Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2021/12794 K.2022/972

Bölge Adliye Mahkemesi : ... Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi İlk Derece Mahkemesi : ... 6. İş Mahkemesi

Dava, prime esas kazancın tespiti istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kısmen kabulüne dair verilen karara karşı davalı Kurum vekili istinaf yoluna başvurulması üzerine, ... Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesince istinaf isteminin kabulüne, ... 6. İş Mahkemesinin 30/11/2017 tarihli 2014/585 Esas - 2017/577 Karar sayılı kararının HMK'nun 353/1-b-2 maddesi gereğince kaldırılması suretiyle, yeniden hüküm tesis edilmiştir.

... Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesince verilen kararın, davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, Dairemizin 21.01.2020 günlü, 2018/4951 Esas, 2020/382 Karar sayılı kararı ile bozulmasına karar verilmiştir.

Bozma sonrası ... Bölge Adliye Mahkemesi 11 Hukuk Dairesince “davalı Kurumun istinaf başvurusunun kabulü ile, ... 6. İş Mahkemesinin 30/11/2017 tarih ve 2014/585 E. 2017/577 K. sayılı kararının kaldırılmasına, davanın reddine,” dair karara yönelik davacı vekili tarafından temyiz yoluna başvurması üzerine, Dairemizin 17.05.2021 günlü, 2021/707 Esas, 2021/6384 kararı ile bozulmasına karar verilmiştir.

Bozma sonrası ... Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesince davalı Kurumun istinaf isteminin kabulü ile ... 6. İş Mahkemesinin 30.11.2017 tarih ve 20214/585 E. 2017/577 K. sayılı kararının ortadan kaldırılmasına, davanın kısmen kabulüne dair karara karşı davacı ... davalı Kurum vekillerince temyiz yoluna başvurulması üzerine temyiz isteklerinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

I-İSTEM

Davacı vekili; müvekkilinin davalı kurum dışındaki davalı şirketlerde Nisan 1997 tarihinde iş başı yapıp, 31/03/2010 tarihine kadar çalıştığını, işçilik hak ve alacakları talepli ... 2.İş Mahkemesinin 2011/668 Esas sayılı dosyasında dava açtıklarını ve bu davanın karar çıktığını, bahse konu davada müvekkilinin 3.500,00 TL ücret aldığından bahisle karar verilmiş olduğunu beyanla, müvekkilinin eksik bildirilmiş sigorta prime esas kazançlarının tespitine karar verilmesini talep etmişlerdir.

II-CEVAP

Davalı Kurum vekili; öncelikle husumet itirazında bulunduklarını, 6552 sayılı Yasanın 64. maddesi ile 5521 sayılı İş Mahkemeleri Kanununun 7.maddesine eklenen ilk fıkra gereği, hizmet tespiti davaları hariç, diğer taleplerle ilgili açılacak davalarda kuruma müracaat zorunluluğunun getirilmiş olduğunu, davacının bu müracaat şartını yerine getirmediğini, bu nedenle dava şartı eksikliğinden davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, davacıyla ilgili prim bilgilerini düzenleme görevinin diğer davalılar olan işverenlere ait olduğunu, dava açılmasına müvekkili kurumun sebebiyet vermediğini, bu nedenle yargılama giderleri ve vekalet ücretinden sorumlu tutulamayacağını beyanla, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III-MAHKEME KARARI

A-İLK DERECE MAHKEME KARARI

"Davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine,

Davacının ... işyeri sicil numaralı işyerinde;

01.01.1998 - 17.01.1998 döneminde günlük 2,76.TL

Davacının ... işyeri sicil numaralı işyerinde;

01.03.1998-30.06.1998 döneminde günlük 2,76.TL

01.07.1998-30.09.1998 döneminde günlük 3,43.TL

01.10.1998-31.12.1998 döneminde günlük 3,80.TL

01.01.1999-30.06.1999 döneminde günlük 5,00.TL

01.07.1999-31.12.1999 döneminde günlük 6,07.TL

01.01.2000-31.03.2000 döneminde günlük 12,00.TL

01.04.2000-31.07.2000 döneminde günlük 15,00.TL

01.08.2000-31.03.2001 döneminde günlük 20,00.TL

01.04.2001-24.04.2001 döneminde günlük 31,25.TL

Davacının 1024211 işyeri sicil numaralı işyerinde;

