Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2020/3618 K.2021/3522

...

Dava, hizmet tespiti istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kısmen kabulüne dair verilen karara karşı davacı vekili ile davalı şirket vekili ve fer'i müdahil Kurum vekili tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 33. Hukuk Dairesince istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 33. Hukuk Dairesince verilen kararın, davalı şirket vekili ve fer'i müdahil Kurum vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

I-İSTEM

Davacı vekili; Davalı ...Ş. ye ait işyerinde 1987 yılından 03.10.1994 yılına kadar fiili ve kesintisiz bir şekilde halı dokuma işinde çalıştığını, davacının 1987 tarihinde işe başladığını ancak davalı işverenin işe giriş bildirimini 03.03.1989 tarihinde yaptığını, bu nedenle davacının sigorta başlangıç tarihinin 18 yaşını doldurduğu 12.09.1991 tarihi olduğunun tespitine, davalı ...Ş.'de 03.03.1989 tarihinden 03.10.1994 tarihine kadar aralıksız çalıştığının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

II-CEVAP

Davalı ...Ş. vekili; Davanın 5 yıllık zaman aşımı süresi dolduktan sonra açıldığını, davacının iddialarının gerçeği yansıtmadığını, davacının davalıya ait işyerinde 20.12.1989-03.10.1994 tarihleri arasında el halıcılığı dokuma işinde çalıştığını, davacının el halıcılığı işi yaptığını ve halı dokuma işinde çalışanların kısa vadeli sigorta kolları kapsamında yapıldığını, davanın açılmasında hukuki menfaatinin olmadığını, bu nedenle açılan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. Fer'i müdahil SGK vekili; Kurum tarafından yapılan iş ve işlemlerin hukuka uygun olduğunu, bu nedenle açılan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III-MAHKEME KARARI

A-İLK DERECE MAHKEME KARARI

Davanın kısmen kabul ve kısmen reddi ile; Davacının 20.12.1989-03.10.1994 tarihleri arasında davalıya ait 24971.39 sicil sayılı işyerinde hizmet akti ile çalıştığının tespitine, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiştir.

B-BAM KARARI

Davacı,davalı ve Fer'i Müdahil vekillerinin istinaf istemlerinin esastan reddine karar verilmiştir.

IV-TEMYİZ KANUN YOLUNA BAŞVURU VE NEDENLERİ

Davalı ... AŞ vekili ile feri müdahil SGK vekili istinaf sebeplerini tekrarla Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasını istemiştir.

V-İLGİLİ HUKUK KURALLARI VE İNCELEME

Davanın yasal dayanağı olan 506 sayılı Kanunun 3. maddesinin II numaralı fıkrasına, 09.07.1987 tarihinde yürürlüğe giren 3395 sayılı Kanunun 1. maddesiyle eklenen (D) bendinde “El halıcılığı dokuma işlerinde çalışanlar hakkında yalnız iş kazaları ile meslek hastalıkları, analık ve hastalık sigorta kolları uygulanır.

Ancak bunlar istekleri halinde malullük, yaşlılık ve ölüm sigorta kolları bakımından 85 inci madde hükmüne göre isteğe bağlı sigortalı olabilirler.” düzenlemesine yer verilmiş, sonrasında 06.08.2003 günü yürürlüğe giren 4958 sayılı Kanunun 57. maddesiyle söz konusu bent ilga edilmiş olup yürürlükten kaldırmaya yönelik yasama işleminin geriye yürütüleceğine ilişkin herhangi bir yasal düzenleme bulunmadığından, şu durumda 09.07.1987 – 05.08.2003 (dahil) dönemi bakımından bentte yazılı nitelikteki hizmetin 506 sayılı Kanun hükümleri gereğince uzun vadeli sigorta kollarına tabi zorunlu sigortalılık olarak değerlendirilemeyeceği belirgindir.

Yukarıdaki Yasal düzenleme ve açıklamalar ışığında dava irdelendiğinde, uyuşmazlık konusu 03.03.1989 - 03.10.1994 arası dönemde anılan Kanun kapsamında malûllük, yaşlılık ve ölüm sigorta kolları bakımından 85. madde gereğince isteğe bağlı sigortalılık başvurusu bulunmayan davacının sunduğu yazılı belgeler karşısında uyuşmazlık konusu dönemde davacının, işverene bağlı olarak yerine getirdiği faaliyetin “el halıcılığı dokuma işi” niteliğinde olduğu Mahkemenin kabulünde olduğu anlaşılmakla, yapılan işin el halıcılığı kapsamında olması nedeniyle davanın reddine karar verilmesi gerekirken kabulüne karar verilmiş olması isabetsizdir.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular gözardı edilerek, eksik araştırma ve inceleme sonucu, yazılı şekilde hüküm kurulması, usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O hâlde, davalı şirket vekili ile fer'i müdahil Kurum vekilinin temyiz itirazları kabul edilmeli ve İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 33. Hukuk Dairesinin istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin kararının kaldırılarak İlk Derece Mahkemesince verilen hüküm bozulmalıdır.