Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2022/1727 K.2023/1788

... ... ... HÜKÜM/KARAR : Asıl ve birleşen davanın kabulüne

İLK DERECE MAHKEMESİ

... 15. İş Mahkemesi

SAYISI

2015/94 E., 2020/295 K.

Taraflar arasındaki iş kazası nedeniyle vefat eden sigortalının yakınlarının maddi ve manevi tazminat istemi davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince asıl ve birleşen davanın kısmen kabulüne kısmen reddine karar verilmiştir.

Kararın davacılar ve davalılar vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince davalı ...1 İnşaat Şirketinin istinaf başvurusunun esastan reddine, davacı ile davalılar ... Sigorta A.Ş., ve ...'ın istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, asıl ve birleşen davanın kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararının davalılar ... ve ... 1 İnşaat Şirketi vekili tarafından temyiz edildiği; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesi ile; davacılar murisinin 30.07.2014 günü meydana gelen iş kazasında vefat ettiğini belirterek davacı ... yönünden 3.000,00 TL maddi, 30.000,00 TL manevi tazminatın, ... yönünden 3.000,00 TL maddi, 15.000,00 TL manevi tazminatın, ... yönünden 3.000,00 TL maddi, 15.000,00 TL manevi tazminatın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı ... şirket vekili cevap dilekçesinde özetle; taleplerin zamanaşımına uğradığını, olayın iş kazası olmadığını, müteveffanın istirahat esnasında kalp krizi geçirdiğini, vahim neticenin bu sağlık sorununa bağlı oluştuğuna dair emareler bulunduğunu, olayın iş kazası olduğunu kabul anlamına gelmemekle, davacılar tarafından talep edilen maddi tazminatın haksız ve dayanaktan yoksun olduğunu, kazanın meydana gelmesinde müvekkili şirketin kusurunun bulunmadığını, müteveffanın müvekkili şirketin çalışanı olmadığını, müvekkili şirketin işyerinde tüm iş güvenliği önlemlerini aldığını, kazanın gerçekleştiği yerde kaçak akım rölesinin olduğunu, davacıların manevi tazminat talebinin de haksız ve zenginleşmeye dönük olduğunu belirterek davanın reddini savunmuştur.

2.Davalılar ... ve ... 1 İnşaat şirket vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin davalı ... şirketinin işlerinden bir kısmını yaptığını, diğer müvekkili ...'ın meydana gelen hadise ile hiçbir ilgisi bulunmadığını, her iki müvekkiline husumet yöneltilemeyeceğini, asıl işveren olarak gerekli güvenlik önlemleri alınması işinin ... İnşaat şirketine ait olduğunu, öncelikle husumetin ...

İnşaat şirketine yöneltilmesi gerektiğini, olayın ... inşaat şirketi tarafından iş güvenliği tedbirlerinin alındığı şantiye ve işyeri sahasında meydana geldiğini, elektrikli alet kullanan müteveffanın gerekli dikkat ve ihtimamı göstermeden elektrik tertibatına yaklaşması ve tedbir almamış olması nedeniyle olayın meydana geldiğini, istenen maddi ve manevi tazminat miktarının çok fazla olduğunu belirterek davanın reddini savunmuştur.

3.Birleşen dosyada davalı ...Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; işverenin mali sorumluluk poliçesinin sigortalı ile sigorta şirketi arasında geçerliliği bulunan bir sözleşme olduğunu, 3 üncü kişiler bakımından ihtiyari olan ve sadece tarafları bağlayan bu poliçe ile ilgili olarak sözleşme taraflarından olan müvekkili şirkete doğrudan husumet yöneltilmesinin usulen mümkün olmadığını, işveren sorumluluk sigortası genel şartları uyarınca manevi tazminat taleplerinin sigorta kapsamı dışında tutulduğunu belirterek davanın reddini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile;

Mahkememizin 2015/94 esas sayılı dava dosyası yönünden;

1-Davanın kabulüne,

Maddi tazminat yönünden;

-173.293,97 TL maddi tazminatın kaza tarihi olan 30.07.2014 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı ...'a verilmesine,

-32.708,89 TL maddi tazminatın kaza tarihi olan 30.07.2014 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı ...'a verilmesine,

-65.889,93 TL maddi tazminatın kaza tarihi olan 30.07.2014 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı ... 'a verilmesine,

Manevi tazminat yönünden;

