Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2020/8820 K.2021/2917

...

Dava, hizmet tespiti istemine ilişkindir. Mahkemece, bozmaya uyularak ilâmında belirtildiği şekilde davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Hükmün, davalı Kurum vekili ve davalılardan ... vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi. Mahkemece bozma ilamına uyulmuş ise de, bozma gereğinin tam olarak yerine getirildiğinden bahsedilmesi mümkün olmayıp, yapılan araştırma ve incelemenin hüküm kurmaya yeterli olmadığı görülmektedir.

Mahkemece, davanın kısmen kabulüne dair verilen 15.10.2014 tarihli ilk karar, Dairemizin 30.01.2015 tarih 2014/26434 Esas 2015/1716 Karar sayılı ilamıyla; “ davacı, davalı işverenlerden... Paslanmaz Metal Ahşap Ürün. İnş. San. ve Tic. Ltd.

Şti. unvanlı işyerinde 02.01.1992-03.01.2010 tarihleri arasında, ... unvanlı işyerinde 04.11.2010-22.01.2010 tarihleri arasında çalıştığının tespitini istemiş, mahkemece, davanın kısmen kabulü ile davacının davalı ...’ya ait 1025758 sicil no’lu iş yerinde, işe giriş bildirgesinin verildiği 05.06.1994 tarihinden itibaren (askerlik dönemine rastlayan 26.02.1996-01.09.1997 tarihleri arasındaki süre hariç olmak üzere) 22.11.2010 tarihine kadar sigortalı olarak çalıştığı ve bu çalışmasının SGK Başkanlığı'na bildirilmediğinin tespitine dair karar verilmiş ise de,

inceleme konusu davada dosyada yer alan bilgi ve belgeler karar vermeye elverişli görülmediğinden, öncelikle aynı çevrede faaliyet yürüten işverenler ve çalışanlar yöntemince saptanarak tanık sıfatıyla dinlenilmeli, davacının çalışmasının tam gün üzerinden gerçekleşip gerçekleşmediği ortaya konulmalı, belirdiği takdirde tanık anlatımları arasındaki çelişkiler giderilmeli, çalışma kesintili gerçekleşmiş ise hak düşürücü süre yönünden irdeleme yapılmalı, davacının, davalı ...’ya ait işyerinde çalışıp-çalışmadığı belirlendikten sonra, ilgili meslek odasından davacının çıraklık, kalfalık, ustalık eğitimleri alıp almadığı sorularak,

almış ise bu eğitimin ... yanında geçen çalışmalarla bir ilgisinin olup olmadığı, bu çalışmanın mesleki eğitim merkezinin denetiminde pratik eğitim olarak gerçekleşip-gerçekleşmediği araştırılmalı; anılan eğitim merkezi ile davalı ... arasında herhangi bir ilişkinin bulunmadığının anlaşılması durumunda, çalışmanın bir mesleğin öğrenilmesine yönelik olarak çıraklık ilişkisine mi, yoksa diğer çalışanlar gibi üretime yönelik olarak mı gerçekleştiği üzerinde durularak, çalışma olgusu ve niteliği şüpheye yer vermeyecek şekilde belirlenip, sonucuna göre karar verilmelidir.” şeklinde detaylı ve yol gösterici açıklama yapılarak bozulmuştur.

Eldeki davada ise; 1- Talep konusu yapılan 05/06/1994-30/06/1994 tarihleri arasındaki hizmetin tespitine dair mahkemenin kabulü yerindedir. 2- Davalı ... unvanlı ... sicil numaralı işyerinin, 506 sayılı yasa kapsamından çıktığı 30/06/1994 sonrası dönem yönünden hüküm, eksik inceleme ve araştırmaya dayalı olduğu gibi, yine aynı dönem (30/06/1994 sonrası) açısından bozma ilamının gereği de yerine getirilmemiştir.

Yapılacak iş, davalı ... unvanlı ... sicil numaralı ...,... adresindeki işyerinin, 506 sayılı yasa kapsamından çıktığı 30/06/1994 tarihinden sonra faaliyetinin devam edip etmediği, vergi kaydının bulunup bulunmadığı araştırılmalı, davalı ... unvanlı ...sicil numaralı işyerinin, ... adresinde 04.01.2011 tarihinden itibaren faaliyet gösterdiği dikkate alındığında, 30/06/1994 tarihinden sonra talep edilen dönemde, hangi işyerinde çalıştığı hususu davacıya açıklattırılarak,

davalının da bu yöndeki beyanları alınmalı, aynı çevrede faaliyet yürüten işverenler ve çalışanlar yöntemince saptanarak tanık sıfatıyla dinlenilmeli, tanık anlatımları arasındaki çelişkiler giderilmeli, davacının 26.02.1996-01.09.1997 tarihleri arasında askerlik hizmetini yerine getirdiği sürede göz önüne alınıp, tüm deliller değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmelidir.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz ardı edilerek eksik araştırma ve inceleme sonucu yazılı şekilde hüküm kurulması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir. O halde, davalı Kurum vekili ve davalılardan ... vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.