12.10.2001-23.11.2001 döneminde günlük 31,25.TL

Davacının ... işyeri sicil numaralı işyerinde;

05.09.2002-31.03.2003 döneminde günlük 54,59.TL

01.04.2003-30.06.2003 döneminde günlük 65,51.TL

01.07.2003-31.12.2003 döneminde günlük 76,33.TL

01.01.2004-30.06.2004 döneminde günlük 91,60.TL

01.07.2004-31.12.2004 döneminde günlük 96,23.TL

30.11.2005-31.12.2005 döneminde günlük 105,89.TL

01.01.2006-31.12.2006 döneminde günlük 115,05.TL

Davacının ... işyeri sicil numaralı işyerinde;

26.05.2006-31.12.2006 döneminde günlük 115,05.TL

01.01.2007-30.06.2007 döneminde günlük 121,88.TL

01.07.2007-31.12.2007 döneminde günlük 126,75.TL

01.01.2008-30.06.2008 döneminde günlük 131,32.TL

01.07.2008-31.12.2008 döneminde günlük 138,39.TL

01.01.2009-30.06.2009 döneminde günlük 144,30.TL

01.07.2009-31.12.2009 döneminde günlük 150,15.TL

01.01.2010-31.03.2010 döneminde günlük 157,95.TL üzerinden

Bildirilmiş olması gerektiğinin ve bunlara göre eksik bildirilmiş pirime esas kazançlarının tespitine;

Davacının fazlaya ilişkin taleplerinin reddine" şeklinde karar verilmiştir.

B-BAM KARARI

Davalı SGK vekilinin istinaf isteminin kabulüne, ... 6. İş Mahkemesinin 30/11/2017 tarihli 2014/585 Esas - 2017/577 Karar sayılı kararının HMK'nun 353/1-b-2 maddesi gereğince kaldırılmasına, davanın reddine, karar verilmiştir.

C-BOZMA SONRASI

Davacı vekili tarafından kararın temyizi neticesinde hüküm Dairemizce bozulmuş, bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama neticesinde ... Bölge Adliye Mahkemesi 11.Hukuk Dairesinin 2021/825 Esas, 2021 1109 Karar 24.09.2021 günlü kararı ile; “Davalı Kurumun istinaf başvurusunun kabulü ile, ... 6. İş Mahkemesinin 30/11/2017 tarih ve 2014/585 E. 2017/577 K. sayılı kararının kaldırılmasına, davanın kısmen kabulü ile; davacının, davalılardan ... İnşaat Gıda Tekstil Ve Tesisat San. Tic. Ltd. Şti. nezdinde 2009 yılı Aralık ayında günlük 150.15 TL prime esas kazanç ile çalıştığının tespitine, fazlaya ilişkin talebin reddine,” karar verilmiştir.

IV-TEMYİZ KANUN YOLUNA BAŞVURU VE NEDENLERİ

Davacı vekilince delil listesinde sundukları, ... İnşaat Gıda Tekstil ve Tesisat San. Tic. Ltd. Şti. tarafından düzenlenen, davacının maaş bilgisine ilişkin, şirketin kaşesi ve şirket müdürünün imzasının yer aldığı belgeninsadece düzenlendiği 2009 yılı Aralık ayı için hüküm ifade etmesinin hatalı ve hakkaniyete aykırı olduğu, anılan belgenin tek bir ay için düzenlenmediği, dosya içerisine celp edilen ...

2. İş Mahkemesi’nin 2011/668 E., 2014/403 karar sayılı işçilik alacakları dosyası kapsamında yapılan tespitler, toplanan deliller ve nihayetinde verilen karar, yerel mahkemece dinlenen tanıkların yeminli beyanları, yukarıda belirtilen davalı ... Ltd.

