Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2022/2398 K.2023/2321

Taraflar arasındaki iş kazasından kaynaklanan maddi ve manevi tazminata ilişkin davadan dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davacı ve davalı vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvuruların esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

1. Davacı vekili dava dilekçesinde; davalı iş yerinde işçi olarak çalışırken 14.06.2012 tarihinde meydana gelen iş kazasından dolayı fazlaya yönelik talep ve dava hakları saklı kalmak kaydı ile 1.000,00.-TL maddi, 50.000,00.-TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 14.06.2012 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline dair karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

2. Davacı vekili 31.08.2020 tarihli bedel artırım dilekçesi ile 127.473,17 TL tutarındaki maddi tazminatın kaza tarihi olan 14.06.2012 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline dair karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesi ile davacının yaralanmasıyla sonuçlanan iş kazasının meydana gelmesinde müvekkili şirketin herhangi bir kusurunun bulunmadığını, iş yerinde işçi sağlığı ve iş güvenliği mevzuatında öngörülen güvenlik tedbirlerinin alınmış olduğunu, davacının görevi olmayan bir işe kendiliğince yardımcı olmak için kazanın olduğu alana geldiğini, tamamen kendi kusuru ile kazaya neden olup yaralandığını, bu nedenle de davacının kolluk ifadesinde şikayetçi olmadığını beyan ederek davanın reddine dair karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "Davanın Kısmen Kabulüne, Kısmen Reddine,

1) 127.473,17 TL net maddi tazminat alacağının, iş kazası tarihi olan 14.06.2012 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

2) 15.000,00 TL net manevi tazminat alacağının, iş kazası tarihi olan 14.06.2012 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine," şeklinde karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı vekili sunmuş olduğu istinaf dilekçesi ile hükmedilen manevi tazminat miktarının düşük olduğunu beyan ederek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili sunmuş olduğu istinaf dilekçesi ile kusura ilişkin bilirkişi raporunun çelişkili olduğunu, maluliyet oranının yanlış hesaplandığını, hesap raporunun hatalı olduğunu, mahsup edilen rakamın daha çok olması gerektiğini, zamanaşımı itirazının dikkate alınmadığını, Mahkemece takdir edilen manevi tazminat miktarının fazla olduğunu, ihbar olunan şirkete tüm raporların tebliğ edilmediğini beyan ederek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

1.Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile;

"1.1.Somut olayda, dosyada mevcut raporlar ve mahkemece alınan kusur raporları ile dinlenen tanık beyanları karşısında, olayın çalışılan işyerinde gerçekleştiği ve iş kazası olduğu, davacının olayda %10, davalının kusur oranının ise toplamda %90(%80 davalı işveren+%10 dava dışı işçi-ustabaşı Murat Kaplan) olduğu, davalı tarafından kusur yönünden itiraz edilmiş ise de SGK tarafından yapılan teftiş sonucunda ilk olarak davalının %100 kusurlu olduğu, Mahkemece alınan kusur raporlarıyla davalı lehine kusur oranının değiştiği fakat davacı tarafından istinaf konusu yapılmadığı,

Mahkemece hükme esas alınan kusur heyet raporunun, iş kazasının meydana geldiği alandan seçilen ve aynı zamanda işçi sağlığı ve iş güvenliği uzmanı olan bilirkişilerce düzenlendiği, hüküm tesisine elverişli ve yeterli olduğu, tespit edilen kusurun olayla örtüştüğü, hesaplamada rücu edilebilen sosyal güvenlik ödemelerinin dikkate alındığı, dava dışı işçi-ustabaşı Murat Kaplan'ın %10 kusurunun yarısı olan %5'in bağlanan gelir yönünden davalının %80 kusuruna eklenerek %85 üzerinden, geçici işgöremezlik ödeneği yönünden ise dava dışı işçi-ustabaşı Murat Kaplan'ın %10 kusurunun tamamının davalının %80 kusuruna eklenerek %90 üzerinden yapıldığı,

ceza dosyasında ismi geçen Hasan Eser'in %5 kusurunun hesaplamada esas alınmadığı, kaza, dava ve ıslah tarihleri dikkate alındığında zamanaşımına uğrayan alacak kalemlerinin bulunmadığı, davalı tarafından ifa amacını taşıyan ödemelere ilişkin bilgi ve belgelerin sunulmadığı,

