Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2022/11380 K.2022/16940

Dava, fiili çalışmaya dayalı olmadığı gerekçesi ile bir kısım sigortalılığının geçersizliği nedeniyle Kurum tarafından yaşlılık aylığının iptal edilmesi üzerine, Kurum işleminin iptali ile yersiz aylık ve sağlık yardımı nedeniyle borçlu olmadığının tespiti istemine ilişkindir. Mahkemece, bozma ilamına uyularak, kararında belirtildiği şekilde davanın kabulüne hükmedilmiştir. Hükmün, davalı Kurum vekilince temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Mahkemece uyulan bozma ilamında yapılacak iş “… dahili davalı ... Tic. Ltd.

Şti.’ne ait 1050997 sicil numaralı işyerinden 04/06/2011- 31/03/2012 tarihleri arasındaki dönem bordroları bulunup bulunmadığı araştırılmalı, varsa bu döneme ilişkin bordrolar getirtilip, resen seçilecek bordro tanıklarının ifadelerine başvurulmalı, söz konusu işyerinden 2011 yılı 2. ayından sonra sigortalı bildirimi yapılmamış ise Kurum kayıtlarında bildirilmeme sebebi olarak düzenlenmiş herhangi bir belge, durum tespit tutanağı, denetmen raporu var ise bunların bildirilmesi istenilmeli, söz konusu işyeri hakkında sahte sigortalı çalıştırılması eylemi sebebiyle Kurumca denetim yapılıp yapılmadığı hususları sorulmalı,

04/06/2011- 31/03/2012 tarihleri arasında dönem bordro tanığı bulunmadığının anlaşılması halinde ise daha önceki tarihlerde çalışması bulunan ve Kurumca 1050997 sicil numaralı işyerinden çalışması iptal edilmeyen diğer bordro tanıkları tespit olunarak bu işyerinden yeterince bordro tanığının beyanına başvurulmalı, ayrıca davacının çalışmasının geçtiği dönemde kendisini işe aldığını beyan ettiği ...’nin adresi tespit edilerek beyanları alınmalıdır.

Diğer taraftan, davacının şirketin işçilerine yemek pişirme işiyle ilgili olarak varsa yemek teslim kayıtları getirtilmeli, yemeklerin hangi araçla hangi işyerine götürüldüğü hususlarında araştırmanın genişletilerek gerçek çalışma olgusunu somut ve inandırıcı bilgilere dayalı şekilde kanıtladıktan sonra sonucuna göre karar verilmelidir...” şeklinde belirtilmiştir.

Bozma ilamı gereğince davacının çalışmasının geçtiğini iddia ettiği 1050997 sicil numaralı Toksan Gıda Tic. Ltd. Şti. hakkında Kurum kayıtları celp olunmuş, ...

Sosyal Güvenlik Merkezi tarafından düzenlenen 16/11/2021 tarihli yazı ile söz konusu işyerinden 04/06/2011-31/03/2012 tarihleri arasındaki dönem bordrolarının bulunmadığı, son bildirimin 2011 yılı 2. ayda yapıldığı, işyerinin sahte işyeri olması şüphesi ile işyeri hakkında denetim başlatıldığı, Tekirdağ SGK İl Müdürlüğü denetmenlerince 11/08/2021 tarih ve 2021/408390/36 sayılı Denetmen Raporunun düzenlendiği ve işyerinin sahte olduğu tespit edilip, işyerince yapılan bildirimlerin tescil tarihi itibariyle iptal edildiği bildirilerek,

rapor ve ekleri gönderilmiş, işyerinden 04/06/2011- 31/03/2012 tarihleri arasında bordrolu çalışan bulunmadığının bildirilmesi üzerine Mahkemece önceki dönem bordrolarında adı geçen ..., ..., ..., ... ve ...'in dinlenilmelerine karar verilmiş, dinlenen tanıklar davacıyı tanımadıkları ve ... ya da Toksan şirketleri hakkında bilgi sahibi olmadıkları hususunda beyanda bulunarak, kendilerine ait işletmelerde çalıştıklarını ve muhasebecilerinin Celal Dil olduğunu bildirmişler, ayrıca bordro tanıklarından ...

11/02/2016 tarihli celsedeki beyanında ‘şirketin şoförü olan Sadık Gürbüz ile davacının Gölyaka’daki evine gittiklerini ve evinin yan tarafındaki kulübeden yemek aldıklarını’ beyan etmiş iken, bozma sonrasındaki beyanında davacıyı tanımadığını ifade etmiş, bunun dışında davacı tarafından anılan şirketin işçilerine yemek pişirme işiyle ilgili olarak herhangi bir delil sunulamamış olduğu hususları da bir arada değerlendirildiğinde; toplanan delil durumuna göre davacının fiili çalışması ispatlanamadığı halde mahkemece kurum işleminin iptaline dair davanın kabulüne karar verilmiş olması hatalıdır.

Eldeki dava dosyasında, Mahkemece uyulmasına karar verilen önceki bozma ilamında da belirtildiği üzere davacının, anılan şirketin işçilerine yemek pişirme işiyle ilgili olarak varsa yemek teslim kayıtları ile başka yazılı belge ve delilleri getirtilmeli, yemeklerin hangi araçla hangi işyerine götürüldüğü hususları ayrıntılı olarak araştırılmalı, istenilen hususlarda delil sunulamaması halinde dosyada mevcut delil durumuna göre davanın reddi gerekeceği hususu değerlendirilmeli, elde edilecek sonuca göre karar verilmelidir.

Yukarıda açıklanan maddi ve hukuki olgular göz önünde bulundurulmaksızın, mahkemece eksik inceleme ve araştırma sonucu davanın kabulüne karar verilmesi, usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, temyiz eden davalı Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.