Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2022/14176 K.2023/667

2-Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı vekili Avukat ... 3-Gençlik ve Spor Bakanlığı vekili Avukat ...

DAVA TARİHİ : 30.12.2019

HÜKÜM/KARAR :Davanın kabulü

İLK DERECE MAHKEMESİ

Muş İş Mahkemesi

SAYISI

2021/137 E., 2022/155 K.

Taraflar arasındaki iş kazası tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı SGK ve davalı Gençlik ve Spor Bakanlığı vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı SGK ve davalı Gençlik ve Spor Bakanlığı vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı dava dilekçesinde; 22.09.2016 tarihinde ... ili, ... Mevkiinde geçirdiği trafik kazasının iş kazası olduğunun tespitini, talep etmiştir.

Davacı vekili, ... Temizlik İnşaat Tekstil Sağlık Gıda Elektrik Elektronik Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi Muş Şubesi ile davalı ... (Gençlik ve Spor İl Müdürlüğü) antrenör hizmet alımı işi almış olunduğunu, ... Gençlik ve Spor İl Müdürlüğü'nde karate antrenörü olarak çalışmak üzere görevlendirildiği, çalışmaya devam eder iken, ...

Gençlik Hizmetleri İl Müdürlüğü'nün 21.09.2016 tarihli ve 2179 sayılı yazısı ile, ... ili'nde 23-25 Eylül 2016 tarihleri arasında yapılacak olan Karadeniz ve Hazar Ülkeleri Arası Karate Turnuvasına Muş ili'ni temsilen katılmak üzere görevlendirildiği, görev yazısını tebliğ alması üzerine ...

İline gitmek üzere hazırlıklara başlayan müvekkilinin 22.09.2016 günü Muş'tan ...'ye doğru kendi sevk ve idaresindeki 34 JS 2418 plakalı özel aracı ile yola çıkmış olduğu ve aynı gün saat 15:30 sıralarında ... İli ...,... Dağı mevkiinde trafik kazası yaptığını belirtmiştir.

II. CEVAP

1. Davalı SGK cevap dilekçesinde; davacının talebinin haksız olduğunu, davacının diğer davalı şirkette kaza tarihinde sigortalı olarak çalıştığını ve iş yerinin sigortalısı olduğunu, Gençlik Hizmetleri ve Spor İl Müdürlüğü ve Valilik Makamınca belirlenen 22-26 Eylül 2016 tarihlerinde izinli olduğu sırada kaza geçirdiğini, kaza tarihi itibarı ile 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 6 ncı maddesi birinci fıkrası m bendi uyarınca sigortalı sayılamayacağını, belirterek davanın reddini istemiştir.

2. Davalı Gençlik ve Spor Bakanlığı cevap dilekçesinde; kurumun iş bu davada taraf ehliyetinin bulunmadığını, davanın Sosyal Güvenlik Kurumu ile işverene karşı başlatılmasının gerektiğini, davacının ...'nin sigortalı işçisi olduğunu, ve müvekkili idare arasında işçi-işveren ilişkisi bulunmadığını, davanın husumet nedeniyle reddini talep ettiklerini,

dosyada mevcut 21.09.2016 tarihli 2179 sayılı olur ile davacı ... ile iki sporcunun Türkiye Karate Federasyonunun 2016 yılı faaliyet programında yer alan Karadeniz ve Hazar Ülkeleri Arası Karate Turnuvasının 23-25 Eylül 2016 tarihleri arasında ... ilinde yapılacak olan müsabakalarında Muş ilini temsil etmek üzere görevlendirilerek 3289 sayılı Gençlik ve Spor Hizmetleri Kanun'unun 29 uncu maddesi gereğince 22-26 Eylül 2016 tarihleri arasında izinli sayıldıklarını, davacının geçirmiş olduğu trafik kazasının iş kazası olarak nitelendirilemeyeceğini belirterek; davanın reddini istemiştir.

3.Davalı ... cevap dilekçesi vermemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulü ile davacının 22.09.2016 tarihinde geçirmiş olduğu kazanın iş kazası olduğunun tespitine, karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı ve davalı Gençlik ve Spor Bakanlığı istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1.Davalı Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı vekili istinaf dilekçesinde; kurum kayıtları incelendiğinde davacının diğer davalı şirkette kaza tarihinde sigortalı olarak çalıştığı ve iş yerinin sigortalısı olduğunun tespit edildiğini, 3289 sayılı Kanun'un 29 uncu maddesi uyarınca Gençlik Hizmetleri ve Spor İl Müdürlüğü ve Valilik Makamınca 22-26 Eylül 2016 tarihlerinde izinli olduğu sırada kaza geçirdiğini, kaza tarihi itibarı ile 5510 Sayılı Kanun' un 6 ıncı maddesi birinci fıkrası m bendi uyarınca sigortalı sayılamayacağının belirlendiğini belirterek davanın reddini istemiştir.