ifa amacını taşımayan ödemelerin ise zararların belirlenmesinde gözetilemeyeceği, zarar veya tazminattan indirilemeyeceği, tarafların kabul edilen kusur oranı, ülkenin ekonomik koşulları, tarafların sosyal ve ekonomik durumları, paranın satın alma gücü, işgöremezlik oranı, olay tarihi, olayın işverenin işçi sağlığı ve güvenliği önlemlerini yeterince almamasından kaynaklanması, davacının yaşı, olayın meydana geliş şekli dikkate alındığında mahkemece hüküm altına alınan maddi ve manevi tazminat miktarının dosya kapsamına uygun olduğundan bu yöne ilişkin istinaf nedenleri de yerinde görülmemiştir.

1.2. Tarafların iddia ve savunmalarına, dosya kapsamına, hükmün dayandığı deliller ve kanuni gerektirici sebeplere, delillerin taktirinde isabetsizlik görülmemesine göre HMK 355. Maddesi kapsamında kamu düzenine de aykırı bir husus bulunmayan mahkeme hükmüne karşı taraflarça yapılan istinaf talebinin esastan reddine karar vermek gerekmiştir." gerekçesine dayalı olarak;

2- "Davacının ve davalının istinaf başvurularının HMK.353/b-1 maddesi gereğince esastan reddine," karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili sunmuş olduğu temyiz dilekçesi ile istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü itirazlarını yinelemek suretiyle Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasına, İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, iş kazası nedeniyle zarara uğrayan davacının maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri,

2.6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 74 ve 417 nci maddesi, 5510 sayılı Kanun'un 13, 16,18,20 ve 95 inci maddeleri ile 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu'nun 4 üncü maddeleri hükümleridir.

3. Değerlendirme 1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davalı vekilinin aşağıdaki paragrafların kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının şimdilik incelemesine yer olmadığından, söz konusu itirazlar inceleme konusu yapılmamıştır.

2. 1. Bilindiği üzere 5510 sayılı Kanun'un 18 inci maddesinde Kurumca yetkilendirilen hekim veya sağlık kurullarından istirahat raporu alınmış olması şartıyla; iş kazası nedeniyle iş göremezliğe uğrayan sigortalıya her gün için geçici iş göremezlik ödeneği verileceği, 19 ncu maddesinde iş kazası sonucu oluşan hastalık ve özürler nedeniyle Kurumca yetkilendirilen sağlık hizmeti sunucularının sağlık Kurulları tarafından verilen raporlara istinaden Kurum Sağlık Kurulunca meslekte kazanma gücü en az %10 oranında azalmış bulunduğu tespit edilen sigortalıya sürekli iş göremezlik geliri bağlanacağı;

iş kazası ve meslek hastalığı sonucu sürekli iş göremezlik hallerinde meslekte kazanma gücündeki kayıp oranının belirlenmesine ve bu maddenin uygulanmasına ilişkin diğer usul ve esasların Kurum tarafından çıkarılacak yönetmelikle düzenleneceği bildirilmiştir.

2.2. 5510 sayılı Kanun'un 95 inci maddesine göre "Bu Kanun gereğince, yurt dışında tedavi için yapılacak sevklere, çalışma gücü kaybı, geçici iş göremezlik ödeneklerinin verilmesine ilişkin raporlar ile iş kazası ve meslek hastalığı sonucu meslekte kazanma gücü veya çalışma gücü kaybına esas teşkil edecek sağlık kurulu raporlarının usûl ve esaslarını, bu raporları vermeye yetkili sağlık hizmeti sunucularının sahip olması gereken kriterleri belirlemeye,

usulüne uygun olmayan sağlık kurulu raporu ve dayanağı tıbbî belgeleri düzenleyen sağlık hizmet sunucusuna iade edecek belirlenen bilgileri içerecek şekilde yeniden düzenlenmesini istemeye Kurum yetkilidir.

