Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2022/13461 K.2023/1800

Taraflar arasında ilk derece mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen iş kazasından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk derece mahkemesi kararının Dairemizce bozulması üzerine bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama neticesinde ilk derece mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davalı ... Elekt. Dağ. A.Ş. vekili tarafından temyiz edilmek ve de duruşma talep edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin ve işin duruşmaya tabi olduğu anlaşıldığından duruşma talebinin kabulüne karar verildikten sonra duruşma için 28.02.2023 Salı günü tayin edilerek taraflara çağrı kağıdı gönderilmiştir. Duruşma günü murafaalı temyiz eden davalı ... Elekt. Dağ.

A.Ş. adına Av. ... ..ile davacılar adına Av. ... geldiler. Diğer davalılar adına gelen olmadı. Gelenlerin yüzlerine karşı duruşmaya başlanıp sözlü açıklamaları dinlenildikten sonra duruşmaya son verilerek aynı günde Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle.

18.07.2011 günü elektrik arızasının giderilmesi için onarım çalışması yapmakta olan davacılar murisinin Tuzlukçu ilçesi Koraşı mahallesi TR2 trafo direğine çıktığında yüksek miktarda elektrik akımına kapılarak vefat ettiğini, müteveffanın ... firmasına bağlı olarak Tuzlukçu Medaş İşletme Müdürlüğünde Arıza Bakım Şefi olarak çalıştığını, davacı müvekkillerinin murisin vefatı nedeniyle murisin desteğinden yoksun kaldığını, murisin yaklaşık 5 yıldır bu işi yaptığını ve en son asgari ücretin biraz üzerinde bir ücretle çalışıyorken vefat ettiğinden bahisle eş için 171.716,31 TL maddi, çocuk Berke için 27.975,22 TL maddi,

çocuk Berensu için 44.217,12 TL maddi, çocuk ... için 48.344,01 TL maddi, tüm davacılar için 25.000,00’er TL manevi tazminatın davalılardan tahsilini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı ...Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafın taleplerinin zamanaşımına uğradığını, davanın süresinde açılmadığını, davacının müvekkili şirkette çalışmadığını, müvekkili şirkete husumet yöneltilmesinin mümkün olmadığını, müteveffanın diğer davalı şirketin işçisi olduğunu, müvekkili şirket ile diğer davalı şirket arasında 03.05.2010 tarihinde Akşehir Bölgesi arıza ve onarım işi için yüklenici sözleşmesi imzalandığını, sözleşme konusu işlerin bütünü ile diğer davalıya anahtar teslimi usulü ihale edildiğini, gerekli mesleki tecrübe ve yeterliliğe sahip olan müteveffanın kendisine verilen iş güvenliği talimatlarına uymadığını,

iş sağlığı ve güvenliği ekipmanlarını kullanmadığını, bu nedenle kazanın oluşumuna kendisinin sebebiyet verdiğini, davacılar tarafından talep edilen manevi tazminat miktarının zenginleşmeye hizmet edeceğini, dava konusu olay nedeniyle müvekkil şirkete atfedilebilecek hiçbir kusur bulunmadığını, dava sonunda müvekkil şirket aleyhine tazminata hükmedilmesi halinde bu tazminatın müvekkili şirketin işveren mali mesuliyet sigortasından talep edebileceğinden dolayı davanın Zurich Sigorta Aş'ye ihtarını talep ettiklerini, tüm bu nedenlerle haksız ve hukuki mesnetten yoksun olan davanın usuli itirazları değerlendirilerek reddine,

aksi takdirde esasa ilişkin beyanları dikkate alınarak reddine, davanın Zurich Sigorta A.Ş.'ye ihbarına, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... Müh. İnş. ve Elekt. San. Tic. Ltd. Şti. vekili cevap dilekçesinde özetle; davacıların taleplerinin zamanaşımına uğradığını, davanın süresinde açılmadığını, gerekli donanım ve tecrübe ve eğitime sahip olan kazalı müteveffanın kendisine verilen iş güvenliği talimatlarına uymadığını, kendisine verilen iş sağlığı ve güvenli için verilen ekipmanları kullanmadığını, bu ihmal ve hatası sebebiyle kazanın oluşumuna kendisinin sebebiyet verdiğini, davacıların talep ettikleri manevi tazminat miktarlarının fahiş olduğunu, hiçbir kusuru bulunmayan müvekkilinin manevi tazminat sorumluluğunu olmayacağını, tüm bu sebeplerle haksız ve dayanaksız davanın reddi ile yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı yana yüklenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 26.03.2019 tarih ve 2015/471 Esas, 2019/380 Karar sayılı kararıyla; 18.07.2011 tarihli iş kazasının meydana gelişinde müteveffa işçinin %20, asıl işveren ... Elektrik Dağıtım A.Ş.'nin %50 oranında, alt işveren ... şirketinin %29 oranında, ekip şefi ...'ın %1 oranında kusurlu olduğundan bahisle eş için 162.982,28 TL maddi, çocuk Berke için 25.694,71 TL maddi, çocuk Berensu için 41.469,55 TL maddi, çocuk ... için 45.409,86 TL maddi tazminat ödenmesine, tüm davacıların manevi tazminat istemlerinin kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin 26.03.2019 tarih ve 2015/471 Esas, 2019/380 Karar sayılı kararına karşı süresi içinde davalı ... Elk. Dağ. A.Ş. vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç

... Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesi'nin 10.12.2019 Tarih, 2019/2114 Esas, 2019/1783 Karar sayılı kararı ile ilk derece mahkemesi kararının usul ve esas yönünden hukuka uygun bulunduğundan bahisle davalı ... Elk. Dağ. A.Ş. vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1.Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... Elk. Dağ. A.Ş. vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2.Dairemiz'in 16.11.2021 tarih 2020/7315 Esas, 2021/14304Karar sayılı kararı ile ilk derece mahkemesince alınan kusur raporlarının kendi aralarında çelişkili oldukları, aynı olaya ilişkin olarak yürütülen ve sonuçlanan ceza dava dosyasında itibar edilen kusur raporu ile temyiz incelemesine konu dava dosyasında alınan raporlar arasında da çelişkinin söz konusu olduğu,

hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilmesinin kaza tarihinde yürürlükte bulunan Borçlar Kanunu’nun 53 üncü maddesi kapsamında kesinleşmiş bir olgu teşkil etmeyip hukuk hakimini bağlamayacağı tartışmasız olmakla birlikte ceza dava dosyasındaki kusur oran ve aidiyetinin mevcut raporlarla arasındaki çelişki de gözetilip bu çerçevede kusur oran ve aidiyetlerinin belirlenmesi gerekliliği dikkate alındığında mahkemece anılan kusur raporları arasındaki çelişki giderilmeden sonuca gidilmiş olmasının hatalı olduğundan bahisle Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasına, ilk derece mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesince bozma ilamına uyulduktan sonra yukarıda tarih ve sayısı belirtilen karar ile bozma ilamı uyarınca heyet raporu alındığı, bilirkişi heyetince hazırlanan 20.06.2022 tarihli raporda davalı ...Ş.'nin %50, davalı ... İnşaat ve Elektrik San. Tic. Ltd.

Şti'nin %30 (bu kusurun %20'lik kısmının ...'a ait olduğu), kazalı işçi ...'ın %20 oranında kusurlu olduğunun bildirildiği, raporun dosya kapsamına ve olayın oluş şekline uygun ve denetime elverişli olduğu, bozma ilamından önce alınan raporlar ile ceza yargılamasında alınan raporlara arasındaki çelişkiyi giderdiği anlaşılarak hükme esas alındığı, bozma ilamından sonra alınan 08.08.2022 tarihli aktüer hesap bilirkişisi ek raporunda kurum tarafından davacılara bağlanan gelir dikkate alınarak zararın hesaplandığı ve raporun hüküm kurmaya ve denetime elverişli olduğu,

davacıların mahkemece verilen 26.03.2019 tarih ve 2015/471 Esas 2019/380 Karar sayılı hükme karşı istinaf veya temyiz talebinin olmadığı, bu sebeple davalılar lehine usuli kazanılmış hak oluştuğundan bahisle eş için 162.982,28 TL maddi, çocuk Berke için 25.694,71 TL maddi, çocuk Berensu için 41.469,55 TL maddi, çocuk ... için 45.409,86 TL maddi tazminat ödenmesine, tüm davacıların manevi tazminat istemlerinin kabulüne karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... Elk. Dağ. A.Ş. vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı ... Elk. Dağ.

A.Ş. vekili temyiz dilekçesinde özetle, Yerel mahkeme tarafından alınan 08.08.2022 tarihli ek hesap raporuna itiraz etmekeri için yasal süre dolmadan hüküm kurulduğunu, arıza bakım ve onarım işlerinin diğer davalı şirkete anahtar teslim olarak verildiğini, yürütülen işte Medaş'ın hiçbir işçisinin çalışmadığını, yerel mahkemece Medaş'a %50 kusur atfedilmesinin hukuka aykırı olduğunu, Medaş'ın asıl işveren olmadığını, bozma gereğinin yerine getirilmediğini, çelişkiler giderilmeden karar verildiğini, dosya kapsamında alınan bilirkişi kusur raporları,

