Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2022/12393 K.2022/14137

Dava, hizmet tespiti istemine ilişkindir. Mahkeme, bozmaya uyarak hükümde belirtilen gerekçelerle isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir. Hükmün davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi. Dava; davacının, davalıya ait işyerinde 2003 ila 30.05.2010 tarihleri arasında geçen çalışmalarının tespiti istemine ilişkindir.

Dairemizin 19/03/2018 günlü 2021/13032 - 2022/2483 sayılı bozma ilamında. “Davacının 09/02/2005 ile 30/11/2009 tarihleri arasında davalı şirkete ait iş yerlerinde aralıksız olarak çalıştığının tespitine, fazlaya ilişkin talebin reddine,” dair 12.09.2013 tarihli hükmün, davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmesi,

diğer bir ifadeyle, davacının bu hükmü temyiz etmemesi nedeniyle, davalılar yönünden usulü kazanılmış hak ilkesi gözetilerek artık bu kabulü aşacak şekilde “davacının 18.11.2003-30.11.2009 tarihleri arasında toplam 1869 gün çalıştığının, 1435 günün bildirildiği ve 434 gün daha asgari ücret üzerinden tespiti gereken sigortalı süresinin bulunduğunun tespiti” şeklinde hüküm kurulması yerinde görülmemiştir.” gereğine işaret edilmiş, ancak bozmaya uyularak yapılan yargılama sonunda Mahkemece, “davanın kısmen kabulüne,

davacının davalıya ait iş yerinde kuruma bildirilen günlerinin dışında 18/11/2003– 30/11/2009 tarihleri arasında toplam 2173 gün çalıştığının, 1620 gününün kuruma asgari ücret tutarında bildirildiğinin ve 553 gün daha asgari ücret üzerinden tespiti gereken sigortalı süresinin bulunduğunun tespitine” karar verilmiştir.

Yargıtay'ın bozma kararına uyan mahkeme artık bozma kararı gereğince işlem yapmak ve hüküm vermek zorundadır. Mahkemenin bozma kararına uyması ile bozma kararı lehine olan taraf yararına bir usuli müktesep hak doğmuştur.(09/05/1960 gün ve 21/9 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararı)Usuli müktesep hak müessesesi HUMK'nda düzenlenmiş olmamakla beraber, Yargıtay içtihatları ile kabul edilmiş ve geliştirilmiştir.

Bazı konuların bozma kararının kapsamı dışında kalarak kesinleşmesi durumunda da usuli kazanılmış hak doğmuş olur. Yargıtay tarafından bozulan bir hükmün, bozma kararının kapsamı dışında kalmış olan kısımları kesinleşir. Bozma kararına uyan mahkeme, kesinleşen bu kısımlar hakkında yeniden inceleme yaparak karar veremez. Yani kesinleşmiş bu kısımlar o kısımlar lehine olan taraf yararına bir usuli müktesep hak teşkil eder.

Somut olayda, Mahkemece verilen 12.09.2013 tarihli ilk kararda davacının 09/02/2005 ile 30/11/2009 tarihleri arasında çalıştığının tespitine karar verildiği ve davacının da iş bu kararı temyiz etmediği anlaşıldığı halde mahkemece davalı tarafın usuli kazanılmış hakkına aykırı olacak şekilde hükümde yazılı olduğu üzere 18/11/2003– 30/11/2009 tarihleri arasında çalıştığının tespitine karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. Ne var ki bu konuların düzeltilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden hüküm bozulmamalı, 01.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 370. maddesi gereğince düzeltilerek onanmalıdır.