Usulüne uygun sağlık kurulu raporu ve dayanağı tıbbî belgeler ile gerekli diğer belgelerin incelenmesiyle; yurt dışında tedavi için yapılacak sevklere, vazife malullük derecesini, iş kazası veya meslek hastalığı sonucu tespit edilen meslekte kazanma gücünün kaybına veya meslekte kazanma gücünün kaybı derecelerine ilişkin usûlüne uygun düzenlenmiş sağlık kurulu raporları ve diğer belgelere istinaden Kurumca verilen karara ilgililerin itirazı halinde, durum Sosyal Sigorta Yüksek Sağlık Kurulunca karara bağlanır.

2.3. Kural olarak Yüksek Sağlık Kurulunca verilen karar Sosyal Güvenlik Kurumunu bağlayıcı nitelikte ise de, diğer ilgililer yönünden bir bağlayıcılığı olmadığından Yüksek Sağlık Kurulu Kararına itiraz edilmesi halinde inceleme Adli Tıp Kurumu aracılığıyla yaptırılmalıdır. Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulunun 28.06.1976 günlü, 1976/6-4 sayılı Kararı da bu yöndedir.

2.4. Adli Tıp 3. İhtisas Kurulundan alınacak rapor ile Yüksek Sağlık Kurulu Kararı arasında sürekli iş göremezlik oranına yönelik görüş ayrılığı bulunduğu takdirde çelişkinin giderilmesi için dosyanın Adli Tıp 2. Üst Kuruluna gönderilerek çıkacak sonuca göre karar verilmesi gerekir.

3. İnceleme konusu dava değerlendirildiğinde; davaya konu iş kazası nedeniyle Sosyal Güvenlik Kurumu ...

Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü'nün 09.05.2016 tarih 4089 karar nolu raporu ile davacının sürekli iş göremezlik derecesinin E cetveline göre %16,2 olduğu, yardıma muhtaç olmadığı, kontrolünün gerektiğinin ( 01.07.2017 ) bildirildiği; kontrol sonucu Kurumun 02.11.2017 tarihli raporu ile davacının sürekli iş göremezlik derecesinin %16,2 olduğu, kontrol gerekmediğinin bildirildiği, Sosyal Sigorta Yüksek Sağlık Kurulu'nun 09.01.2019 tarih, 03/695 karar sayılı raporu ile davacının maluliyet oranının, Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği çerçevesinde % 16,2 olduğu,

başka birinin sürekli bakımına muhtaç durumda olmadığı, kontrol muayenesi gerekmediğinin bildirildiği, itiraz üzerine Adli Tıp Kurumu 3. İhtisas Kurunu'nun 22.12.2019 tarihli ve 21628 sayılı raporu ile davacının Kurul'un muayene tarihinden itibaren E cetveline (yaşına) göre %14.2(yüzdeondörtnoktaiki) oranında meslekte kazanma gücünden kaybetmiş sayılacağı, aynı yönetmelik çerçevesinde başka birisinin sürekli bakımına muhtaç durumda olmadığının bildirildiği,

davalı vekilinin raporda belirtilen orana itiraz etmesine karşın itiraz değerlendirilmek üzere meslekte kazanma gücü kaybı oranına ilişkin yukarıda belirtilen prosedürün işletilmediği anlaşılmıştır.

4. Mahkemece yapılması gereken iş, Yüksek Sağlık Kurulu ile Adli Tıp 3. İhtisas Kurulu raporları arasında çelişki bulunduğundan Adli Tıp 2. Üst Kurulu'ndan rapor alınmalı, Adli Tıp 2. Üst Kurulu'nca belirlenecek sürekli iş göremezlik oranı ve bu oranın Kurum tarafından tespit edilen oranlardan farklı olması ihtimali halinde ise SGK tarafından bağlanacak gelire etkisi de gözetilerek sonucuna göre bir karar verilmelidir.

5. Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular gözetilmeksizin, eksik inceleme ve araştırma ile yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

6. O halde, davalı vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve ... Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesinin istinaf başvurularının esastan reddine ilişkin kararı kaldırılarak İlk Derece Mahkemesince verilen hüküm bozulmalıdır.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; 1. İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurularının esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. İlk Derece Mahkemesi kararının sair yönler incelenmeksizin BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde ilgiliye iadesine,

Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

...