Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2022/12738 K.2023/1747

... ...

I. DAVA

Davacı, 24.04.2006 - 18.06.2007 tarihleri arasında, davalı ... Tic. Ltd. Şti. nezdinde geçen ve Kuruma bildirilmeyen çalışmalarının tespitini istemiştir.

II. CEVAP

Davalılar davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI VE ONAMA KARARI

... 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 12.02.2009 tarihli ve 2007/628 Esas, 2009/98 sayılı kararı ile "Davanın kabulüne, Davacı ... ve ... kızı 06.08.1986 d.lu, ...'ın davalıya ait 27703 sicil nolu işyerinde 24.04.2006-18.06.2007 tarihleri arasında hizmet akti ile asgari ücretle sürekli ve kesintisiz olarak 506 sayılı Kanuna tabi olarak çalıştığının tespitine" karar verilmiş, davalı vekillerinin temyiz talebi üzerine Yargıtay (Kapatılan) 21. Hukuk Dairesinin 20.04.2010 tarihli ve 2009/5830 - 2010/4566 Karar sayılı kararı ile onanmıştır.

IV. TAVZİH TALEBİ VE EK KARAR

... Tekstil San. ve Tic. Ltd.Şti. Ortakları ... ve ... vekili, 19.10.2020 tarihinde, eldeki davanın tarafının davalı olan ... Tekstil Pazarlama Ticaret Ltdi Sti.; temsilcisinin ... olduğunu, müvekkillerine ait olan ve isim benzerliği olan ... Tekstil Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. ... Şubesinin 25.06.1999 tarihinde ticaret sicil gazetesi ile ilan edilmek suretiyle kapatıldığını, şubeden ...'un sorumlu olduğunu, müvekkillerine ait ... Ticaret Sicil Müdürlüğünde 3390 sicil no ile kavıtlı ve Ticaret Sicil Müdürlüğünde 10303 sicil no ile kayıtlı olan ... Tekstil Sanavi ve Ticaret Ltd. Şti. nin SGK işyeri numarası olan 27703 sicil numarası üzerine hüküm kurulduğunu, ilgili dosyadan ödeme emri gönderilip, haciz uygulandığını ileri sürerek tavzih talebinde bulunmuştur.

Tavzih talebi doğrultusunda ... 1. Asliye Hukuk Mahkemesince 22.10.2020 tarihli ek kararı ile, "12.03.2009 tarih ve 2007/628 Esas 2009/98 Karar sayılı kararının hükün kısmında; davanın kabulüne, Davacı ... ve ... kızı ... d.lu, ...'ın davalıya ait 27703 sicil nolu işyerinde 24.04.2006 - 18.06.2007 tarihleri arasında hizmet akti ile asgari ücretle sürekli ve kesintisiz olarak 506 sayılı Kanuna tabi olarak çalıştığının tespitine olarak yazılan kısmın " Davacı ... ve ... kızı 06.08.1986 d.lu, ...'ın davalıya ait 2537 sicil nolu ... tekstil Pazarlama Ltd. Şti. isimli işyerinde 24.04.2006-18.06.2007 tarihleri arasında hizmet akti ile asgari ücretle sürekli ve kesintisiz olarak 506 sayılı Kanuna tabi olarak çalıştığının tespitine."

2-Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından haczedilen ve tapuya şerh konulan taşınmaz üzerindeki tedbirlerin kaldırılmasına" karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. ... 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 22.10.2020 tarihli ek kararına karşı süresi içinde davalı SGK Başkanlığı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairenin 05.07.2021 tarihli ve 2021/6935 Esas, 2021/9590 sayılı ilâmı ile. "Eldeki davada, Mahkeme tarafından verilen 12.03.2007 tarih 2007/628 E., 2009/98 K. sayılı gerekçeli karar başlığında, davalı olarak “... Tekstil Pazarlama Ticaret Ltd. Şti. ve temsilcisi ...” olarak gösterilmesine karşın, ... Tekstil San. ve Tic. Ltd.

Şti.’ne ait 27703 sicil nolu işyeri sicil numarası hakkında hüküm kurulduğu, her iki şirketin birbirinden farklı şirketler olması nedeniyle, hükmün infazda tereddüt uyandırdığı anlaşılmakta ise, Mahkemece, HMK 306’sine aykırı olarak, tavzih talep dilekçesinin bir nüshası, cevap süresi tanınarak karşı tarafa tebliğ edilmeden tavzih talebi hakkında karar verilmesi doğru değildir.

Anılan Kanun'un 305 inci maddenin son fıkrası kapsamında, tashih suretiyle hükmün sınırlandırılmasının ya da genişletilmesinin veya değiştirilmesinin mümkün olmadığı gözetilmeksizin, hüküm fıkrasında “... tarafından haczedilen ve tapuya şerh konulan taşınmaz üzerindeki tedbirlerin kaldırılmasına” karar verilmek suretiyle yapılan değişiklikler isabetsiz olup bozma nedenidir." gerekçeleriyle ek kararın bozulmasına karar verilmiştir.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Bozma sonrası tavzih talebini inceleyen ... 1.Asliye Hukuk Mahkemesince 21.12.2021 tarih 2021/288- 2021/362 sayılı kararı ile ; "Mahkememizin görevsizliği nedeni ile davanın HMK 114/1-ç ve 115/2 mad gereğince usulden reddine, görevli mahkemenin ... İş Mahkemesi olduğuna, HMK 20.maddesi gereği görevsizlik kararının kesinleşmesinden itibaren 2 hafta içinde taraflarca mahkememize başvurulması halinde dosyanın görevli ve yetkili mahkemeye gönderilmesine" karar verilmiştir.

