Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2022/2932 K.2023/5591

Taraflar arasındaki iş kazası sonucu vefat eden sigortalının hak sahiplerinin maddi ve manevi tazminat istemlerine ilişkin davadan dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davacılar vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun kısmen kabulüne, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı Ataseven İnşaat Sanayi ve Ticaret A.Ş.vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde; müteveffa...'ın davalılara ait inşaatta, dış kaplama işinde usta işçi olarak aylık net 3.600,00 TL ücretle çalışırken 17.12.2016 tarihinde, inşaatın 10. katından düşmesiyle meydana gelen iş kazası sonucu hayatını kaybettiğini beyan ederek davacı anne ... için 2.000 TL, davacı çocuklar...için ayrı ayrı 2.500 TL maddi tazminat ile, davacı anne ... için 50.000 TL, davacı çocuklar...için ayrı ayrı 70.000 TL, davacı kardeş Volkan için 30.000 TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 17.12.2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacılara ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

2. Davacılar vekili 02.06.2020 tarihli talep artırım dilekçesi ile maddi tazminat yönünden taleplerini arttırmak suretiyle davacı anne ... için 93.602,88 TL, davacı çocuk... için 41.602,65 TL, ... için 27.325,40 TL maddi tazminatın fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak olay tarihi 17.12.2016 tarihinden itibaren yasal faiz oranının uygulanarak davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacılara ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı Ataseven İnş. San. ve Tic. A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; müteveffanın müvekkili firmanın çalışanı olmadığını, diğer davalı şirketin personeli olduğunu, dolayısıyla meydana gelen kazadan ve sonuçlarından müvekkili firmanın sorumluluğunun bulunmadığını, davacılara SGK tarafından herhangi bir ödeme yapılıp yapılmadığı, gelir bağlanıp bağlanmadığı hususlarının SGK'dan sorulmasını talep ettiklerini, davanın AXA Sigorta A.Ş.'ne ihbarını talep ettiklerini beyanla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... Cam ve Dek. Sis. San. Tic. Ltd. Şti. Usulüne uygun tebligata rağmen davaya cevap vermemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile

"1)-Davacının davasının kısmen kabul kısmen reddine,

2)-Davacının davalı Ataseven İnş. San. Tic. A.Ş.’ne karşı yöneltmiş olduğu davasının reddine,

3)-Davacı ... yönünden (Müteveffanın Annesi):

A)-93.602,88 TL maddi tazminat alacağının davalı ... Cam ve Dek. Sis. San. Tic. Ltd. Şti.’nden alınarak davacıya verilmesine, bu alacağa olay tarihi olan 17.12.2016 tarihinden itibaren yasal faiz uygulanmasına,

B)-20.000,00 TL manevi tazminat alacağının davalı ... Cam ve Dek. Sis. San. Tic. Ltd. Şti.’nden alınarak davacıya verilmesine, bu alacağa olay tarihi olan 17.12.2016 tarihinden itibaren yasal faiz uygulanmasına, fazlaya ilişkin talebin reddine,

4)-Davacı ... yönünden (Müteveffanın Kızı):

A)-41.602,65 TL maddi tazminat alacağının davalı ... Cam ve Dek. Sis. San. Tic. Ltd. Şti.’nden alınarak davacıya verilmesine, bu alacağa olay tarihi olan 17.12.2016 tarihinden itibaren yasal faiz uygulanmasına,

B)-40.000,00 TL manevi tazminat alacağının davalı ... Cam ve Dek. Sis. San. Tic. Ltd. Şti.’nden alınarak davacıya verilmesine, bu alacağa olay tarihi olan 17.12.2016 tarihinden itibaren yasal faiz uygulanmasına, fazlaya ilişkin talebin reddine,

5)-Davacı ... yönünden (Müteveffanın Oğlu):

A)-27.325,40 TL maddi tazminat alacağının davalı ... Cam ve Dek. Sis. San. Tic. Ltd. Şti.’nden alınarak davacıya verilmesine, bu alacağa olay tarihi olan 17.12.2016 tarihinden itibaren yasal faiz uygulanmasına,

B)-40.000,00 TL manevi tazminat alacağının davalı ... Cam ve Dek. Sis. San. Tic. Ltd. Şti.’nden alınarak davacıya verilmesine, bu alacağa olay tarihi olan 17.12.2016 tarihinden itibaren yasal faiz uygulanmasına, fazlaya ilişkin talebin reddine,

6)-Davacı ... yönünden (Müteveffanın Kardeşi):

A)-5.000,00 TL manevi tazminat alacağının davalı ... Cam ve Dek. Sis. San. Tic. Ltd. Şti.’nden alınarak davacıya verilmesine, bu alacağa olay tarihi olan 17.12.2016 tarihinden itibaren yasal faiz uygulanmasına, fazlaya ilişkin talebin reddine," karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacılar vekili istinaf dilekçesinde özetle. Mahkemece asıl işveren şirketin kusursuz bulunmasının hukuki izahının bulunmadığını, asıl işveren şirket yönünden kusursuzluk durumunun ...

