Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2022/11385 K.2023/3401

... ...

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle:müvekkili ...'ın 1996 yılında ... Tic.San A.Ş.’de işçi olarak çalışmaya başladığını bu şirketin 01.07.1997 tarihinde nevi değiştirerek ... Seyahat Turizm San. ve Tic. Ltd .Şirketi adını aldığını, 10.07.1998 tarihinde isim değiştirerek ... Seyahat Tur. San. Tic. Ltd. Şti adı altında faaliyetini sürdürdüğünü, müvekkilinin hizmet akdinin hiç bir sebep gösterilmeksizin 2004 yılının Eylül ayında feshedildiğini ifade ederek müvekkilinin davalı şirkette çalışılan sürenin tespitini istemiştir.

II. CEVAP

1.Davalı SGK Başkanlığı vekili cevap dilekçesinde özetle: öncelikle davanın açılması için yasada öngörülen hak düşürücü sürenin geçmiş olması sebebiyle davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, hizmet tespitine yönelik davaların kamu düzenine ilişkin olduğunu, çalışma olgusunun hiçbir kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak açıklıkta ortaya konması gerektiğini, bu tür davalarda dinlenecek tanıkların bordro tanıkları olması gerektiğini, davalı işverenin çalışma olgusunun varlığını kabul etmesinin hukuksal bir değer taşımayacağının da gözetilmesi gerektiğinden davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

2.Diğer davalılar cevap dilekçesinde özetle; Davacının müvekkil şirkette sadece birkaç ay düzensiz olarak haftada iki veya üç gün gelip simsarlık yaptığını, müvekkili adına ve kendine %'lik komisyonla bilet sattığını, davacının işçi olarak değil % kar payı-komisyon ile bilet satıcılığı işini yaptığını, belirterek; açılan davanın reddini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesi, 30.03.2012 tarihli ve 2006/179-2012/223 K. sayılı kararıyla; "Davanın kısmen kabul kısmen reddine " dair karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Birinci Bozma Kararı

1.Mahkeme kararına karşı davalılardan Sosyal Güvenlik Kurumu ile ... Seyahat Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti. vekili tarafından temyiz isteminde bulunmuştur.

2.Yargıtay 21. Hukuk Dairesinin 21.06.2012 tarihli ve 2012/13231 E. 2012/11933 K. sayılı ilamı ile; "... Alacak ve hizmet tespiti davalarının birbirinden tamamen farklı iki davayı ayrı ayrı başvurma ve nisbi harca tabi olduğunu da gözardı ederek bir arada görmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. ..." gerekçesiyle karar bozulmuştur.

B. İkinci Bozma Kararı

1.Bozmaya uyan mahkemece verilen 05.04.2013 tarihli ve 2012/614-2013/81 sayılı kararıyla; " isteğin kısmen kabulüne " dair verilen karara karşı davalı ... davalı SGK Başkanlığı vekili tarafından temyiz isteminde bulunulmuştur.

2.Yargıtay 21. Hukuk Dairesinin 13.02.2014 tarihli ve 2013/16498 E.2014/2274 K. sayılı ilamı ile; "...Mahkemece yapılacak iş, çalışmanın geçtiği yazıhaneyi tespit ederek, yazıhanenin kim tarafından kiralandığını ve yazıhanede çalışma sistemini araştırıp, belediye veya zabıta araştırmasıyla il genelinde diğer firmaların çalıştırdığı elemanlarıyla aralarında nasıl bir ücret ilişkisinin olduğunu da araştırarak, davacı ve davalı işveren arasındaki ilişkiyi tespit etmek, ...

Akü Tic. ve San. A. Ş.' ne yönelik araştırmayı genişleterek, davalı Kurum'dan ... Akü Tic. ve San. A. Ş.'nin işyeri sicil dosyasını isteyerek, bordro tanıklarını dinlemek ve tanıkların beyanları arasındaki çelişkiyi gidermek, ayrıca ... Seyahat Ltd. Şti'nin tüm araçlarını 27.12.2001 ile 23.09.2004 tarihleri arasında ...

Turizm'e kiraya verdiğine dair otogar kaydının da incelenerek, davanın nitelikçe kamu düzenini ilgilendirdiği nazara alınıp araştırma genişletilerek tüm deliller birlikte değerlendirilip, sonucuna göre karar vermekten ibarettir..." gerekçesiyle karar bozulmuştur.

C. Üçüncü Bozma Kararı

1.Bozmaya uyan Mahkemece verilen 14.03.2018 tarihli ve 2014/266-2018/255 sayılı kararıyla; "isteğin reddine," dair verilen karara karşı davacı vekili tarafından temyiz isteminde bulunulmuştur.

2.Yargıtay 21. Hukuk Dairesinin 11.04.2019 tarihli ve 2018/3779 E. 2019/2792 K. sayılı ilamı ile; "...Yapılacak iş; davacının işçilik alacaklarına ilişkin dava dosyası getirtilerek, o dosyada toplanan deliller de incelenerek, davacının davalı ile olan hizmet ilişkisi irdelenmeli, tanık beyanları doğrultusunda davacının % 5'lik bilet payının ücret mi komisyon mu olduğu hususları tartışılıp, toplanan deliller doğrultusunda çıkacak sonucuna göre karar vermekten ibarettir..." gerekçesiyle karar bozulmuştur.

D. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "... hizmet tespiti talebinin kısmen kabul, kısmen reddi ile, davacının davalı ... seyahat turizm sanayii ve ticaret ltd şti'ye ait işyerinde 06.10.1996-21.07.2000 tarihleri arasında 1366 gün, 23.12.2000-31.08.2004 tarihleri arasında 1333 gün olmak üzere toplam 2699 günlük hizmet süresinin SGK'ya bildirilmediğinin tespitine, fazlaya ilişkin talebin reddine," dair karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum ve davalı ... şirketi vekilleri tarafından temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı Kurum ve davalı ... şirketi vekilleri temyiz dilekçelerinde; eksik araştırmaya dayalı hüküm kurulduğunu, tanık beyanlarının yetersiz olduğunu, hak düşürücü sürenin geçtiğini belirterek İlk Derece Mahkemesince verilen kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, hizmet tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile 506 sayılı Kanun'un 79 uncu maddesi, 5510 sayılı Kanun'un 86 ıncı maddesi.

3. Değerlendirme 1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; davalı Kurum ve davalı şirket vekilleri tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davalı Kurum ve davalı şirket vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz eden ilgiliye yükletilmesine

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,

29.03.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.

... · ...