-30.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 30.07.2014 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı ...'a verilmesine,

-15.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 30.07.2014 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı ...'a verilmesine,

-15.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 30.07.2014 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı ... 'a verilmesine, karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar ve davalılar vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1.Davacı vekilinin ileri sürdüğü istinaf sebepleri özetle; Mahkemece ıslah talebinin sadece davalılar ... İnş. Şirketi ile ...-1 İnşaat Şirketi yönünden yapılmış gibi hüküm kurulduğunu, birleşen dosyanın davalısı ... Sigorta Şirketi yönünden ıslah talebinin dikkate alınmadığını, hükme esas alınan kusur raporunda davalı ...'e kusur atfedilmediğini, bu nedenle ... yönünden davanın ıslah edilmediğini, Mahkemece bu davalı da dahil edilerek müştereken ve müteselsilen hüküm kurulduğunu, bu durumun hatalı olduğunu belirterek mahkeme kararının kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

2.Davalılar ... ve ...-1 İnş.

Şirketi vekilinin ileri sürdüğü istinaf sebepleri özetle; kazanın meydana geldiği günün bayram tatiline rastladığını, işyerinin kapalı olmasına rağmen kazalının kendisine ait elektrikli semaveri şantiyedeki tesisata bağlamak istediği sırada elektrik çarpması sonucu öldüğünü, ilk raporda kusurlu olduğunun açıkça belirlendiğini, ancak sonraki raporda kusursuz olduğunun belirtildiğini, kusur raporları arasındaki çelişkinin giderilmediğini, müvekkilinin yargılandığı ceza davası sonuçlanmadan kusur durumu belirlenmek sureti ile karar verilmesinin hukuka uygun olmadığını, müvekkili tarafından yapılan yardımların dikkate alınmadığını,

kazalının eşinin yeniden evlendiği veya sağ olup olmadığının anlaşılamadığının bilirkişi raporunda belirtildiğini, bu durumun araştırılmasının gerektiğini belirterek mahkeme kararının kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

3.Davalı ... vekilinin ileri sürdüğü istinaf sebepleri özetle; müteveffanın işveren sorumluluk sigorta poliçesinde sigortalı olarak bulunan ... İnş. Şirketinin değil diğer davalı taşeron şirketin çalışanı olduğunu, ...

İnşaat Şirketinin olay nedeni ile kusuru bulunmadığından müvekkili şirketin de kusurunun sözkonusu olmadığını ve tazminattan sorumlu tutulamayacağını, kabul anlamına gelmemekle birlikte sorumluluğunun poliçe limiti ile sınırlı olduğunu,(200.000,00 TL) alınan hesap raporunda bildirildiği üzere müteveffanın anne ve babasının hayatta olup olmadığının araştırılması hayatta ise anne ve baba dava açmasa bile hesaplamada pay ayrılması gerektiğini, hükmedilen manevi tazminatın fahiş olduğunu, müvekkili sigorta şirketinin kaza ve talepten dava ile haberdar olduğunu, kaza tarihinden itibaren faize hükmedilmesinin hatalı olduğunu,

dava tarihinden itibaren faiz işletilmesi gerektiğini belirterek mahkeme kararının kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; müteveffanın, ...

İnşaat Şirketi ile ...-1 İnşaat Şirketi arasında düzenlenen Yozgat Çekerek 30 Yataklı Devlet Hastanesi ile Altyapı ve Çevre Düzenlemesi İnşaatına ilişkin taşeron sözleşmesi gereğince Çekerek Devlet Hastanesinin kalıp işlerini üstlenen davalı ...-1 İnşaat Şirketi bünyesinde çalışırken 30.07.2014 tarihinde meydana gelen iş kazası neticesinde vefat ettiği, davalı şirketler arasında asıl işveren alt işveren ilişkisinin bulunduğu, SGK müfettişi tarafından düzenlenen raporda müteveffanın kusurunun bulunmadığı, davalı işveren şirketlerin kusurlu olduğunun belirtildiği,