Görevsizlik kararı üzerine ... 1. İş Mahkemesince yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; "1-6100 sayılı HMK'nın 114/1-c ve 115/2 maddeleri uyarınca Mahkememizin görevsizliği nedeniyle davanın usulden reddine, görevli mahkemenin ... 1.Asliye Hukuk Mahkemesi olduğuna, ... 1.Asliye Hukuk Mahkemesi tarafından da görevsizlik kararı verilmiş olması nedeniyle 6100 sayılı HMK'nın 21/1-c ve 22 inci maddeleri uyarınca verilen kararın kanun yoluna başvurulmaksızın kesinleşmesi halinde yargı yerinin belirlenmesi için dosyanın re'sen Yargıtay Başkanlığı'nın ilgili dairesine gönderilmesine" karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

... 1. İş Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı davalı SGK Başkanlığı vekili ve 3. kişi ... ile ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

3.kişi ... ile ... vekili dava dışı üçüncü kişiler olan müvekkillerin mağduriyetlerinin giderilip, dosyanın gerçek borçlusu hakkında hüküm kurularak SGK'nın alacaklarının tahsili amacıyla karar verilmesi ve kamu zararının giderilmesi gerekirken mahkemenin görevsizliğine karar verilmiş olması usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

Davalı SGK Başkanlığı vekili; tavzih talebinin görevli ... İş Mahkemesi tarafından incelenmesi ve talebin reddine karar verilmesi gerekirken dosyada görevsizlik kararı verilmiş olmasının usul ve yasaya aykırı olduğunu, tavzih talebinde bulunan üçüncü kişiler kendi talep dilekçelerinde de açıkladıkları üzere dava dışı kişiler olduğunu, dava dışı kişilerin haciz kaldırılması taleplerinin kabulüne karar verilmesi mümkün olmadığını belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, HMK 304 üncü maddesi anlamında, maddi hatanın düzeltilmesine ilişkin tashih istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

Hükmün tavzihini düzenleyen HMK'nın 305 inci maddesinde hükmün yeterince açık olmaması veya icrasında tereddüt uyandırması, yahut birbirine aykırı fıkralar içermesi halinde, icrası tamamlanıncaya kadar taraflardan her birinin hükmün açıklanmasını veya tereddüt ya da aykırılığın giderilmesini isteyebileceği, hüküm fıkrasında taraflara tanınan haklar ve yüklenen borçların tavzih yoluyla sınırlandırılamayacağı, genişletilemeyeceği ve değiştirilemeyeceği,

hükmün tashihini düzenleyen HMK'nın 304 üncü maddesinde ise hükümdeki yazı ve hesap hataları ile diğer benzeri hataların mahkemece resen veya taraflardan birinin talebi üzerine düzeltilebileceği bildirilmiştir.

Aynı Kanun'un 294-298 inci maddelerine göre hakim hükmü vermekle o davadan elini çekmiş olur ve yargılamanın iadesine karar verilmedikçe veya hüküm temyiz edilip bozulmadıkça daha önce verilen kararın dışına çıkılacak biçimde, taraflardan birinin sorumluluğunu azaltamaz veya artıramaz.

3. Değerlendirme Dava, hizmet tespiti istemine ilişkin hükmün tashihi talebine ilişkindir. İş Mahkemeleri, 5521 sayılı Kanun ile kurulmuş istisnai nitelikte özel mahkemeler olup, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun 106 ıncı maddesi ile mülga 1479 sayılı Kanun'un 70 inci maddesinde ve 506 sayılı Kanun'un 134 üncü maddesinde, bu Kanunların uygulamasından doğan uyuşmazlıkların yetkili iş mahkemelerinde görüleceği, 5510 sayılı Kanun’un 101 inci maddesinde de, aksine hüküm bulunmayan hallerde, 5510 sayılı Kanun hükümlerinin uygulanmasıyla ilgili ortaya çıkan uyuşmazlıkların iş mahkemelerinde görüleceği düzenlenmiştir.

Hükmü veren mahkemenin idari veya kanuni bir tasarrufla kaldırılması veya işin esası ile ilgili karar vermek görevinin değiştirilmesi durumunda bunun yerine geçen mahkemeye bu başvurunun yapılması gerekir.

Mahkemenin görevi kamu düzeni ile ilgilidir. Yargılamanın her aşamasında kendiliğinden dikkate alınması da gerekmektedir. Açıklanan nedenlerle, 12.03.2009 tarihli kararın verilmesinden sonra yeni İş Mahkemesi kurulması karşısında, dava konusu talebe İş mahkemesince bakılması gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmamıştır.

VII. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Dava dışı ... ile ... vekilinin davanın tarafı olmadığı ve mahkeme hükmünü temyiz hakkının bulunmaması nedeniyle temyiz isteminin REDDİNE,

Temyiz olunan ... İş Mahkemesinin 24.06.2022 tarihli ek kararının yukarıda açıklanan nedenlerle sair hususlar incelenmeksizin BOZULMASINA,

Temyiz harcının istek halinde ilgilisine iadesine,

Dosyanın kararı veren Mahkemeye gönderilmesine,

27.02.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.

...