Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2022/11368 K.2024/6047

Taraflar arasındaki alacak davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın taraf vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun kabulüne, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı taraf vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkil İdare bünyesinde çalışan işçilere, ... ücretin yanı sıra taşıt (yol) yardımının nakdi olarak ödendiğini, davalı Kurumun, yasaya aykırı şekilde yayınladığı genelgeler, bu yöndeki hatalı idari ve cezai işlemler ile müvekkili yanlış yönlendirmesi ile işçilere ödenen ayni yardım niteliğindeki taşıt-yol yardımından 15.01.2008- 14.02.2008, 15.02.2008- 14.03.2008, 15.03.2008- 14.04.2008, 15.04.2008- 14.05.2008, 15.05.2008- 14.06.2008, 15.06.2008-14.07.2008, 15.07.2008- 14.08.2008.

15.08.2008- 14.09.2008 tarihleri arası aylık dönemlerde, sigorta primine esas kazançlara dahil edilerek sigorta ve işsizlik priminin davalı Kuruma ödendiğini, oysaki sigortalılara ödenen bu yardımlar üzerinden ödenmiş sigorta primleri, davalı Kurum tarafından yasal dayanağı olmaksızın alındığını, müvekkil adına davalı ...

Başkanlığı'na 13.11.2017 tarih ve 5705358 DYS numarası ile başvuruda bulunulduğunu ve davalı Kurum tarafından 60 gün içerisinde cevap verilmediğini beyanla fazlaya ilişkin haklarını saklı tutarak; müvekkil İdare tarafından. 15.01.2008-14.02.2008, 15.02.2008- 14.03.2008, 15.03.2008- 14.04.2008, 15.04.2008- 14.05.2008, 15.05.2008-14.06.2008, 15.06.2008- 14.07.2008, 15.07.2008- 14.08.2008, 15.08.2008- 14.09.2008 arası dönemlerde, işyerinde çalışan sigortalılara ödenen;

taşıt (yol) yardımı adı altındaki ayni yardımın 506 sayılı Kanun'un 77/2 nci maddesi gereğince sigorta primine esas kazanç niteliğinde olmadığının ve sigorta primine esas kazanca dahil edilmemesi gerektiğinin tespiti ile şimdilik 390.000,00 TL alacağın, her aya ilişkin primin Kuruma yatırıldığı tarihi takip eden aybaşından, iadenin yapıldığı ayın başına kadar geçen süreye ilişkin kanuni faizi ile birlikte davalı Kurumdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı Kurum vekili; davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesince;" davanın kabulüne, 1-Davacı işverence Kurum bünyesindeki 15.01.2008- 14.09.2008 tarihleri arası sigortalılara ödenen yol yardımı primlerinin sigorta primine esas kazanç niteliğinde olmadığının tespitine,

2-390.000,00TL yol yardımı primi ödemesinin her aya ilişkin primin Kurum hesabına yatırıldığı tarihi takip eden aybaşından iadenin yapıldığı ayın başına kadar yasal faizi ile birlikte davalıdan alınıp davacıya verilmesine,

3-Fazlaya ilişkin hakların saklı tutulmasına, karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1.Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; tavzih kararının geçersizliği kabul edilecek ise, yalnızca vekalet ücretine ilişkin kısmın kaldırılarak 16.930,00 TL yerine 29.350,00 TL olarak belirlenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

2.Davalı Kurum vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; yerel mahkeme kararının kaldırılarak, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "Davacı şirket tarafından Kuruma verilen prim bordrolarında, yol yardımının belirtildiği, yol yardımları üzerinden de davalı Kurum tarafından primlerin hesaplanarak, tahsil edildiği anlaşılmıştır.

Dairemizce rapor alınmak üzere dosya bilirkişi heyetine tevdii olunmuş; 14.09.2021 tarihli ek bilirkişi heyet raporunda, davacı şirketin 15.01.2008- 14.09.2008 tarihleri arası için yol yardımı alacağının 355.167,34TL olduğu bildirilmiştir.

İlk derece Mahkemesince yapılan yargılama ve tüm dosya kapsamından, anılan yasal düzenlemeler ve yapılan açıklamalar çerçevesinde, dosyadaki bilgi ve belgelere göre, 15.01.2008- 14.09.2008 tarihleri arasında ödenen yol yardımlarının 506 sayılı Kanun'un 77/2 nci maddesi gereğince sigorta primine esas kazanç niteliğinde olmadığı açık ise de, Dairemizce alınan denetime ve hükme esas almaya elverişli 14.09.2021 tarihli ek bilirkişi heyet raporundaki alacak miktarının 355.167,34TL olarak hesaplanması karşısında, davalı Kurum vekilinin ve davacı vekilinin istinaf istemlerinin, 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b.2 bendi uyarınca kabulü ile yerel mahkeme kararının kaldırılarak yerine aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir..." gerekçesiyle,

"1-6100 sayılı HMK'nın 356 ve 359 uncu maddeleri uyarınca davacı vekili ve davalı Kurum vekilinin istinaf istemlerinin kabulüne,

2-Ankara 8. İş Mahkemesine ait 25.10.2018 gün ve 2018/71 Esas 2018/407 karar sayılı kararının kaldırılmasına, yerine;

3-Davanın kısmen kabulü ile, 355.167,34 TL yersiz ödenen primin her aya ilişkin primin kuruma yatırıldığı ayı takip eden ay başından ödemenin yapılacağı tarihe kadar işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazla istemin reddine," karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1.Davacı vekili özetle; eksik incelemeye dayalı karar verildiğini, davanın kabulüne karar verilmesi gerektiğini belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

2.Davalı Kurum vekili özetle, Kurum işleminin yerinde olduğunu, eksik incelemeye dayalı hüküm kurulduğunu belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, yol yardımının sigorta primine esas kazanca dahil olup olmadığına ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun), 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 506 sayılı Kanun'un 77 nci maddesi.

3. Değerlendirme 1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup taraf vekillerinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

Fazla yatırılan harcının istek halinde temyiz eden ilgiliye iadesine,