Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2022/2819 K.2023/5443

Taraflar arasındaki iş kazasından maddi tazminat istemi davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabul ve kısmen reddine karar verilmiştir.

Kararın, davalılardan ... vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf isteminin esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı ve davalı ... vekilleri tarafından temyiz edilmekle, dosyada tespit edilen noksanın ikmali için dosyanın mahalline geri çevrilmesine karar verildikten, noksan ikmal edilerek dosya Dairemize gelmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin davalılardan ...'na bağlı ... Devlet Hastanesinin yemek ve temizlik işlerinin verildiği diğer davalının işyerinde çalışmakta iken 10.06.2005 tarihinde geçirdiği iş kazası sonucu sağ elini kıyma makinesine kaptırması nedeni iş kazası geçirdiğini, olay nedeniyle ...

2. İş Mahkemesinin 2008/99 Esas sayılı dosyasıyla manevi tazminat talepli dava açıldığını, dava sonucu karar temyiz aşamasında bulunduğunu, Kaza tarihinde davacının ...

Karaelmas Üniversitesi Makine Mühendisliği Bölümünden daha önce atılıp af ile dönmüş bulunduğunu, mezun olması için 2. ve 3 sınıflarından toplam 3 adet dersi kaldığını, kaza sonrası gireceği sınavlarda sağ eli olmamasına rağmen sol el ile yazması istendiğinden yaşı itibari ile sol el ile yazma yeteneği yazı yazabilecek kadar gelişmediğinden sınavlarda yeteri kadar başarı sağlayamadığını, ilgili üniversiteye af nedeni ile başvurduğunu, ancak başvurusunun sonuçlanmadığını,

sağ elini kullanamamasından dolayı başarısız olan davacının sağ elini kullanmış olması haiinde iş yaşamında mühendis olarak çalışma imkanına sahip olacağından zarar hesaplarının kaza anındaki işe göre değil, mezun olunabilecek okulun mesleğine göre elde edilebilecek gelir ve kazançlar üzerinden hesaplanması gerektiğini beiirterek.

100.000,00 TL maddi tazminatın, kaza tarihi olan 10.06.2005 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte müteselsil sorumlu davalılardan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle;zamanaşımı, hak düşürücü süre, yetki, görev-işbölümü ve husumet itirazında bulunarak, davacının Bakanlık personeli olmayıp hizmet sözleşmesi gereğince işçi olarak hizmet işlerini ihale ile alan şirketler bünyesinde çalıştığını, davanın iş kazasının meydana geldiği yerdeki iş mahkemesinde açılması gerektiğini, zamanaşımı süresinin geçtiğini, davacının, hastane personeli olmayıp diğer davalı Demirhan Yemekçilik Ltd.

Şti.'nde aşçı yardımcısı olarak çalıştığını, yemek işleri diğer ihale ile şirkete verildiğini, 4857 sayılı İş Kanunu'nun 2 nci maddesine göre alt işverenin, belirli bir işin işvereninden (asıl işverenden) bir bölüm iş alması ve bu işte kendi adına işçi çalıştırması gerektiğini, işverenden alınan işin asıl işten ayrı ve bağımsız bir nitelik taşıması halinde işi alan kimse işveren olduğunu, ihale şartnamesine göre Sosyal Sigortalar Mevzuatı ile her türlü işçi ve işveren hakkındaki mevzuattan dolayı işçi alınması, işçi haklarının ödenmesi,

işçi çıkartılması vs. konular ile ilgili bütün konularda tüm sorumluğun yükleniciye ait olduğunu, müvekkili kurumun bu konuda sorumluluğu bulunmadığını, davanın görevli mahkemenin İdari Yargı olduğunu, davacının zarar hesaplarında esas alınması gereken emsal ücret ve mesleğin kaza anındaki değil, kaza olmasaydı mezun olunacak okulun mesleğine göre elde edilebilecek gelir ve kazançlar olduğu iddiasının yersiz olduğunu, Borçlar Kanunu'nun 55 inci maddesi uyarınca istihdam eden sıfatıyla müvekkili kuruma kusur izafe edilemeyeceğini, olayın meydana gelmesinde davacının kendi kusurunun olduğunu, gerekli dikkat ve özeni göstermediğini,

maddi tazminat miktarının fahiş olduğunu belirterek davanın reddini talep etmiştir.

2. Davalı Demirhan Yemekçilik Turz. Taş, Tem. İnş. Taah. Tic. Ltd. Şti. cevap dilekçesi vermemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararında özetle. Taraflar arasında kesinleşen manevi tazminat dosyası kapsamında davacının %10, davalı işveren Demirhan Yemek Tem. Turz. Ltd. Şti.'nin ise %90 oranında kusurlu olduğunun belirlendiği, mahkemece iş bu dosya bakımından bu kusur oranlarının esas alındığı, hesap bilirkişisi tarafından düzenlenen 02.05.2016 tarihli bilirkişi raporu ve 14.03.2018 tarihli ek raporuna göre.

