Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2022/13242 K.2022/15801

Bölge Adliye Mahkemesi : ... Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi No :

Dava, hizmet tespiti istemine ilişkindir. İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın reddine dair verilen karara karşı davacı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine, ... Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesince istinaf başvurusunun esastan reddine dair karar verilmiştir. ... Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesince verilen kararın davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

I-İSTEM

Davacı vekili ,davacının müteveffa eşi ...'in 19.02.2000 ile 01.07.2002 tarihleri arasında davalı işyerinde geçen çalışmasının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

II-CEVAP

Davalı vekili, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. Fer'i müdahil Kurum vekili, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III-MAHKEME KARARI

A-İLK DERECE MAHKEME KARARI

Mahkemece, davacının, murisi ...’in çalıştığı inşaatlara ilişkin somut beyanda bulunmadığı, davalı işverenlikte çalışan işçiler dinlenmiş ise de ...'i tanımadıklarını beyan ettikleri, davacı tanıklarının da ... çalıştığı konusunda net bilgi sahibi olmadığı,toplanan tüm kanıtlar değerlendirildiğinde davalı işverenlik tarafından bildirilen süreyi aşan çalışma iddiasının kanıtlanamadığı gerekçeleri ile davanın reddine dair karar verilmiştir.

B-BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI

Bölge Adliye Mahkemesince, davacının istinaf başvurusunun esastan reddine dair karar verilmiştir.

IV-TEMYİZ KANUN YOLUNA BAŞVURU VE NEDENLERİ

Davacı vekili, kararın eksik incelemeye dayalı olduğunu beyanla, davaya konu kararın bozulmasını talep etmiştir.

V-İLGİLİ HUKUK KURALLARI VE İNCELEME

5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun geçici 7. maddesi uyarınca, 01.10.2008 tarihi öncesi isteme ilişkin davanın yasal dayanağı mülga 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu’nun 79/10. ve 01.10.2008 tarihi sonrası isteme ilişkin davanın yasal dayanağı 5510 sayılı Kanunun 86/9. maddeleridir.

506 sayılı Kanunun 6. maddesinde ifade edildiği üzere, “sigortalı olmak hak ve yükümünden kaçınılamaz ve vazgeçilemez.” Anayasal haklar arasında yer alan sosyal güvenliğin yaşama geçirilmesindeki etkisi gözetildiğinde, sigortalı konumunda geçen çalışma sürelerinin saptanmasına ilişkin davaların, kamu düzenine ilişkin olması nedeni ile özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesi zorunludur.

Bu bağlamda, hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, bu tür davalarda tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyip, gerek görüldüğünde resen araştırma yapılarak kanıt toplanması gerektiği özellikle göz önünde bulundurulmalıdır.

Eldeki davada, davacının talebinin, murisinin 19.02.2000 ile 01.07.2002 tarihleri arasında davalıya ait işyerinde çalıştığının tespiti istemine ilişkin olduğu, davacının murisi adına 19.02.2000 tarihli işe giriş bildirgesinin ... sicil numaralı dava dışı ....

San.Tic.AŞ unvanlı işyerinden verildiği ve 19.02.2000 ile 02.03.2000 tarihleri arasında 6 gün hizmetinin bildirildiği, ....Tic.AŞ işyerinin ............ yapım ihalesi olarak 01.06.1999-30.04.2002 tarihleri arasında kanun kapsamında bulunduğu ;

davacının murisi adına 15.05.2002 tarihli işe giriş bildirgesinin ... sicil numaralı davalı işyerinden Kuruma verildiği ve 15.05.2002 ile 06.06.2002 tarihleri arasında 22 gün hizmetinin bildirildiği,01.07.1999 tarihinde 26683/1 parsel /Çankaya adresinde inşaat işi olarak kanun kapsamına alındığı , işyerinin dönem bordrolarının dosya arasına alındığı,dinlenen bordro tanıklarının aradan çok uzun zaman geçmiş olması ve şantiyede çok sayıda taşeron işçisi de bulunması nedeniyle davacının murisini hatırlayamadıklarını beyan ettikleri anlaşılmaktadır.

Mahkemece, davalı ... ile ....Tic.AŞ işyeri arasında ihale sözleşmesi , asıl işveren alt işveren ilişkisi olup olmadığı araştırılmalı ,duruma göre, davacıya mehil verilerek dava dışı ....Tic.AŞ’nin HMK’nın 124. Maddesi gereğince davaya katılımının sağlanması ile her iki işyerinden tespit edilecek bordro tanıkları dinlenerek , uyuşmazlık konusu husus, hiçbir kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak biçimde çözümlenip; deliller hep birlikte değerlendirilip takdir edilerek, varılacak sonuç uyarınca bir karar verilmelidir.

Bu maddi ve hukuki esaslar göz önünde tutulmaksızın, eksik inceleme ve yanılgılı değerlendirme sonucunda yazılı şekilde hüküm kurulması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

O halde, davacı vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve ... Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesinin istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin kararı kaldırılarak; İlk Derece Mahkemesince verilen hüküm bozulmalıdır.