Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2020/6921 K.2020/4734

Davacı, davalılardan işverene ait işyerinde geçen çalışmalarının tespitine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir. Hükmün davalılardan Kurum vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okundu, sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar verildi.

KARAR

Dava; davacının davalı işyerlerinde 1992-1993 yılları arasında kesintisiz çalıştığı halde eksik bildirilen sürelerinin tespiti istemine ilişkindir. Mahkemece; Davanın kısmen kabulü ile davacının ... Ticaret Limited Şirketine ait bulunan 00405500 sicil numaralı işyerinde 02/01/1992 -30/12/1993 tarihleri arasında eksik bildirilen 326 gün olarak tespitine, karar verilmiştir.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden; davacının çalıştığı işyeri ünvanını eski adı ... San. Tic. Ltd. Şti yeni ünvanı ... San. Tic. Ltd Şti. olarak belirttiği, gerekçeli kararda da davalı işveren ünvanının bu şekilde yazılı olduğu, gerekçeli kararın ... San. Tic. Ltd Şti.’ ne tebliğ edildiği, ... San. Tic. Ltd. Şti adına tebligat yapılmadığı, davacının 02/01/1992- 30/12/1993 tarihleri arasında ... sicil numaralı ... San. Tic. Ltd.

Şti ünvanlı işyerinden çalışmalarının kısmi olarak bildirildiği, davacı ve bordro tanığı dinlendiği, her iki şirket arasında devir, ünvan değişikliği olup olmadığının ilgili ticaret sicil müdürlüğünden sorulmasına dair Dairemizin 13/11/2018 tarihli geri çevirme kararı sonrası sadece ... San. Tic. Ltd Şti. ne ait bir kısım ticaret sicil belgelerinin gönderildiği anlaşılmaktadır.

Davanın yasal dayanağını oluşturan 506 sayılı Yasa'nın 79/10. ve 5510 sayılı Yasa'nın 86/9. maddeleri bu tip hizmet tespiti davaları için özel bir ispat yöntemi öngörmemiş ise de, davanın niteliği kamu düzenini ilgilendirdiği ve bu nedenle özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesi gerektiği Yargıtay'ın ve giderek Dairemizin yerleşmiş içtihadı gereğidir.

Öte yandan, yine hizmet tespiti davalarında, davacının tespitini istediği çalışmanın geçtiği işyerinin sahibi olan gerçek ya da tüzel kişi işverene husumet yöneltilmelidir, işveren dışındaki gerçek ya da tüzel kişilere bu davada husumet yöneltilemez.

506 sayılı Yasa'nın 4. maddesinde; bu Yasa'nın uygulanmasında 2. maddede belirtilen sigortalıları çalıştıran gerçek veya tüzel kişilerin “işveren” olduğu bildirilmiştir.

“Çalıştıran” olgusu, tespiti istenen sürelere ilişkin hizmet akdinin tarafı konumunda olan ve hizmet akdini düzenleyen “işvereni” ifade etmektedir.

Somut olayda; her ne kadar gerekçeli karar başlığında davalı işveren ünvanı ... San. Tic. Ltd Şti. ( eski adı ... Ticaret Limited Şirketi) şeklinde belirtili ise de her iki şirkete ait ticaret sicil kayıtları getirtilerek ünvan değişikliği olup olmadığı tespit edilmeden, ayrıca yeteri kadar ihtilaflı dönemde çalışan bordro tanığı dinlenmeden eksik araştırma ve inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

Mahkemece yapılacak iş; davacı tarafça iddia edildiği gibi, davalı ... San. Tic. Ltd Şti. ile davacının ihtilaflı dönemde kısmi sigorta bildiriminin yapıldığı ...

Ticaret Limited Şirketi’ nin iki ayrı şirket mi olduğu yoksa aralarında birleşme, şirket devri olup olmadığı veya bu şirketlerin ünvan değişikliği yapıp yapmadığını ilgili Ticaret Sicil Memurluğundan sormak ve yine ticaret sicil belgelerini istemek, her iki şirket arasında devir, birleşme veya ünvan değişikliği bulunmadığının tespiti halinde gerçek işveren şirketi tespit edip davayı ona yöneltmek, göstereceği delilleri toplamak, ayrıca gerçek işverenin dönem bordrolarını temin ederek tarafsız tanıklar saptamak ve bunların bilgilerine başvurmak,

bordolarda adı geçen kişilerin adreslerinin tespit edilememesi veya beyanları ile yetinilmediği takdirde, Sosyal Güvenlik Kurumu, zabıta, maliye, meslek odası aracılığı ve muhtarlık marifetiyle işyerine o tarihte komşu olan diğer işyerlerinde uyuşmazlık konusu dönemde çalıştığı tespit edilen kayıtlı komşu işyeri çalışanları; yoksa işyeri sahipleri/konut sahipleri araştırılıp tespit edilerek davacının ihtilaflı dönemdeki çalışmasının kesintisiz devam edip etmediğini tereddüte mahal bırakmayacak derecede ortaya koymak ve sonuca göre hüküm kurmaktan ibarettir.

Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular nazara alınmaksızın eksik araştırma ve inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. O halde, davalı Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.