SGK tarafından belirlenen %48,2 oranındaki maluliyet oranı, kusur durumu ve ilk peşin değerli gelirden rücu olunabilir kısmına göre yapılan hesaplama neticesinde davacının 121.529,80 TL maddi tazminat talep hakkının olduğu belirlenmiş taleple bağlı 100.000,00 TL maddi tazminatın olay tarihi olan 10.06.2005 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacı tarafa verilmesine karar verildiği anlaşılmıştır.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... vekilli istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı ... vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava konusu alacakların zamanaşımına uğradığını, davanın müvekkili İdare yönünden husumet yokluğundan reddine karar verilmesi gerektiğini, davacının, hastane personeli olmadığını, müvekkili İdarede hizmet vermiş bulunan "Malzeme Dahil Yemek Pişirme ve Sonrası Hizmetlerini" yapan diğer davalı Demirhan Yemekçilik Ltd.

Şti. firmasında aşçı yardımcısı olarak çalıştığını, iş kazasının meydana gelmesinde müvekkili Kuruma atfedilebilecek hiç bir kusur da olmadığını, keza kurum tarafından gerekli önlemler alındığını, düzenli denetimler yapıldığını, ...

2. İş Mahkemesinde alınan bilirkişi raporları ile belirlenen kusur oranlarının hatalı olup, bu kusur oranlarına göre iş bu davada yapılan hesaplamaların da hatalı olduğunu, ayrıca maddi tazminat hesabındaki usul ve hesaplamaların yanlış olduğunu, davacının iş göremezlik dönemi sürekli olarak tespit edilmiş ise de, bu tespite katılmalarının mümkün olmadığını, rapor neticesinde hesaplanan miktarın bu dönemlerde davacının çalışması sonucu dahi kazanamayacağı kadar yüksek olduğunu, bu haliyle sebepsiz zenginleşmeye neden olacak raporun karara esas teşkil edecek vasıfta olmadığını,

davacının 60 yaşına kadar sürekli olarak çalışıp yükselen sabit ücret alacağının varsayıldığını, ülkemizdeki ekonomik koşullarda böylesine bir iş garantisinin mümkün olamayacağını, davacının kaza geçirdiğinde 42 yaşında olduğunu, yapılan hesaplamaların afaki ve hukuken dayanaksız olduğunu, üstelik ilk önceki raporda davacının maddi zararı 73.253,58 TL olarak hesaplanmış iken, bu haliyle davanın kısmen kabul kısmen reddi gerektiği halde, davacı vekilinin 2018 Ocak artışlarını yansıtmak suretiyle retten dolayı vekalet ücretine hükmedilmesini önlemek amacıyla gereksiz olarak davayı uzattığının çok açık olduğunu,

üstelik ek raporda maddi zararın 121.529,80 TL olarak hesaplandığını, davacının itirazları kabul edilmediği halde dönem gelirlerinin artırıldığını, özellikle pasif gelir dönemi için hesaplanan gelirin iki katına nasıl çıktığı anlaşılamadığını, rapora yaptıkları itirazlarının ise, Mahkemece dikkate alınmadığını beyan ederek mahkemenin kararının kaldırılmasını ve davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararında özetle. Davalı Bakanlık ile davalı şirket arasında "Yemek Yapım, Dağıtım, Bulaşık ve Çamaşır Yıkama, Ütüleme Hizmeti İşi" alımına dair sözleşme imzalanmıştır.

Hal böyle olunca, davalı bakanlığın yardımcı işlerini sözleşme ile diğer davalı şirkete vermesi nedeniyle asıl işveren sıfatına sahip olduğu ve dava konusu iş kazasında kendi kusuru bulunmasa bile, alt işverenin çalıştırdığı işçilerin uğradığı zararlardan asıl işveren olarak sorumlu tutulması gerektiğini, kusurun tespiti yönünden; ...

2. İş Mahkemesi’nin 2008/99 Esas sayılı dosyasında taraflar arasında görülen manevi tazminat dosyasında alınan kusur raporunda, davacı tarafa %10, davalı şirkete %90 kusur verilmiş, anılan Mahkemece davanın kısmen kabulüne ilişkin olarak verilen 10.11.2009 tarihli karar, Yargıtay 21. Hukuk Dairesi'nin 18.07.2011 tarih ve 2011/5481 Esas, 2011/6389 Karar sayılı kararı ile onanması üzerine kesinleştiğini, hesap raporundaki ilkeler ve gelirin tenzili noktasında Dairece kabuk edilen ilkelere uygun hesap yapıldığını, dava konusu olayda,

kaza tarihi itibariyle 10 yıllık zamanaşımı süresinin dolmadığı için davalı Bakanlığın istinaf başvurusunun 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b.1 maddesi gereğince Esastan reddine karar verildiği anlaşılmıştır.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı ve davalılardan ... vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1.Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; davalılar lehine usuli kazanılmış hak oluşmaması açısından kararı temyiz ettiklerini, tazminatı artıran her türlü sebepten yaralanma hakları saklı kalmak üzere Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanmasına karar verilmesini talep etmiştir.

2. Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde özetle; davacının hastane personeli olmayıp, hizmet alınan diğer davalı personeli asçı yardımcısı olduğunu, İşin tamamen devredilmiş olması nedeniyle müvekkilinin işveren sıfatı olmadığını bu nedenle davanın husumetten reddi gerektiğini, müvekkiline atfedilecek kusur olmadığını, davacının olayın meydana gelmesinde tam kusurlu olduğunu uzun süredir aşçı yardımcısı olarak çalıştığını, kusur raporlarına müvekkiline kusur verilmediğini, hesap raporunun hatalı olduğunu, aktif hesap devre süresince aynı düzeyde ücreti 60 yaşa kadar alacağının kabulünün hatalı olduğunu,

ilk hesap raporunda maddi tazminat alacağı 73.253,58 TL olarak hesap edilmiş ancak davacı vekilinin 2018 yılı asgari ücret farklarını yansıtmak için davayı uzatarak maddi tazminat alacağının 121.529,80 TL’ye çıkarmış olduğunu, ilk rapora göre bu şekilde pasif hesap devresi gelirinin iki katına çıktığını beyanla kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, iş kazası neticesinde sürekli iş göremezliğe uğrayan sigortalının hak sahibinin maddi ve manevi tazminat alacaklarına hak kazanıp kazanamadığına ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 371 inci maddeleri, ile aynı Kanunun 281.maddesi, 4857 sayılı İş Kanunun 77, 818 sayılı (Mülga) Borçlar Kanunun 332 ve 98.maddeleri ile uygulanma imkanı bulunan aynı kanunun 41,42,43,44, 46 ve 47.maddeleri, 6101 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun Yürürlüğü ve Uygulama Şekli Hakkındaki Kanun 2.maddesi gereğince uygulanma olanağı bulunan 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 55 inci maddesi, 506 sayılı Kanun'un 11, 12 ve 20 nci maddeleridir.

3. Değerlendirme A) Davacı vekilinin temyiz itirazlarının incelenmesinde 1. Davacının, dava açmada hukuki yararının bulunması dava şartlarından olduğu gibi temyiz kanun yoluna başvuracak olan tarafın da temyiz yoluna başvuruda hukuki yararının bulunması gerekir. HMK 361/2 nci fıkrasında "Davada haklı çıkmış olan taraf da hukuki yararı bulunmak şartıyla temyiz yoluna başvurabilir" düzenlemesi vardır.

2. Temyiz yoluna başvuran tarafın hukuki yararının bulunup bulunmadığı, öncelikle onun davadaki talebi ile mahkemenin hükmü karşılaştırılarak belirlenir. (HMK 364/2-f bendine göre temyiz dilekçesinde "Temyiz sebepleri ve gerekçesi" bulunmak zorundadır) Aksi halde temyiz talebinin kötü niyetle yapıldığı kabul edilir. Kötü niyetle temyiz, davanın gereksiz yere uzamasına ve yargı organlarının yersiz meşgul edilmesine yol açar.

3. Somut olayda, davacı vekilinin İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf kanun yoluna gitmediği halde, Bölge Adliye Mahkemesinin davalı ... Bakanlığının istinaf başvurusunun esastan reddine dair kararına karşı temyiz başvurusunda bulunmasında hukuki yararı bulunmadığı anlaşılmakla davacı vekilinin temyiz isteminin hukuki yarar yokluğundan reddine karar verilmiştir.

B) Davalı ... vekilinin temyiz itirazlarının incelenmesinde 1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, temyiz edenin sıfatına, temyiz kapsam ve nedenlerine göre; somut olayda hesap raporunun Dairemizce benimsenen ilkelere uygun olarak düzenlenmiş olduğunun anlaşılmasına göre, Bölge Adliye Mahkemesince verilen karardaki gerekçelerin yerinde olduğu anlaşılmakla, davalı ... vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile hükmün onanmasına karar vermek gerekmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; 1.Davacı vekilinin temyiz isteminin hukuki yarar yokluğundan REDDİNE,

2.Davalı ... vekilinin temyiz itirazlarının reddiyle Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

3.Davacı tarafça yatırılan harcın istek halinde iadesine,

4. Davalı ... harçtan muaf olduğundan harç tahsiline yer olmadığına,

5.Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,