2.Davalı Gençlik ve Spor Bakanlığı vekili istinaf dilekçesinde; kurumun davada taraf ehliyetinin bulunmadığını, davanın Sosyal Güvenlik Kurumu ile işverene karşı açılmasının gerektiğini, davada zaman aşımı süresi dolduğundan zaman aşımından davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, diğer davalı ... ile idare arasında 30.12.2014 tarihinde 01.01.2015 ile 31.12.2017 tarihleri arasında olmak üzere Antrenör ve Gençlik Lideri Hizmeti Alımına Ait Sözleşmesinin akdedildiğini,

dosyada mevcut 21.09.2016 tarihli 2179 sayılı Olur ile davacı ... ile iki sporcunun Türkiye Karate Federasyonu 2016 yılı faaliyet programında yer alan Karadeniz ve Hazar Ülkeleri Arası Karate Turnuvası 23-25 Eylül 2016 tarihleri arasında ... ilinde yapılacak olan müsabakalarda Muş ilini temsil etmek üzere 3289 sayılı Kanun'un 29 uncu maddesi gereğince 22-26 Eylül 2016 tarihleri arasında izinli sayıldıklarını, davacı tarafın davaya konu trafik kazasını 22.09.2016 tarihinde yani Valilik Makamının Olur'u gereğince izinli olduğu gün geçirdiğini,

davacı tarafın Gençlik ve Spor Bakanlığı tarafından organize edilmeyen bir spor müsabakasına katıldığı bu sebepten dolayı kendisine harç, yolluk ödemesi yapılmadığı dikkate alındığında gerçekleşen kazanın kurum açısından iş kazası olmadığının açık olduğunu, belirterek davanın reddini istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile istinaf başvurunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesince, ... taraf olarak gösterilmiş ise de istinaf dilekçesinin Gençlik ve Spor Bakanlığı vekili tarafından sunulduğu görülmekle; ayrıca devlet kamu tüzel kişiliğine bağlı olarak görev yapan valiliğin ayrı bir tüzel kişiliğinin de olmadığı değerlendirilmeden karar verilmesi hatalı ise de bu husus yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden karar başlığında yapılan hatanın sonuca etkili olmayan maddi hata niteliğinde olduğu kabul edilerek;

taraf Gençlik ve Spor Bakanlığı değiştirilmiş olup davalı Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı ve diğer davalı Gençlik ve Spor Bakanlığı'nın harçtan muaf olduğu gözetilmeksizin davacı tarafça başlangıçta yapılan harç giderinin yargılama gideri olarak davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline hususunun hatalı olması nedeni ile karar kaldırılmasına ve davanın kabulü ile davacının 22.09.2016 tarihinde geçirmiş olduğu kazanın iş kazası olduğunun tespitine, karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı SGK ve davalı Gençlik ve Spor Bakanlığı temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1.Davalı Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı vekili temyiz dilekçesinde; kurum kayıtlarından ve 2018/03 nolu kurumun komisyon kararından da anlaşılacağı üzere iş kazası hakkında kuruma herhangi bir bildirimin de yapılmadığını belirterek; davanın reddini istemiştir.

2.Davalı Gençlik ve Spor Bakanlığı vekili temyiz dilekçesinde; davacı, ...'nin sigortalı işçisi olduğunu, davacı ile idare arasında işçi-işveren ilişkisi bulunmadığını, husumetten ret kararı verilmesi gerekirken bu hususa ilişkin itirazın değerlendirmediğini; belirterek davanın reddini istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, davacının geçirdiği kazasının 5510 sayılı Kanun'un 13 üncü maddesi kapsamında iş kazası olduğunun tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile 5510 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu'nun 12 inci ve 13 üncü maddesi.

3. Değerlendirme 1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyiz taleplerinde yapılan itirazların şirketle idare arasında asıl alt işveren ilişkisi olamayacağı, bu nedenle sorumluluğun yalnızca şirkete yüklenebileceğine ilişkin olduğu anlaşılmaktadır.

5510 sayılı Kanun'un 12 inci maddesi kapsamında yapılan irdelemede; ilgili bakanlığın antrenörlük hizmetini, hizmet alım sözleşmesi ile ... şirketinden temin ettiği, bir başka ifade ile antrenörleri istihdam etme görevinin bakanlığa ait olduğu ancak bu işe uygun pozisyonda işçisi olmadığından, teknik adamın hizmet alım sözleşmesi ile şirketten sağlandığı dolayısı ile aralarında 5510 sayılı Kanun'un 12 inci maddesi kapsamında asıl, alt işverenlik ilişkisinin kurulduğu anlaşılmaktadır.

Bu kapsamda şirket ile birlikte hizmet alım sözleşmesi ile işçi temini yapan ilgili bakanlık da iş kazası tespitine dair karardan sorumlu olacaktır.

3. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalı SGK ve davalı Gençlik Spor Bakanlığı temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

...