Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2021/11227 K.2023/4466

Taraflar arasındaki iş kazasına dayalı maddi tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.DAVA 1.Davacı vekili, müvekkilleri olan davacıların murisi ...'nın Karayolları 5. Bölge Müdürlüğünde işçi olarak çalıştığını, 14.07.2015 tarihinde sürücü ...'in sevk ve idaresindeki... plaka sayılı ...'ne ait resmi kamyon ile otoyol doğu bağlantı yolunda yola dökülen oto parçlarını toplama için emniyet şeridinde duran araçtan inerek parçaları toplayıp araç kasasına attığı esnada, sürücünün geri manevra ile hareket ettirdiği sırada yaya olan ...'ya çaptığını, kazanın oluşumunda ...'in tam kusurlu, üzerinde yansıtıcı yelek olan ve araçtan inen ...'nın kusursuz olduğunu, olayın iş kazası olduğunu, geride kalanların desteğini kaybettiğini,

ölüm nedeni ile defin ve cenaze masraflarının söz konusu olduğunu, BK.140 ıncı maddesine göre geride kalanların 2 aylık ücret tutarında ölüm tazminatına hak kazandıklarını, ölüm nedeniyle mirasçılara miras payları oranında kıdem tazminatı ödenmesi gerektiğini ve geride kalanların ölüm nedeniyle ruhsal ve yaşamsal olumsuzluklar nedeniyle manevi tazminat taleplerinin olduğunu, fazlaya ilişkin haklarının saklı tutularak davacıların her biri için ayrı ayrı 200,00 TL destekten yoksun kalma tazminatı, 20,00 TL kıdem tazminatı, 20,00 TL cenaze ve defin gideri, ... için 75.000,00 TL,

diğer davacıların her biri için ayrı ayrı 50.000,00 TL olmak üzere toplam 1.300,00 TL maddi, 275.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihinden itibaren yasal faizi ile davalıdan tahsilini talep etmiştir.

2.Adana 4. İş Mahkemesinin 2018/418 esas sayılı dosyası ile davacı ... tarafından davalı ... 5. Bölge Müdürlüğü aleyhine açılan manevi tazminat davası olduğu, 26.06.2018 tarih 2018/645 Karar sayılı ilamı ile dosya ile birleştirilmiştir.

3.Mahkemenin 2016/782 esas sayılı dosyası ile davacı ... tarafından davalı ... 5. Bölge müdürlüğü aleyhine açılan destekten yoksun kalma tazminatı, ölüm tazminatı, cenaze ve defin gideri masrafı, manevi tazminat ve kıdem tazminatı davası olduğu, 27.09.2016 tarih 2016/541 Karar sayılı ilamı ile dosya ile birleştirilmiştir.

4. 30.05.2018 tarihli celsede esas ve birleşen dosyanın kıdem tazminatı talebinin dosyadan tefrik edilmiştir.

5.Davacı vekili 13.08.2018 tarihinde harçlandırılan ıslah dilekçesi ile eş için maddi tazminat toplam 92,75358 TL olarak artırılmıştır.

II. CEVAP

Davalı vekili, müteveffanın Karayolları 5. Bölge Müdürlüğü İşletmeler Baş mühendisliğine bağlı Bakım ve İşletme Şeflikleri bünyesinde otoyol rutin bakım (normal bakım ve otoyol boyuncu çöplerin toplanması, otların biçilmesi vb. işler için) hizmet alımı sözleşmesi gereğince, yüklenici Erakar Temizlik Peyzaj Turizm Nakliye Gıda İnşaat Bilişim Taşımacılık Oto Kiralama Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi bünyesinde çalıştığını, yapılan sözleşmeye göre İş Kanunu ve İşçi Sağlığı ve Güvenliği Kanunu ve ilgili mevzuata göre bütün yükümlülük ve cezai yaptırımların yükeniciye ait, sonuçlarından yüklenicinin sorumlu olduğunu,

müvekkili idarenin asıl işveren değil ihale makamı olduğunu bu nedenle davacıların talepleri yönünden sorumlu tutulmasının mümkün olmadığını beyan ederek davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı vekili müteveffanın Karayolları 5. Bölge Müdürlüğü İşletmeler Başmühendisliğine bağlı bakım ve İşletme şeflikleri bünyesinde otoyol rutin bakım (normal bakım ve otoyol boyunca çöplerin toplanması, otların biçilmesi vb. İşler için) hizmet alımı sözleşmesi gereğince yüklenici Erakar Temizlik Peyzaj Turizm Nakliye Gıda İnş.

Bilişim Taşımacılık Oto Kiralama Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi bünyesinde çalıştığını, yapılan sözleşmeye göre bütün yükümlülük ve cezai yaptırımların yükleniciye ait olduğunu, sonuçlarından yüklenici firmanın sorumlu olduğunu, müvekkili idarenin asıl işveren değil ihale makamı olduğunu, yüklenici firmaya davanın ihbarı gerçekleşmeden verilen yerel mahkeme kararının yanlış olduğunu, müvekili kurumun davacıların talepleri yönünden sorumlu tutulmasının mümkün olmadığını belirterek istinaf talebinde bulunmuştur.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "...somut olayda, davalı ... Müdürlüğünün kendi asıl işlerinden olan otoyol rutin bakım işini ihale ile bir şirkete vermesi onu asıl işverenlik sıfatından ve bunun doğal neticesi olarak da sorumluluktan kurtarmaz. Bu durumda kendine ait işi bir başkasına yaptıran kişi ya da kurum alt işverenin (taşeronun) ve bu alt işverenin istihdamlarının kusurlarından onun ile birlikte müteselsilen sorumlu olur. Bu nedenle yerel mahkemenin kararı bu açıdan yerindedir.