Anadolu 14. Asliye Ceza Mahkemesinin 2018/152 Esas sayılı dosyası kapsamında da söz konusu olmadığını, SGK inceleme raporunda müteveffa yönünden belirlenen kusur oranının müvekkilleri açısından daha lehe olmakla beraber müvekkillerinin mağduriyeti ve ihtiyaçları sebebiyle yargılamanın daha fazla uzamaması için mahkemece alınan kusur raporuna ayrıntılı itiraz edemediklerini, kusur heyet raporunda davalılar arasında asıl alt işveren ilişkisinin bulunduğunun kabulü hali için davalı Ataseven İnş.

San. ve Tic. A.Ş.'nin de ortaya çıkan zarardan müteselsilen sorumlu olduğu şeklinde değerlendirmeye yer verilerek hukuki takdirin mahkemeye bırakıldığını, gerekçeli karar hakkının ihlal edildiğini, verilen kararda asıl alt işveren ilişkisinin kabul mü edilmediği yoksa asıl işverenin olay ile bağlantısının hiç mi kurulamadığı hususlarının anlaşılamadığını, diğer taraftan davalı ... Cam ve Dek. Sis. San. Tic. Ltd.

Şti.'nin ticareti terk etmiş, hiçbir malvarlığı bulunmayan bir şirket olduğunu, dolayısıyla bu şirket yönünden kurulan hükmün tahsil kabiliyetinin bulunmadığını beyan ederek İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına, davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "1.1.Somut uyuşmazlıkta, zararlandırıcı olay 17.12.2016 tarihinde dış cephe bina inşaatı yapım çalışmasında bulunan müteveffa işçinin inşaatın 10. katından düşmesi şeklinde gerçekleşmiş olup işçi tedavi altında iken 17.01.2017 tarihinde vefat etmiştir.

1.2. SGK Rehberlik ve Teftiş Başkanlığının 02.11.2018 tarih 108484/24/İR/24 sayılı inceleme raporunda, davaya konu olayın iş kazası olarak kabul edildiği ve müteveffa...’ın %10, davalı ... Cam ve Dek. Sis. San. Tic. Ltd. Şti.'nin %90 kusurlu olduğu belirlenmiştir.

1.3. Tahkikat aşamasında kusur yönünden alanında uzman üçlü bilirkişi kurulundan alınan raporda, müteveffa...'ın %30, davalı ... Cam ve Dek. Sis. San. Tic. Ltd. Şti.'nin %70 oranında kusurlu olduğu, davalı Ataseven İnş. San. ve Tic. A.Ş.'nin kusurunun olmadığı belirlenmiş, mahkemece davalılar arasında asıl işveren alt işveren ilişkisi kurulduğunun kabulü halinde davalı Ataseven İnş. San. ve Tic. A.Ş.’nin de kazalı işçiye karşı ortaya çıkan zarardan sorumlu olacağının mütalaa edildiği görülmüştür.

1.4.Davacılar vekili kusur yönünden alınan bilirkişi raporuna itiraz dilekçesinde, rapordaki aleyhe olan hususları kabul etmediklerini, davalıların kazanın oluşumdaki kusurları bakımından müştereken ve müteselsilen sorumlu olduklarını, aralarında alt-asıl işveren ilişkisi olduğunun kayıt, belge ve sözleşmelerle sabit olduğunu bu bakımdan her iki davalının da müvekkillerine karşı hukuken sorumlu olduklarını belirterek itirazda bulunmuştur.

1.5.Bu noktada, istinaf başvuru dilekçesinde davacılar vekili tarafından, müvekkillerinin mağduriyeti ve ihtiyaçları sebebiyle yargılamanın daha fazla uzamaması için kusur oranları yönünden itirazda bulunulmadığı ifade edilmiş olup bilirkişi raporuna itirazında açıkça kusur oranları konusunda itirazda bulunmayan davacı tarafça lehlerine olan SGK İnceleme Raporundaki kusur oranın kabul edilmesi gerektiği şeklindeki istinaf itirazına bu aşamada değer verilemeyeceği, öte yandan kusur yönünden İlk Derece Mahkemesince alınan denetime elverişli heyet raporundaki kusur oranlarının dosya içeriğine de uygun olduğu kanaatine varılmıştır.

1.6. Davalılar arasındaki 20.11.2016 tarihli taşeron sözleşmesine göre; davalı Ataseven İnş. San. ve Tic. A.Ş. tarafından üstlenilen ... İli Kadıköy İlçesi 528 Ada 31 Parsel üzerine yapılacak konut inşaatı işinin bu ada parsel üzerine inşa edilecek bina inşaatının cephe işlerinin yapılması kısmının, diğer davalı ... Cam ve Dek. Sis. San. Tic. Ltd.

