Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2022/2416 K.2022/6214

Bölge Adliye Mahkemesi : ... Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi

Dava, hizmet tespiti istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kabulüne dair verilen karara karşı, davalı ... Petrol ve Tesisleri San. Tic. A.Ş. ve feri müdahil Kurum vekilleri tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine, ... Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesince istinaf istemlerinin esastan reddine karar verilmiştir.

... Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesince verilen kararın, davalı ... Petrol ve Tesisleri San. Tic. A.Ş. ve feri müdahil Kurum vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteklerinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

I-İSTEM

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının 29.07.2015 – 02.03.2016 tarihleri arasındaki kuruma bildirilmeyen hizmetlerinin tespitini talep etmiştir.

II- CEVAP

Davalı Mepet A.Ş. ve feri müdahil Kurum vekilleri davanın reddi gerektiğini savunmuştur.

III- MAHKEME KARARI

A- İLK DERECE MAHKEME KARARI

“Davanın kabulü ile davacı ...'ün 247300101106430805504-33 sicil numaralı işyerinde ... Metro Petrol ve Tesisleri San. Ve Tic. A.Ş. adlı işyerinde 29/07/2015 tarihi ile 07/03/2016 tarihleri arasında hizmet aktine dayalı olarak günün asgari ücreti ile çalıştığının tespitine” karar verilmiştir.

B- BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI

“İlk derece mahkemesinin kararının yasal ve hukuksal gerekçeleri ile dayanağı maddi delillere ve özellikle bu delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmadığından davalı sgk ve Mepet metro ... şirketi vekilinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK 'nın 353/1-b-1. maddesi gereğince ayrı ayrı esastan reddine” karar verilmiştir.

TEMYİZ KANUN YOLUNA BAŞVURU VE NEDENLERİ

Davalı Mepet A.Ş. vekili, çalışmanın geçtiği iddia edilen akaryakıt istasyonunun ...’a kiralandığı, arada asıl-alt işveren ilişkisinin bulunmadığı, şirketin halka açık SPK denetiminde olup bildirimsiz işçi çalıştırmasının da düşünülemeyeceği, davacının şirkette hiçbir şekilde çalışmadığı, feri müdahil Kurum vekili, tanıkların vasıflarının uygun olmadığı, davanın ispatlanamadığı, eksik araştırma ve incelemeyle karar verildiği gerekçeleriyle kararın bozulmasını talep etmişlerdir.

IV- İLGİLİ HUKUK KURALLARI VE İNCELEME

1- Davanın yasal dayanağı 506 sayılı kanunun 79 ve 5510 sayılı Kanunun 86/9. maddesidir. 506 sayılı Kanunun 6. maddesinde ifade edildiği üzere, “sigortalı olmak hak ve yükümünden kaçınılamaz ve vazgeçilemez.” Anayasal haklar arasında yer alan sosyal güvenliğin yaşama geçirilmesindeki etkisi gözetildiğinde, sigortalı konumunda geçen çalışma sürelerinin saptanmasına ilişkin davaların, kamu düzenine ilişkin olması nedeni ile özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesi zorunludur.

Bu bağlamda, hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, bu tür davalarda tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyip, gerek görüldüğünde resen araştırma yapılarak kanıt toplanması gerektiği özellikle göz önünde bulundurulmalıdır.

İnceleme konusu dosyada; mahkemece ...’un kiracı olarak kabul edildiği ve kiracı olduğu açık olup, davacının da kiralanan bu petrol istasyonunda akaryakıt satışı işinde çalıştığını iddia etmesi karşısında işveren olarak ...’a husumet yöneltilmesi gerekli olup, ihbar olunan olarak tebligat yapılıp, sonrasında ara kararla dahili davalı kabul edilmesi yerinde değildir. ...’a HMK 124. madde kapsamında yöntemince husumet yöneltilerek, göstereceği deliller toplanmalı, bu kapsamda inceleme ve irdeleme yapılarak sonucuna göre karar verilmelidir.

2-Husumet konusu, davanın her aşamasında ileri sürülebilir. Taraflarca ileri sürülmese dahi gerek mahkemece, gerekse Yargıtayca tarafların bu yönde bir savunmasının olup olmadığına bakılmaksızın kendiliğinden göz önünde tutulur. Davacı dava dilekçesinde, Metro ... Otogar İşlemeciliği isimli bir kişiye daha husumet yöneltmiş, ancak bu davalının tüzel kişiliği olup olmadığı araştırılmamış, gerekçeli karar başlığında da taraf ehliyeti bulunup bulunmadığı irdelenmeksizin bu davalının adına yer verilmiştir. Metro ... Otogar İşlemeciliği’nin tüzel kişiliği, dolayısıyla taraf ehliyeti bulunup bulunmadığı araştırılmalı sonucuna göre davadaki taraf teşkili sağlıklı bir biçimde sağlanmalıdır.

O halde, davalı ve feri müdahil Kurum vekillerinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve ... Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesinin istinaf istemlerinin esastan reddine dair kararı kaldırılarak ilk derece mahkemesince verilen hüküm bozulmalıdır.