Mahkemece çelişkinin giderilmesi yönünden alınan 19.01.2020 tarihli ikinci kusur bilirkişi raporunda da davalı ...-1 İnşaat Şirketinin %100 kusurlu olduğunun belirtildiği, raporların birbirini desteklediği, dolayısıyla asıl işveren alt işveren olan davalı şirketlerin % 100 oranında kusurlu olduğu, işyeri sigorta poliçesi gereğince davalı ... şirketinin poliçe limiti ile sınırlı olarak sigortalısının kusuru oranında sorumluluğunun bulunduğu, takdir edilen manevi tazminat miktarlarının dosya kapsamı itibariyle hakkaniyete uygun olduğu anlaşılmakla davalılar tarafından bu hususlarda ileri sürülen istinaf sebeplerinin yerinde görülmediği, ancak;

davalı gerçek kişi ...'ın kazanın meydana gelmesinde kusurunun bulunmadığı, davacının ıslah dilekçesinde 4. maddede ıslah talebinin ... -1 İnşaat şirketi, ... İnşaat şirketi ve ...

Sigorta A.Ş. yönünden geçerli olduğu, kusurunun bulunmadığı belirtilen ... yönünden ıslah taleplerinin olmadığını açıkca belirtmesine rağmen davalı ... yönünden davanın reddine karar verilmesi gerekirken tazminatlardan sorumlu tutulmasının hatalı olduğu anlaşılmakla davacı ve davalı ...'in bu hususa ilişkin istinaf talebinin yerinde olduğu, davalı ... dava tarihinden önce temerrüde düşürülmediğine göre bu davalı yönünden kaza tarihinden itibaren faize hükmedilmesinin ve hükümde sorumluluğunun poliçe limiti ile sınırlı tutulmamasının hatalı olduğu görülmekle davalı ... şirketinin bu konudaki istinaf talebinin yerinde olduğu gerekçesiyle;

A)Davalı ...-1 İnşaat Şirketinin istinaf başvurusunun HMK’nın 353/1-b.1 maddesi gereğince esastan reddine,

Davalı ...nin ileri sürdüğü sair istinaf sebeplerinin reddine, davalı ...nin istinaf talebinin faiz başlangıcı ve poliçe limiti ile sınırlı olarak sorumlu tutulması yönünden, davacı ve ...'ın istinaf talebinin davalıların sorumluluğu yönünden kabulü ile; HMK’nın 353/1-b.2 maddesi gereğince ... 15. İş Mahkemesi'nin 2015/94E. 2020/295K. sayılı kararının kaldırılmasına,

B)1- Asıl ve Birleşen davada davanın davalılar ... İnşaat Şirketi, ...-1 İnşaat Şirketi ve ... Sigorta Şirketi yönünden kabulüne,

-173.293,97 TL maddi tazminatın kaza tarihi olan 30.07.2014 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte (davalı ... şirketinin sorumluluğunun poliçe limiti ile sınırlı olarak ve dava tarihinden itibaren faiz işletilmek üzere) davalılar ... İnşaat Şirketi, ...-1 İnşaat Şirketi ve ... Sigorta Şirketinden müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı ...'a verilmesine,

-32.708,89 TL maddi tazminatın kaza tarihi olan 30.07.2014 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte (davalı ... şirketinin sorumluluğunun poliçe limiti ile sınırlı olarak ve dava tarihinden itibaren faiz işletilmek üzere) davalılar ... İnşaat Şirketi, ...-1 İnşaat Şirketi ve ... Sigorta Şirketinden müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı ...'a verilmesine,

-65.889,93 TL maddi tazminatın kaza tarihi olan 30.07.2014 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte (davalı ... şirketinin sorumluluğunun poliçe limiti ile sınırlı olarak ve dava tarihinden itibaren faiz işletilmek üzere) davalılar ... İnşaat Şirketi, ... 1 İnşaat Şirketi ve ... Sigorta Şirketinden müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı ...'a verilmesine,

-30.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 30.07.2014 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte (davalı ... şirketinin sorumluluğunun poliçe limiti ile sınırlı olarak ve dava tarihinden itibaren faiz işletilmek üzere) davalılar ... İnşaat Şirketi, ... 1 İnşaat Şirketi ve ... Sigorta Şirketinden müştereken ve müteselsilen tahsili ile ile davacı ...'a verilmesine,

-15.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 30.07.2014 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte (davalı ... şirketinin sorumluluğunun poliçe limiti ile sınırlı olarak ve dava tarihinden itibaren faiz işletilmek üzere) davalılar ... İnşaat Şirketi, ...-1 İnşaat Şirketi ve ... Sigorta Şirketinden müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı ...'a verilmesine,

