Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2022/11012 K.2022/13762

İlk Derece Mahkemesince, davanın kısmen kabulüne dair verilen karara karşı, davacı vekili ve feri müdahil Kurum vekili tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine, ... Bölge Adliye Mahkemesi 33. Hukuk Dairesince davacı ve feri müdahil Kurum vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir. ... Bölge Adliye Mahkemesi 33. Hukuk Dairesi kararının feri müdahil Kurum vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

I-İSTEM

Davacı vekili, davacının davalı işverenin yanında geçen, Kuruma bildirilmeyen 12.05.2009- 22.06.2013 tarihleri arasındaki hizmetlerinin ve prime esas kazançlarının tespitini istemiştir.

II-CEVAP

Davalı vekili, duruşmalardaki beyanlarında davanın reddini istemiştir. Feri müdahil Kurum vekili, davanın hak düşürücü süre içinde açılmamış olması nedeniyle reddi gerektiğini, davacının diğer davalı yanında çalıştığına dair herhangi bir kayda rastlanılmadığını, davacının huzurdaki dava ile ileri sürdüğü iddialarını Kurum kayıtları ile eş değerde belgelerle kanıtlaması gerektiğini ileri sürerek davanın reddini istemiştir.

III-MAHKEME KARARI

A-İLK DERECE MAHKEME KARARI

Mahkemece,

“Davanın kısmen kabulü ile,

Davacının 12/05/2009 - 21/06/2013 tarihleri arasında 1105197.34.05 sigorta sicil numaralı davalı işyerinde;

12/05/2009 - 30/06/2009 tarihleri arasında 49 gün ve günlük 22,20 TL kazançla,

01/07/2009 - 31/12/2009 tarihleri arasında 180 gün ve günlük 23,10 TL kazançla,

01/01/2010 - 30/06/2010 tarihleri arasında 180 gün ve günlük 24,30 TL kazançla,

01/07/2010 - 31/12/2010 tarihleri arasında 180 gün ve günlük 25,35 TL kazançla,

01/01/2011 - 30/06/2011 tarihleri arasında 180 gün ve günlük 26,55 TL kazançla,

01/07/2011 - 31/12/2011 tarihleri arasında 180 gün ve günlük 27,90 TL kazançla,

01/01/2012 - 30/06/2012 tarihleri arasında 180 gün ve günlük 29,55 TL kazançla,

01/07/2012 - 31/12/2012 tarihleri arasında 180 gün ve günlük 31,35 TL kazançla,

01/01/2013 - 21/06/2013 tarihleri arasında 171 gün ve günlük 32,62 TL kazançla olmak üzere toplam 1.480 gün daha çalıştığının tespitine, fazlaya ilişkin istemin reddine” karar verilmiştir.

B-BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI

Bölge Adliye Mahkemesi, “Davacı tanığı...'ın; kendisinin işyerine 2009 yılı Ekim ayında girip 2013 yılı ortalarında ayrıldığını, davacının kendisinden öne çalışmakta olduğunu, kendisinden sonra da çalışmaya devam ettiğini beyan ettiği, davacı tanığı ...'ın.

21.05.2007-04.10.2016 tarihleri arası çalıştığını, davacının işe giriş tarihini tam olarak bilmediğini ancak 2009 yılında başladığını, işten ayrıldığında da çalışmaya devam ettiğini beyan ettiği, tanığın 16.01.2008-04.10.2016 arası bildiriminin yapıldığı, davacı tanığı ...'ın.

