Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2022/10068 K.2022/13096

Bölge Adliye Mahkemesi : ... Bölge Adliye Mahkemesi 34. Hukuk Dairesi No :

Dava, menfi tespit ve haczin iptali istemine ilişkindir. İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kabulüne dair verilen karara karşı davalı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine, ... Bölge Adliye Mahkemesi 34. Hukuk Dairesince istinaf isteminin reddine karar verilmiştir. ... Bölge Adliye Mahkemesi 34. Hukuk Dairesince verilen kararın temyizen incelenmesi davalı vekili tarafından istenmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

I-İSTEM

Davacı vekili; müvekkilinin müteveffa ...'nün annesi olduğunu, müteveffanın bir borcu nedeni ile biriken aylıkların maaş haczi ile bankadan çekildiğini, kurumun borcu, müteveffanın mirasçıları olan çocukları ...'den talep etttiğini, ancak bunların reddi miras yapmaları nedeni ile borcun müvekkiline yönelttiğini, Ocak - Şubat emekli aylığının SGK tarafından kesildiğini, müvekkilinin müteveffanın yasal mirasçısı olmadığını beyan ederek Kuruma borçlu olmadığının tespiti ile maaş haczine ilişkin kurum işleminin iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

II-CEVAP

Davalı Kurum vekili; müteveffanın alt mirasçılarının mirası reddetmiş olmaları halinde miras hakkının sağ olan anneye geçeceğinin kanun hükmü olduğunu, davacının reddi miras talebinde bulunduğuna dair bir iddiasının olmadığını, bu sebeple müteveffanın borcundan sorumlu olacağını beyan ederek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III-MAHKEME KARARI

Davalı Kurum tarafından davacı adına çıkartılan 09/12/2016 tarih ve 17.147.101 sayılı ödeme emrinin iptaline karar verilmiştir.

B-BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI

Mahkeme hükmü yerinde görülerek istinaf isteminin reddine karar verilmiştir.

IV-TEMYİZ KANUN YOLUNA BAŞVURU VE NEDENLERİ

Davalı vekili, davacının sorumlu olması gerektiğini, eksik araştırma ve inceleme sonucu hüküm kurulduğunu belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

V-İLGİLİ HUKUK KURALLARI VE İNCELEME

Dosya kapsamı incelendiğinde, müteveffa ...’nün vefatından sonra yersiz çekilen aylıkların tahsili için konulan haczin iptali ve menfi tespit istemli işbu davada, mirasçıların mirası reddetmesi üzerine davacıya borç bildirim belgesi gönderilerek maaşından haciz yapılmaya başlanıldığı, mahkemece, davacının yasal mirasçı olmadığından bahisle davanın kabulüne karar verildiği anlaşılmıştır.

Görev konusu, kamu düzeniyle ilgili olup, mahkemelerce, yargılamanın her aşamasında re'sen ele alınması gereken bir husustur.

İş Mahkemeleri, 5521 sayılı Kanunla kurulmuş olan istisnai nitelikte özel mahkemelerdir. 5510 sayılı Kanunun 101 inci maddesi, bu Kanunun uygulanmasından doğan uyuşmazlıkların iş mahkemelerinde görüleceğini kurala bağlamıştır.

Somut olayda, mahkemenin görevini belirlerken, taraflar arasındaki uyuşmazlığın hangi hukuki sebebe dayandığına bakmak gerekir.

Uyuşmazlık, murisin vefatından sonra çekilen aylığının tahsilinden kaynaklanmaktadır. Davanın, somut olayın özelliğine göre, sebepsiz zenginleşme ya da haksız fiilden kaynaklandığı kabul edilebilir. Bu hukuki sebeplerden herhangi birine dayanılması imkan dahilinde olup, bu durumda hakların yarışmasından (telahukundan) bahsedilir.( Andreas von Tuhr, Borçlar Hukukunun Umumi Kısmı, C.Edege Çevirisi 1983, Sahife 452 ve 453;, Dr. S.Reisoğlu Sebepsiz İktisap Davasının Genel Şartlan 1961 sahife 42 ve sonrası, Fikret Eren.; Borçlar Hukuku Genel Hükümler, C. III, 4. B., ...,1994, sayfa 14)

Yukarıda belirtilen hukuki ve fiili durumlar ışığında, somut olayda, uyuşmazlığın, haksız fiil ya da sebepsiz zenginleşmeden kaynaklandığı, sosyal güvenlik hukukundan kaynaklanmadığı belirgin olup, bu yönde, davada 5510 sayılı Kanunun uygulama yeri bulunmadığı gibi, uyuşmazlığın 5510 sayılı Kanunun uygulanmasından kaynaklandığını ortaya koyacak başka bir hüküm de mevcut değildir. Bu nedenle, davanın İş Mahkemesinde değil, genel mahkemede görülmesi gerekir.

O halde, davalı vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve ... Bölge Adliye Mahkemesi 34. Hukuk Dairesinin istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin kararı kaldırılarak İlk Derece Mahkemesince verilen hüküm bozulmalıdır.