-15.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 30.07.2014 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte (davalı ... şirketinin sorumluluğunun poliçe limiti ile sınırlı olarak ve dava tarihinden itibaren faiz işletilmek üzere) davalılar ... İnşaat Şirketi, ...-1 İnşaat Şirketi ve ... Sigorta Şirketinden müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı ... 'a verilmesine,

2- Davalı ...'a karşı açılan davanın reddine, karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar ...-1 İnşaat Şirketi ve ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalılar ...-1 İnşaat Şirketi ve ... vekili temyiz dilekçesinde özetle ; istinaf başvuruları ile tazminat konusu edilen maktulün ölümü olayında yapılan soruşturma nedeniyle alınan iki adet kusur raporunun dosyada mevcut olduğunu, dosyada mevcut raporlardan ilk alınan raporda maktul ... 'in kusurlu olduğunun belirtilmiş olduğunu, aşamada, alınan ikinci rapora göre ise bu defa kusursuz olduğunun bildirilmiş olmasına göre raporlar arasında mübavenet olduğundan bu durumun düzeltilmemiş olduğunu, maktulün eşi lehine verilen tazminatların hesabında müvekkilince yapılan yardımların hesapta dikkate alınmamış olduğunu,

maktul eşi ... 'nin evlenme durumu zirai ve ticari kazancı olup olmadığı, maktulden kalan miras durumu da araştırılmadan karar verilmiş olmasının yasaya aykırı olduğunu, müvekkili ... yönünden davanın reddine karar verildiğini ancak vekalet ücreti yönünden nispi vekalet ücreti yerine maktu vekalet ücreti hesap edildiğini, karşı taraf lehine hüküm verilen manevi tazminat miktarlarının hakkaniyete uygun olarak verilmediğini beyanla kararının bozulması gerektiğini belirtmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, iş kazası nedeniyle vefat eden sigortalının yakınlarının maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir. 2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 309, 370 ve 371 inci maddeleri, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanun'un 417 inci maddesi, 5510 sayılı Kanun'un 13, 16, 20 ve 21 inci maddeleri ile 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanun'un 4 üncü maddeleri.

3. Değerlendirme 1.Davacılar vekili 03.03.2021 tarihli dilekçesinde; ... Sigorta A.Ş. ile sulh olmuş bulunmakta olduklarını, bu nedenle birleşen ... 43. İş Mahkemesi'nin 2018/203 esas sayılı davasından ve istinaf haklarından feragat ettiklerini beyan etmiştir.

2.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun “Feragat ve kabulün şekli” başlıklı 309. maddesi hükmüne göre de feragat ve kabul, dilekçeyle veya yargılama sırasında sözlü olarak yapılır. Feragat ve kabulün hüküm ifade etmesi, karşı tarafın ve mahkemenin muvafakatine bağlı değildir. Kısmen feragat veya kabulde, feragat edilen veya kabul edilen kısmın, dilekçede yahut tutanakta açıkça gösterilmesi gerekir. Feragat ve kabul, kayıtsız ve şartsız olmalıdır.

3.Davadan feragat, davacının açmış olduğu davadaki talep sonucundan kısmen veya tamamen vazgeçmesidir. Davacının, davalı taraftaki mecburi dava arkadaşlarından (davalılardan) biri hakkındaki davadan feragat etmesi diğer mecburi dava arkadaşlarını (davalıları) da etkiler.

4.Yukarıda belirtildiği üzere feragatin kati bir hükmün hukuki neticelerini hasıl edeceği hükme bağlanmıştır. Yine belirtmek gerekir ki feragatin geçerliliği karşı tarafın muvafakatine bağlı değildir. Etkisini onu yapanın tek yönlü irade beyanı ile doğurur. Yargıtay’ın yerleşmiş uygulamaları da bu doğrultudadır. (11.4.1940 tarihli ve 70 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı, Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 27.5.1992 tarihli ve 1992/2-250/364 sayılı Kararı).

5.Bu nedenle kararın davacılar vekilinin kısmi feragat dilekçesi hakkında Bölge Adliye Mahkemesince bir karar verilmek üzere bozulması gerekmiştir.

6.O halde, bozmanın türüne göre, davalılar ... ve ... -1 İnşaat vekilinin sair temyiz itirazları incelenmeksizin, Bölge Adliye Mahkemesince verilen hüküm bozulmalıdır.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde ilgiliye iadesine,

Dosyanın kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

G.D. · K.Şefi: S. BİÇER