Maddi tazminat bakımından hesaba ilişkin bir istinaf sebebine rastlanmamıştır.

Ancak, davalı Kurumun harçtan muaf olduğu gözetilmeden davacı tarafından başlangıçta yatırılan harcın davalıdan alınarak davacı tarafa verilmesine karar verilmesi hatalı olmuştur.

Bu nedenlerle, istinaf edenin sıfatına istinaf kapsam ve nedenlerine göre davalı Kurum vekilinin istinaf başvurusunun kabul edilerek 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 353-(1)-b-2 maddesi uyarınca, hükmün ortadan kaldırılarak aşağıdaki gibi karar verilmesi gerekmiştir." gerekçesiyle,

"A-)Yerel mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararının 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 353-(1)-b-2 maddesi uyarınca ortadan kaldırılmasına,

B-)Davanın kısmen kabul, kısmen reddi ile;

1-Davacılardan ... yönünden;

a)Taleple bağlı kalınarak 92.753,58 TL maddi tazminatın kabulü ile kaza tarihi olan 14.07.2015 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınıp davacıya verilmesine,

b)50.000,00 TL manevi tazminatın kabulü ile kaza tarihi olan 14.07.2015 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınıp davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine,

c)1.089,03 TL ölüm tazminatının kabulü ile kaza tarihi olan 14.07.2015 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınıp davacıya verilmesine,

d)Cenaze ve defin gideri için talebin reddine,

2-Davacılardan ... yönünden;

a)30.000,00 TL manevi tazminatın kabulü ile kaza tarihi olan 14.07.2015 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınıp davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine,

b)Destekten yoksun kalma tazminatı, ölüm tazminatı ve cenaze ve defin giderlerine ilişkin taleplerin reddine,

3-Davacılardan ... yönünden;

a)30.000,00 TL manevi tazminatın kabulü ile kaza tarihi olan 14.07.2015 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınıp davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine,

b)Destekten yoksun kalma tazminatı, ölüm tazminatı ve cenaze ve defin giderlerine ilişkin taleplerin reddine,

4-Davacılardan ... yönünden;

a)30.000,00 TL manevi tazminatın kabulü ile kaza tarihi olan 14.07.2015 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınıp davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine,

b)Destekten yoksun kalma tazminatı, ölüm tazminatı ve cenaze ve defin giderlerine ilişkin taleplerin reddine,

5-Davacılardan ... yönünden;

a)30.000,00 TL manevi tazminatın kabulü ile kaza tarihi olan 14.07.2015 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınıp davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine,

b)Destekten yoksun kalma tazminatı, ölüm tazminatı ve cenaze ve defin giderlerine ilişkin taleplerin reddine,

6-Davacılardan ... yönünden;

a)30.000,00 TL manevi tazminatın kabulü ile kaza tarihi olan 14.07.2015 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınıp davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine,

b)Destekten yoksun kalma tazminatı, ölüm tazminatı ve cenaze ve defin giderlerine ilişkin taleplerin reddine,

7-Davacılardan ... yönünden;

a)30.000,00 TL manevi tazminatın kabulü ile kaza tarihi olan 14.07.2015 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınıp davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine," dair karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü hususları tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

C.A. Davalı vekilinin manevi tazminata yönelik temyiz itirazlarının incelenmesinde 1.Miktar veya değeri kesinlik sınırını geçmeyen davalara ilişkin nihai kararlar, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 362 nci maddesi uyarınca temyiz edilemez. Temyize konu edilen miktarın kesinlik sınırının altında kalması hâlinde anılan Kanun’un 366 ncı maddesi atfıyla aynı Kanun’un 352 nci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca temyiz dilekçesinin reddine karar vermek gerekir.

2. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nu 110 uncu maddesi kapsamında dava yığılması (objektif dava birleşmesi) kapsamında her bir talebin ayrı bir dava olduğu ve ayrı ayrı hüküm ve sonuç doğuracağı açıktır.

3. Sonuç olarak davalı aleyhine verilen manevi tazminat miktarlarının ayrı ayrı Bölge Adliye Mahkemesi karar tarihi itibari ile kesinlik sınırı olan 78.630 TL’nin altında kaldığı anlaşıldığından davalı vekilinin bu kısma yönelik temyiz itirazlarının aşağıdaki şekilde reddine karar verilmiştir.

C.B. Davalı vekilinin, maddi tazminata yönelik temyiz itirazlarının incelenmesinde 1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, iş kazasına dayalı maddi tazminat istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 49 ve devamı maddeleri ile 417 nci maddesi, 5510 sayılı Kanunun 13 ve 16 ncı maddeleri ile 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunun 4 ncü maddesi

3. Değerlendirme 1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalı vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; 1. Davalı vekilinin manevi tazminata ilişkin temyiz isteminin miktardan REDDİNE,

2.Davalı vekilinin maddi tazminata ilişkin istemi yönünden, temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,