Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2020/6780 K.2020/6530

Bölge Adliye Mahkemesi : ... Bölge Adliye Mahkemesi 25. Hukuk Dairesi

Dava, iş kazası nedeniyle maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kısmen kabulüne dair verilen karara karşı davalılardan ... Ağaç San. ve Tic.İşletmeleri A.Ş vekili tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine, ... Bölge Adliye Mahkemesi 25. Hukuk Dairesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

... Bölge Adliye Mahkemesi ...Hukuk Dairesince verilen kararın, davalılardanTever Ağaç San. ve Tic.İşletmeleri A.Ş vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okundu. Temyiz konusu hükme ilişkin dava, 01.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun Geçici 3. Maddesi delaletiyle 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 438. maddesinde sayılı ve sınırlı olarak gösterilen hâllerden hiçbirine uymadığından, temyiz incelemesinin duruşmalı olarak yapılmasına ilişkin isteğin reddine karar verildikten sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi

I-İSTEM

Davacı vekili asıl ve birleşen davada özetle müvekkilinin geçirdiği iş kazası nedeniyle 62.580,31 TL maddi, 50.000,00 TL manevi tazminatın davalılardan tahsilini talep etmiştir.

II-CEVAP

Davalı Çelik Isıtıcı ve Kont. El. Met. İnş. Çel. Kons. San. ve Tic. Ltd. Şti. davaya cevap vermemiş, duruşmalara katılmamış ve dava yokluğunda karara bağlanmıştır. Davalı ... Ağaç San. ve Tic. İşl. A.Ş. davanın reddine karar verilmesi gerektiğini savunmuştur.

III-MAHKEME KARARI

A-İLK DERECE MAHKEME KARARI

İlk derece mahkemesince her iki davalı müştereken ve müteselsilen sorumlu olmak üzere maddi tazminat isteminin kabulüne, davacı lehine 18.000,00 TL manevi tazminat ödenmesine karar verilmiştir.

B-BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI

İlk derece mahkemesi kararına karşı davalı ... Ağaç San. ve Tic. İşl. A.Ş. tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine ... Bölge Adliye Mahkemesi 25. Hukuk Dairesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

IV-TEMYİZ KANUN YOLUNA BAŞVURU VE NEDENLERİ

Davalı ... Ağaç San. ve Tic. İşl.

A.Ş. vekili temyiz dilekçesinde özetle kendileri hakkındaki davanın husumet nedeniyle reddine karar verilmesi gerektiğini, davacının tek ve asıl işvereninin diğer davalı olduğunu, davalı şirketler arasındaki sözleşmenin eser sözleşmesi olduğunu, kendilerinin işverenlik sıfatı taşımadıklarını, 3. kişi konumunda olduklarını, bu durumun SGK inceleme raporu, ve 21.03.2016 tarihli bilirkişi raporu ile de sabit olduğunu, kendilerinin orman ürünleri sektöründe faaliyet gösteren şirketlerden olduklarını, faaliyet konusunun yonga levha, kereste, kaplama, laminant parke ve diğer ağaçtan mamul ürünlerin üretimi olduğunu,

diğer davalıya verilen hurda niteliği taşıyan teçhizatın satımı ve satılan hurdanın sökümü/kesimi işinin anahtar teslimli olarak verildiğini, diğer davalı tarafından satın alınan sözleşme konusu hurdaların, yine diğer davalının işçileri/çalışanları tarafından sökülüp, kesilip, demontaj işleminin yapıldığını, bu hurda işinin tamamen bağımsız bir iş niteliğinde olduğunu, davacının diğer davalının işçisi olarak sözleşme konusu bu bağımsız işte çalıştığını, davacının tek ve asıl işvereninin diğer davalı olduğunu, müvekilinin asıl işveren olmadığını, müştereken ve müteselsilen sorumlu tutulamayacaklarını,

kendilerinin 3. kişi sıfatıyla dahi sorumlu tutulamayacaklarını, sözleşmeyle yüklendikleri hiçbir sorumluluk ve görev bulunmadığını, hesap raporunda geçici iş göremezlik dönem hesabında davacının %100 malul kabul edilmesinin hatalı olduğunu, davacının %18,00 oranındaki maluliyetinin geçici iş göremezlik zararı hesaplanırken de dikkate alınması gerektiğini, hesap raporunda işleyecek dönem hesabında %10 artış oranı uygulanması hatalı olduğunu, söz konusu artış oranı olmaksızın zararın hesaplanması ve sadece iskonto uygulanması gerektiğini, davacının maluliyeti %18,00 olduğuna göre pasif dönemin zarar hesabında dikkate alınmaması gerektiğini,

yine pasif dönem hesabında her yıl %10 olarak artış uygulanmaması sadece iskonto uygulanması gerektiğini, hüküm altına alınan manevi tazminatın fazla olduğunu, kaza tarihinden faiz verilmemesi gerektiğini ileri sürmüştür.

