Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2022/1702 K.2022/6131

Dava, prime esas kazanç tespiti istemine ilişkindir. İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kabulüne dair verilen karara karşı davalı kurum vekili tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine, ... Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesince istinaf başvurusunun kabulü ile davanın reddine karar verilmiştir. ... Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesince verilen kararın, davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

I-İSTEM

Davacı vekili, müvekkilinin davalı işveren yanında 1999 Mayıs ayında kasap olarak çalışmaya başlayıp SGK'ya işe giriş bildiriminin aynı yıl Eylül ayında yapıldığını, 2002 Ocak ayına kadar çalışıp Temmuz 2003 tarihinde aynı işyerinde tekrar işe başlayıp Ağustos 2014 tarihine kadar aralıksız ustalık belgesi olup usta sıfatıyla çalıştığını, kuruma sigorta primlerinin asgari ücret üzerinden yatırılıp, eksik bildirimde bulunulduğunu, bu nedenle bir kısım işçilik alacaklarıyla birlikte davacının çalıştığı tarihler arası gerçek ücretine göre eksik yatırılan sigorta primine esas kazancının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

II-CEVAP

Davalılardan şirket vekili cevap dilekçesinde, zamanaşımının geçtiğini, dava dilekçesinde belirtilen hususların yersiz olduğunu beyanla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. Davalılardan SGK vekili cevap dilekçesinde, iddianın usulünce ispatlanması gerektiğini, kurum işlemlerinin yerinde ve yasal mevzuata uygun olduğunu beyanla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III-MAHKEME KARARI

A-İLK DERECE MAHKEME KARARI

"Davanın kabulü ile, Davacının davalıya ait işyerinde 2003/8-2014/8 dönem ve tarihleri arasında aylık sigorta primine esas kazançlarının 12/11/2019 tarihli uzman bilirkişi ek raporu PEK hesaplama tablosunda "bildirilmesi gereken spek" sutununda belirtilen kazanç tutarında olduğu, buna göre eksik bildirilen kazanç tutarlarınında aynı ek raporda gösterilen dönem ve tutarlarda olduğunun tespitine, 12/11/2019 tarihli uzman bilirkişi ek raporu ek PEK hesaplama tabloda eksik bildirilen prime esas gün çizelgesi tablosunun hükmün eki olarak alınmasına" karar verilmiştir.

B-BAM KARARI

"1-Davalı Kurum vekilinin istinaf isteminin HMK'nın 353/1-b.2 maddesi uyarınca kabulüne 2-... 17. İş Mahkemesinin 19/02/2020 gün ve 2015/345 Esas, 2020/73 Karar sayılı kararının kaldırılmasına, yerine, 3-Davanın reddine" karar verilmiştir.

IV-TEMYİZ KANUN YOLUNA BAŞVURU VE NEDENLERİ

Davacı vekili, dosyada yazılı deliller olduğunu, davanın kabulü gerektiğini beyanla, davaya konu kararın bozulmasını talep etmiştir.

V-İLGİLİ HUKUK KURALLARI VE İNCELEME

Kuruma ödenmesi gereken sigorta primlerinin hesabında gerçek ücretin/kazancın esas alınması gerekmekte olup hizmet tespiti davalarının kamusal niteliği gereği, çalışma olgusu her türlü kanıtla ispatlanabilmesine karşın ücret konusunda aynı genişlikte ispat serbestliği söz konusu değildir ve değinilen maddelerde yazılı sınırları aşan ücret alma iddialarının yazılı delille kanıtlanması zorunluluğu bulunmaktadır.

Ücret tutarı maddede belirtilen sınırları aştığı takdirde, tespiti gereken gerçek ücretin; hukuksal geçerliliğe sahip olarak düzenlenmiş bulunmaları kaydıyla, sigortalının imzasını içeren aylık ücreti gösteren para makbuzları, banka kayıtları, ticari defter kayıtları, ücret bordroları gibi belgelerle kanıtlanması olanaklıdır.

Yazılı delille ispat sınırının altında kalan miktar için tanık dinlenebileceği gibi, tespiti istenen miktar sınırı aşsa dahi varlığı iddia edilen çalışmanın öncesine ve sonrasına ait yazılı delil başlangıcı sayılabilecek belgeler bulunuyorsa tanık dinlenmesi mümkündür.

Nitekim Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 20.10.2010 gün ve 2010/10-480 Esas - 2010/523 Karar, 20.10.2010 gün ve 2010/10-481 Esas - 2010/524 Karar, 20.10.2010 gün ve 2010/10-482 Esas - 2010/525 Karar, 19.10.2011 gün ve 2011/10-608 Esas - 2011/649 Karar, 19.06.2013 gün ve 2012/10-1617 Esas - 2013/850 Karar sayılı ilamlarında da aynı görüş ve yaklaşım benimsenmiştir.

Eldeki davada, davanın reddine dair verilen karar eksik inceleme ve araştırmaya dayalıdır. Dosyada yer alan banka ödemelerinin, bordrolarla uyumlu olmadığı, bazı aylarda yapılan ödemelerin bordroda gösterilen tutarlardan daha yüksek olduğu anlaşılmaktadır. Diğer taraftan, davacının açmış olduğu işçilik alacağına ilişkin davanın neticelenip kesinleşmesi ve işverence sigortalıya ödemenin yapılması halinde sadece hizmetin gerçekleştiği son ayın prime esas kazancına dahil edilebileceği gözetilerek karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmiş olması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O hâlde, davacı vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve ... Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesinin istinaf başvurusunun kabulü ile davanın reddine ilişkin kararı bozulmalıdır.