Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2020/3994 K.2021/4378

...

Dava, kurum işleminin iptali ile ödenmeyen aylıkların yasal faizi ile birlikte tahsili istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kısmen kabulüne dair verilen karara karşı taraf vekillerince istinaf yoluna başvurulması üzerine Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesince davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kısmen kabulüne, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesince verilen kararın, taraf vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

I-İSTEM

Davacı vekili, müvekkiline yaşlılık aylığı bağlanması gerektiğinin tespiti, aksi yönde Kurum işleminin iptali ile yaşlılık aylığının yasal faizi birlikte iadesini talep etmiştir.

II-CEVAP

Davalı vekili, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III-MAHKEME KARARI

A-İLK DERECE MAHKEME KARARI

“1-Davanın Kısmen Kabulü ile ... bağ numarasında kayıtlı davacı ...’ın 01/11/2007-31/12/2007 tarihleri arasında 5510 sayılı Yasanın 4/1-b maddesi kapsamında zorunlu tarım bağkur sigortalısı olduğunun TESPİTİNE, fazlaya ilişkin talebin reddine, kalan diğer tüm taleplerin REDDİNE,” şeklinde karar verilmiştir.

B-BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI

İlgili Bölge Adliye Mahkemesince, tevkifata dayalı 2926 sayılı yasa kapsamında sigortalılık tespitinde iki tevkifat arasında 2 yıla kadar aralıklı olmasının tespite engel teşkil etmeyeceğinden bahisle, davacının istinaf istemi kabul edilerek; “1-Davacının davasının kısmen kabulü ile; Davanın Kısmen Kabulü ile ...1 bağ numarasında kayıtlı davacı ...’ın 01/11/2007-19/02/2008 tarihleri arasında 2926 sayılı yasa (5510 sayılı Yasanın 4/1-b maddesi) kapsamında zorunlu tarım bağkur sigortalısı olduğunun tespitine, Kalan diğer tüm taleplerin reddine,” şeklinde karar verilmiştir.

IV-TEMYİZ KANUN YOLUNA BAŞVURU VE NEDENLERİ

Davacı vekili; kararda maddi hata olduğunu, ürün teslimi dolayısıyla tam kabul yapılması gerektiğinden bahisle kararın bozulmasını istemiştir. Davalı vekili; davacının Tarım Bağ-Kur sigortalılığının tespitine ilişkin talepte bulunmadığından bahisle kararın bozulmasını istemiştir.

V-İLGİLİ HUKUK KURALLARI VE İNCELEME

Hukuk Usûlü Muhakemeleri Kanunu'nun 74. maddesinde (Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 26. maddesi); "Hâkim, talepten fazla veya başkasına hükmedemez." düzenlemesine yer verildiği gibi, aynı yasanın 75/1.maddesinde (Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 25. maddesi); "Kanunun tayin eylediği istisnalardan başka hakim, iki taraftan birinin söylemediği şeyi veya iddia sebeplerini re'sen nazarı dikkate alamaz ve onları hatırlatabilecek hallerde dahi bulunamaz" hükmü yer almaktadır. Yasanın bu açık hükmünden de anlaşılacağı üzere hakim, iki tarafın iddia ve savunmaları ile bağlı olup, talepten fazlasına veya başkasına hükmedemeyeceği açıktır.

Davaya konu somut olayda, kurum tarafından dava dilekçesi ile sadece aksi yönde Kurum işleminin iptali ile yaşlılık aylığının yasal faizi ile birlikte iadesi istenilmiş olup, usulüne uygun sunulan bir ıslah dilekçesi olmaksızın beyan dilekçesi adı altında verilen açıklamalar ile tarım bağkur sigortalılığının tespitinin de talep edilmiş olmasına itibar edilerek diğer talepler reddedilirken tarım bağkur sigortalılığının tespitine ilişkin hüküm kurularak talepten fazlaya karar verilmesi, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

Bu maddi ve hukuki olgular göz önünde bulundurulmaksızın, mahkemece eksik inceleme ve yanılgılı değerlendirme sonucu, yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, taraf vekillerini bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesinin istinaf başvurusunun kabulüne ilişkin kararı bozulmalıdır.