V-İLGİLİ HUKUK KURALLARI VE İNCELEME

Dava ehliyeti, kişinin bizzat veya vekili aracılığıyla bir davayı davacı veya davalı olarak takip etme ve usuli işlemleri yapabilme ehliyetidir. Dava ehliyeti, medeni hakları kullanma ehliyetinin usul hukukunda büründüğü şekildir; dolayısıyla, medeni hakları kullanma ehliyetine (fiil ehliyetine) sahip gerçek ve tüzel kişiler dava ehliyetine de sahiptirler.

Taraf sıfatına gelince; bir hakkı dava etme yetkisi (dava hakkı) kural olarak o hakkın sahibine aittir. Bir hakkın sahibinin kim olduğu, dolayısıyla o hakkı dava etme yetkisinin kime ait olduğu, (o davada davacı sıfatının kime ait olacağı) tamamen maddi hukuk kurallarına göre belirlenir. Ancak, bir davanın davacısının o dava yönünden davacı sıfatına sahip bulunmadığının belirlenmesi halinde, mahkeme dava konusu hakkın mevcut olup olmadığını inceleyemeyeceği ve sıfat yokluğundan davanın reddine karar vermek zorunda olduğu için, taraf sıfatı usul hukukunun da düzenleme alanındadır.

Eş söyleyişle, sıfat, dava konusu sübjektif hak (dava hakkı) ile taraflar arasındaki ilişkidir. Taraf ehliyeti, dava ehliyeti ve davayı takip yetkisi, davanın taraflarının kişilikleriyle ilgili olduğu halde, taraf sıfatı dava konusu sübjektif hakka ilişkindir (Baki Kuru-Ramazan Arslan-Ejder Yılmaz, Medeni Usul Hukuku, 7. baskı, Ankara 1995, s. 231). Bu nedenle, davanın tarafları, taraf ehliyetine sahip olmalıdır.

Yani, bir davada taraf olabilmek için, ya, hakiki şahıs; ya da, hükmi şahıs olmak gerekir. Zira, taraf ehliyeti, medeni hukukun haklardan istifade ehliyetine tekabül eder (Saim Üstündağ, Medeni Yargılama Hukuku, C. I-II, 7. Baskı, ... 2000, s.288). Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 06.06.2007 tarih, 2007/10-358 Esas, 2007/337 Karar sayılı kararında da benimsendiği üzere; ticari şirketin tüzel kişiliği ticaret sicilinden silinmesi (terkini) ile sona erer.

Tüzel kişiliğin sona ermesi için tasfiye işlemlerinin eksiksiz yapılmış olması gerekir. Şayet tasfiye işlemleri gerektiği gibi tamamlanmamış ve tasfiyesi gereken hususlar eksik bırakılmış ise, tüzel kişilik ticaret sicilinden silinse bile limtited şirketinin tüzel kişiliğinin sona erdiğinin kabulü olanaksızdır. Bu durumda, tüzel kişiliğin yeniden ihyasına gidilerek taraf teşkili sağlanmak suretiyle yargılamaya devam edilmesi gerekir.

Somut olayda; ... Ticaret Sicil Müdürlüğü’nün 10/05/2016 tarihli cevabi yazısından davalı şirketlerden Çelik Isıtıcı ve Kont. El. Met. İnş. Çel. Kons. San. ve Tic. Ltd. Şti.‘nin dava açıldıktan sonra ve fakat ilk derece mahkemesince karar verilmezden önce 09/10/2015 tarihinde TTK‘nın geçici 7. maddesi uyarınca ticaret sicilinden resen terkin edildiğinin anlaşılması karşısında, adı geçen davalı şirket hakkında ihya yapılması için yasal prosedür işletilip ihyasına dair karar alındıktan sonra oluşacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken, infazı mümkün olmayacak şekilde davalı Çelik Isıtıcı ve Kont. El. Met. İnş. Çel. Kons. San. ve Tic. Ltd. Şti.‘nin hüküm altına alınan tazminatlardan sorumluluğu yönünde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O hâlde, davalı ... Ağaç San. ve Tic. İşl. A.Ş. vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve ... Bölge Adliye Mahkemesi 25. Hukuk Dairesi‘nin istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin kararı kaldırılarak ilk derece mahkemesince verilen hüküm bozulmalıdır.