Şti. tarafından verilen yazılı belge, müvekkilimizin formen oluşu ve bu nitelikte bir çalışanın asgari ücretle çalıştığının kabul edilmesinin hayatın olağan akışına aykırı oluşu hususları bir bütün olarak değerlendirildiğinde, verilen kararın hatalı olduğu belirtilmiştir.

Davalı Kurum vekilince; 14.12.2009 tarihli belgenin kesinlikle yazılı delil başlangıcı niteliğinde olmadığı, düzenlendiği tarihteki ayın primine esas kazancına ilişkin hüküm ifade etmediği,ispatlanamayan davanın reddine karar verilmesi gerekirken kısmen kabul kısmen reddine karar verilmesinin bozulması gerektiği belirtilmiştir.

V-İLGİLİ HUKUK KURALLARI VE İNCELEME

Somut olayda, Mahkemece, davacı yanın davalılardan ... İnşaat Gıda Tekstil ve Tesisat San. Tic. Ltd.

Şti. nezdinde geçen çalışmaları yönünden "İlgili Makama" başlıklı, 14/12/2009 düzenleme tarihli ve davacının aylık net ücretinin 4.150,00 TL olduğunu belirtir, davalı şirketin imza ve kaşesi bulunan , sahteliğine ilişkin de bir iddianın bulunmadığı belgeye yönelik olarak, hükmüne uyulan bozma ilamı kapsamında yazılı delil başlangıcı olarak kabul edilip, 2009/12. ayına ilişkin olarak verilen kabul kararı isabetli bulunmuşsa da, dosyadaki kayıtlar nazarında, davacı yanın ...

İnşaat Gıda Tekstil ve San. Tic. Ltd. Şti. nezdinde geçen çalışmalarının bu tarihte dahil olmak üzere 31.03.2010 tarihine kadar devam ettiğinin anlaşılması karşısında, ücretin tekliği ve bölünmezliği ilkesiyle, kamu düzenine ilişkin olması hususu dikkate alındığında, davacı yanın davalılardan ... İnşaat Gıda Tekstil ve Tesisat San. Tic. Ltd.

Şti.’ndeki çalışmalarının bildirim sonuna kadar olan dönemde aynı ücretle çalışma gereğinin gözetilmemesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

Diğer yandan, Dairemizce bozulan karar Bölge Adliye Mahkemesine ait olup, Bölge Adliye Mahkemesince bozma kararına uyulması halinde bozma ilamındaki açıklamaları dikkate alarak ve HMK’nın 359. Maddesi hükümlerine göre ve 360. Maddesinde yer alan, “(1) Bu Bölümde aksine hüküm bulunmayan hâllerde, ilk derece mahkemesinde uygulanan yargılama usulü, bölge adliye mahkemesinde de uygulanır.” hükmü gereğince, bozma ilamında belirtilen eksiklikler tamamlanarak işin esası hakkında ve uyuşmazlığı giderecek şekilde bir karar verilmek üzere yargılama yapılması gerekecektir. Başka bir deyişle Yargıtay’ın bozma kararına konu olan karar, Bölge Adliye Mahkemesinin işin esasına girerek verdiği bir karar ise, bozma sonrası yapılacak yargılama ve hüküm verme görevi de Bölge Adliye Mahkemelerindedir.

Kabule göre, eldeki dosyada, Bölge Adliye Mahkemesince bozma ilamına uygun şekilde davanın esası hakkında yeniden karar verildiği anlaşılmakta ise de, bozma sonrası bölge adliye mahkemesince yeni yapılan yargılama ile birlikte uyuşmazlığı net bir şekilde giderme görevinin bu mahkemeye düştüğü, dikkate alınmaksızın, bozma öncesindeki gibi davalı kurumun istinaf istemi hakkında yeniden bir karar tesis edilmesi, usul ve yasaya aykırıdır.

O hâlde, davacı ... davalı Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve ... Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesinin, davalı Kurum vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne ilişkin kararı bozulmalıdır.