işbu dava öncesinde ikame edilen ilgili diğer dava dosyaları ve ceza soruşturması kapsamında alınan raporlar, bilgi ve belgeler incelenmeksizin, salt kopyalanarak metne yapıştırıldığı, ilgili vakıa ve olguların birbiri ile ilişkilendirilmediği,

tespitlerin gerekçelendirilmediğini, bu nedenle raporların hüküm kurmaya elverişli olmadığını, müteveffanın kendi inisiyatifinde, kendisine verilen talimatlar dışında, kendisine kullanmak üzere verildiği tutanak altına alınmış iş güvenliği malzemelerini kullanmadığını, yine işveren tarafından verildiği tutanak altına alınan eğitimlerde belirlenen ve uyulması gerekli yönergeye uymaksızın işi aceleye getirmesi nedeni ile söz konusu kaza yaşanmışsa da yerel mahkeme tarafından bu husus değerlendirilmeksizin hukuka ve kanuna aykırı kusur bilirkişi raporuna göre hüküm kurulduğunu, müteveffanın ağır kusurunun illiyet bağını kestiğini,

yerel mahkeme tarafından hükme dayanak gösterilen bilirkişi kök ve ek hesap raporundaki hesaplamaların hatalı ve hukuka aykırı olduğunu, hüküm altına alınan tazminat miktarlarının fazla olduğunu, yerel mahkemece kabul edilen tazminatların fazla ve zenginleşmeye sebebiyet verecek mahiyette olduğunu belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, davacıların iş kazasından kaynaklanan maddi ve manevi zararlarının giderilmesi istemlerine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunun 417 inci maddesi, 5510 sayılı Kanunun 13, 16 ve 20 inci maddeleri ile 4857 sayılı İş Kanunun 77 inci maddesi, 492 sayılı Harçlar Kanunun 8 inci ve 31 inci maddeleri,

3. Değerlendirme

a. Davacı Eşin Maddi Tazminat İstemi Dışındaki Diğer İstemler Hakkında Kurulan Hükümler Yönünden;

Miktar veya değeri kesinlik sınırını geçmeyen davalara ilişkin nihai kararlar, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 362'nci maddesi uyarınca temyiz edilemez. Temyize konu edilen miktarın kesinlik sınırının altında kalması hâlinde anılan Kanun’un 366 ncı maddesi atfıyla aynı Kanun’un 352 nci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca temyiz dilekçesinin reddine karar vermek gerekir.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nu 110 uncu maddesi kapsamında dava yığılması (objektif dava birleşmesi) kapsamında her bir talebin ayrı bir dava olduğu ve ayrı ayrı hüküm ve sonuç doğuracağı açıktır.

Dosya içeriğine göre davacı eş yararına hüküm altına alınan maddi tazminat dışındaki diğer hükümlerin karar tarihi itibari ile kesinlik sınırı olan 107.090,00 TL'nin altında kaldığı anlaşıldığından anılan hükümlere yönelik temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.

b. Davacı Eşin Maddi Tazminat İstemi Hakkında Kurulan Hüküm Yönünden; Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davalı ... Elekt. Dağ. A.Ş. vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

Dosya kapsamından, ilk derece mahkemesince karar ve ilam harcı hesaplanırken alınması gereken harcın 25.654,25 TL olarak tespit edilmesi gerekirken 18.823,25 TL olarak tespit edildiği, yine davacı tarafça aşamalarda yatırılan ıslah harcı 984,53 TL olduğu halde 948,53 TL olarak dikkate alındığı için yapılan mahsup neticesinde hatalı ve eksik sonuca ulaşıldığı anlaşılmaktadır.

Ne var ki bu hatanın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 370 inci maddesinin ikinci fıkrası hükmü uyarınca kararın düzeltilerek onanması gerekir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; 1.Temyiz eden davalı ... Elekt. Dağ. A.Ş. vekilinin davacı eşin maddi tazminat istemi dışındaki diğer istemler hakkında kurulan hükümlere yönelik temyiz itirazlarının miktardan REDDİNE,

2.İlk Derece Mahkemesi kararının karar ve ilam harcına ilişkin 3 numaralı bendinin tamamen silinerek yerine geçmek üzere "3-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 25.654,25 TL karar ve ilam harcından peşin alınan 355,22 TL harç ve ıslah yolu ile alınan 984,53 TL harcın mahsubu ile bakiye 24.314,50 TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak hazineye irat kaydına, davacı tarafından peşin harç ve ıslah harcı olarak ödenen toplam 1.339,75 TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacılara ödenmesine," rakam ve sözcüklerinin yazılması suretiyle kararın DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde ilgilisine iadesine,

Duruşmalı temyiz eden davalı ... Elekt. Dağ. A.Ş Avukatı yararına takdir edilen 8.400 TL duruşma avukatlık parasının davacılara yükletilmesine,