Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2022/14749 K.2023/5062

Taraflar arasında görülen hizmet tespiti davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairemizce Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozma ilamına uyularak yapılan inceleme sonucunda davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Mahkemece bozma ilamına uyularak verilen karar tüm taraf vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 01.01.2000 – 01.03.2010 döneminde davalı işveren Kooperatif’e ait hat durağında hizmet akdine tabi kahya (değnekçi) olarak geçen ve davalı Kuruma bildirilmeyen çalışmaların tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı kooperatif cevap dilekçesinde; davacının 04.01.2003 tarihinde işe başladığını ve 1 gün süre çalışıp ayrıldığını kooperatifin kuruluşu faaliyetleri, organları yasalarla belirlendiğinden kayıt dışı eleman çalıştırılamıyacağını savunmuştur.

2.Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde; davanın reddini talep etmiştir.

III.MAHKEME KARARI

Mahkemenin 19.02.2013 tarihli ve 2010/489 Esas, 2013/126 Karar sayılı kararıyla; "Davanın reddine" karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Birinci Bozma Kararı

1. Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairemizin 20.11.2013 tarihli ve 2013/7277 E. 2013/21851 K. sayılı ilamı ile; " Mahkemece yapılan yargılamada dinlenilen tanıkların beyanları yetersiz ve hüküm vermeye elverişli olmadığından, özellikle tanık hat sahibi...’ün, davacının birkaç kez işe girip işten ayrıldığı, sürekli ve her gün çalışmadığı, 2006 yılında...’den ayrılıp 5-6 ay gelmediği,

2007 ve 2008 yıllarında ise kendisinin arabasında muavin olarak hizmet verdiği yönündeki anlatımları dikkate alınmak suretiyle, aynı çevrede faaliyet yürüten işverenler ve çalıştırdığı kişiler yöntemince belirlenerek bilgi ve görgülerine başvurulmalı, ayrıca hizmetin geçtiği ileri sürülen hatta/bölgede hat sahibi ve şoförler saptanarak ifadeleri alınmalı, öncelikle davacının hizmet süresinin başlangıcı ve sonu açıklıkla ortaya konulmalı, anılan tarihler arasında her yıl çalışılan süre belirlenmeli, çalışmanın kesintili geçip geçmediği açıklığa kavuşturularak gerektiğinde hak düşürücü süre yönünden irdeleme yapılmalı,

belirdiği takdirde tanık anlatımları arasındaki çelişkiler giderilmeli, tüm kanıtlar değerlendirildikten sonra elde edilecek sonuca göre hüküm kurulmalıdır." hususlarına işaret edilerek karar bozulmuştur.

B. İkinci Bozma Kararı

1.Mahkemenin 09.03.2017 tarihli 2016/116 Esas, 2017/118 Karar sayılı kararı ile; "1-Davanın kısmen kabulü ile davacı ...'ün 06.01.2003 - 31.12.2006, 01.01.2009 - 01.03.2010 tarihleri arasında davalı kooperatife ait iş yerinde çalıştığının tespitine, fazlaya ilişkin talebin reddine, " karar verilmiş, karara karşı süresi içinde davacı ve davalılar vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairemizin 25.09.2017 tarihli ve 2017/2751 E. 2017/6032 K. sayılı ilamı ile; "Yapılan tahkikat eksik ve hüküm vermeye elverişli değildir. Mahkemece, davalı dönemde, hat sahipleri ile bunların sürücüleri dönemleriyle birlikte kooperatiften sorulup tespit edilen kişiler dinlenerek; kendi dönemlerinde değnekçi olarak davacının çalışıp çalışmadığı, değnekçi olarak davacıdan başka çalışan olup olmadığı, birden fazla değnekçinin aynı dönemde birlikte çalışmalarının olup olmadığı sorulup, davacının ve diğer değnekçi olarak çalışanların çalıştığı süre belirlenmelidir. Talepten itibaren sürekli çalışma varsa hak düşürücü süre olmaz aksi halde işe giriş bildirgesi sonrası çalışma süresi açıkça belirlenip sonucuna göre karar verilmelidir." hususlarına işaret edilmiştir.

C. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; "Davanın kısmen kabulü ile, Davacının 04.01.2003 - 31.12.2005 tarihleri arasında ve 01.06.2006 - 01.03.2010 tarihleri arasında 1007353.54 sicil sayılı davalı S.S.Minibüsçüler ve Otobüsçüler Mot. Taş. Koop. Ünvanlı işlerinde 506 ve 5510 sayılı Kanuna tabi olarak hizmet akdi ile çalıştığının tespitine, Fazlaya ilişkin talebin reddine, " karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı ve davalılar vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1.Davalı SGK vekili temyiz dilekçesinde; Mahkemece yeterli araştırma yapılmadan hüküm kurulduğunu, hak düşürücü süre yönünden değerlendirme yapılmadığını, davacının belirli ve sürekli işvereni olmadığının dosya kapsamından ve tanık ifadelerinden anlaşıldığını beyanla kararın bozulmasını istemiştir.

2.Davalı Kooperatif vekili temyiz dilekçesinde; eksik inceleme sonucu karar verildiğini, hükme esas alınan bilirkişi raporunun yetersiz olduğunu, davacının çalışmalarının hak düşürücü süreye uğradığını, davacı ile aralarında iş akdi olmadığını, bilirkişi raporuna dayanak kılınan tanıkların davacı yanın tanığı olduğunu ifade ederek, kamu tanıklarının davacıyı tanımadıklarını belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

3.Davacı vekili temyiz dilekçesinde; davacının talebe konu 01.01.2000 - 01.03.2010 tarihleri arasındaki çalışmalarının kesintisiz olduğu, tanık ifadeleri incelendiğinde bu durumun anlaşılacağı, mahkeme hükmünün kendi içerisinde çelişkili olduğunu beyanla kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, hizmet tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun geçici 3 üncü maddesinin 2 inci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 428 inci maddesi, 438 inci maddesinin 7, 8, 9 uncu fıkraları ile 439 uncu maddesinin 2 inci fıkrası ile 506 sayılı Yasa'nın 79/10 uncu ve 5510 sayılı Kanun'un 86/9 uncu maddesi hükümleridir.

3. Değerlendirme 1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 1086 sayılı Kanun'un 428 inci maddesi ile 439 uncu maddesinin 2 inci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen Mahkeme kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; tüm taraf vekilleri tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle tüm taraf vekillerinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderlerinin ilgililerden alınmasına,Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,