2007 yılında işe başladığını, davacının 2009 yılında çamaşırhanede örtü temizlikleri ile uğraştığını, kendisi 2016 yılı Kasım ayında işten ayrıldığında davacının çalışmaya devam ettiğini, tanığın 16.01.2008-04.10.2016 arası bildiriminin yapıldığı, davacı tanığı ...'ün; davacıyı davalı işyerinde birlikte çalışmaları nedeniyle tanığını, kendisinin 2008-2009 döneminde sezonluk 3 ay çalıştığını, devamındaki süreçte 2010-2015 Haziran ayına kadar tüm dönem boyunca sigortalı olarak çalıştığını, davacının ise 2009 yılında başladığını, ay olarak hatırlamadığını beyan ettiği, tanığın 16.01.2008-20.06.2015 arası bildiriminin yapıldığı,

dosyaya sunulan 09.12.2009, 29.05.2010 tarihli teknik servis formu, 18.08.2012 tarihli teknik servis formu, 21.08.2009, 05.06.2012, 07.07.2012, 15.08.2012, 04.06.2013, 18.12.2014 tarihli irsaliyeli faturaların davacı tarafından imzalı olduğu, dinlenen kayıtlı tanıkların beyanları ve yazılı belgelerle tespit talep edilen dönemde davacının çalışmalarının ispatlandığı,

davacının Kuruma bildirilen ücret üzerinde ücret aldığı iddiasını yazılı belgelerle ispat edemediğinden davacının prime esas kazanç tespiti talebi yönünden verilen kararın yerinde olduğu” gerekçesiyle “davacı ve fer'i müdahil Kurumun istinaf başvurularının esastan reddine” karar vermiştir.

IV-TEMYİZ KANUN YOLUNA BAŞVURU VE NEDENLERİ

Feri müdahil Kurum vekili, davacının 22.06.2013 tarihinden önceki çalışmalarının blok çalışma olduğu usule uygun olarak ispat edilemediğinden davanın hak düşürücü süreye uğradığını, davanın reddi gerektiği halde kabulünün yasaya aykırı olduğunu, davacının çalıştığını duraksamaya yer vermeyecek şekilde ispat edemediğini, yerel mahkemenin gerekli ve özenli araştırmayı yapmadığını belirterek temyiz kanun yoluna başvurmuştur.

V-İLGİLİ HUKUK KURALLARI VE İNCELEME

Davanın yasal dayanağı 5510 sayılı Yasa'nın 86/9. maddesi olup bu tür sigortalı hizmetlerin tespitine ilişkin davaların, kamu düzeniyle ilgili olduğu ve bu nedenle de özel bir duyarlılıkla ve özenle yürütülmesinin zorunlu ve gerekli bulunduğu açıktır. Bu çerçevede, hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, bu tür davalarda tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyip, gerek görüldüğünde re'sen araştırma yapılarak kanıt toplanabileceği de göz önünde bulundurulmalıdır.

İnceleme konusu davada, davalıya ait işyeri adına davacının adının yer aldığı 2009/8- 2013/6 ayları arasında düzenlenmiş çok sayıda irsaliyeli fatura ve teknik servis formunun bulunması karşısında davacının davalıya ait işyerinde çalışmakta olduğu sabit ise de; davacının 12.05.2009 tarihinde işe başladığına dair iddiası karşısında, başlangıç tarihinin ne şekilde tespit edildiği hususu belirtilmemiştir.

Davacıya yeniden sorulmak suretiyle, davalıya ait işyerine ne şekilde gidip geldiği, hangi tarihte işe başladığı tereddütsüz tespit edilmeli; bu kapsamda, mahkemece, bordro tanığı olarak beyanlarına başvurulanlara, davacının hangi tarihte işe başladığı hususu açıkça sorulmalı, yeterli bilgileri olmadığı taktirde de; tespit edilecek komşu işyeri tanıkları dinlenilerek, davacının işyerine hangi tarihten itibaren girdiği, hangi tarihlerden itibaren davacıyı görmeye başladıkları sorularak, net beyanları alınmalı; böylelikle işe başlangıç tarih somut olarak tespit edilmelidir.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz ardı edilerek eksik araştırma ve inceleme sonucu yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde hüküm kurulması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir. O halde, feri müdahil Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve ... Bölge Adliye Mahkemesi 33. Hukuk Dairesinin istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin kararının kaldırılarak İlk Derece Mahkemesince verilen hüküm bozulmalıdır.