Şti.'ye verildiği, müteveffa işçinin alt işverene verilen bu iş kapsamında yapılan inşaatın dış cephe kısmında inşaat işçisi olarak gerçekleştirdiği çalışma esnasında ve SGK kayıtlarına göre kaza tarihinde davalı ... Cam ve Dek. Sis. San. Tic. Ltd.

Şti. nezdinde çalışırken iş kazasına uğrayarak vefat ettiği, davalılar arasında asıl işveren alt işveren ilişkisinin bulunduğu, bu itibarla davacıların iş kazasından kaynaklanan ve hüküm altına alınan alacaklarından davalıların müştereken ve müteselsilen sorumlu oldukları anlaşılmaktadır.

Bu itibarla davacılar, istinaf başvurusunda bu yönden haklı bulunduğundan; istinafa başvuranın sıfatı ve istinaf sebepleri gözetilerek kararın kaldırılmasına ve Dairemizce her iki davalının dava konusu alacaklardan müştereken ve müteselsilen sorumluluklarına hükmedilmesi gerekmiştir.

1.7. Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b-2 maddesi gereğince, yargılamada eksiklik bulunmamakla birlikte kanunun olaya uygulanmasında hata edilip yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmaması nedeniyle, davacılar vekilinin istinaf isteminin aralarında asıl işveren alt işveren ilişkisi bulunan davalıların müştereken ve müteselsilen sorumlulukları açısından kabulüne verilmiş, davacıların talebi gözetilerek dava konusu konusu alacaklar ile yargılama gideri ve vekalet ücreti bakımından infazda tereddüt oluşturulmaması için yeniden hüküm kurulmuştur. " gerekçesine dayalı olarak;

2. "Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b-2. maddesi gereğince; I-Davacılar vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına,

II- 1-Davanın kısmen kabulü ile

2-Davacı ... yönünden (Müteveffanın Annesi);

a-)93.602,88 TL maddi tazminat alacağının davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, bu alacağa olay tarihi olan 17.12.2016 tarihinden itibaren yasal faiz uygulanmasına,

b-)20.000,00 TL manevi tazminat alacağının davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, bu alacağa olay tarihi olan 17.12/2016 tarihinden itibaren yasal faiz uygulanmasına, fazlaya ilişkin talebin reddine,

3-Davacı ... yönünden (Müteveffanın Kızı);

a-) 41.602,65 TL maddi tazminat alacağının davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, bu alacağa olay tarihi olan 17.12.2016 tarihinden itibaren yasal faiz uygulanmasına,

b-) 40.000,00 TL manevi tazminat alacağının davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, bu alacağa olay tarihi olan 17.12.2016 tarihinden itibaren yasal faiz uygulanmasına, fazlaya ilişkin talebin reddine,

4-Davacı ... yönünden (Müteveffanın Oğlu):

a-) 27.325,40 TL maddi tazminat alacağının davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, bu alacağa olay tarihi olan 17.12.2016 tarihinden itibaren yasal faiz uygulanmasına,

b-) 40.000,00 TL manevi tazminat alacağınındavalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, bu alacağa olay tarihi olan 17.12.2016 tarihinden itibaren yasal faiz uygulanmasına, fazlaya ilişkin talebin reddine,

5-Davacı ... yönünden (Müteveffanın Kardeşi); 5.000,00 TL manevi tazminat alacağının davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, bu alacağa olay tarihi olan 17.12.2016 tarihinden itibaren yasal faiz uygulanmasına, fazlaya ilişkin talebin reddine," karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Ataseven İnşaat Sanayi ve Ticaret A.Ş. vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı Ataseven İnşaat A.Ş. vekili temyiz dilekçesinde özetle; taşeron sözleşmesi 20 nci maddesi uyarınca iş yerinde işçi sağlığı ve iş güvenliği ile ilgili olarak kanun, yönetmelik ve tüzüklerde belirtilen tüm önlemlerin alınması ve bu önemlere uyulmasını sağlama yükümlülüğünün davalı taşeron firmaya yükletildiğini, taşeron sözleşmesinin "işlerin yapılması" esasına ilişkin 17 nci maddesi ile mevzuat gereği bulundurması gereken emniyet ve güvenlik malzemeleri ile tüm ölçü ve iş aletlerini temin ederek işçiler tarafından kullanımını sağlamanın taşeron firma tarafından taahhüt edildiğini,

tanık ifadelerinde ve dosyaya kazandırılan bilirkişi raporunda müteveffanın ve davalı taşeron firmanın, taraflarca düzenlenen taşeron sözleşmesine aykırı davranışları neticesinde davaya konu kaza meydana geldiği hususunun belirtildiğini, müvekkilinin gerek kanunla gerek sözleşmeyle kendisine yüklenen yükümlülükleri eksiksiz yerine getirdiğini, yaşanan kaza nedeniyle müvekkiline kusur atfının mümkün olmadığını beyan ederek İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, iş kazasında vefat eden sigortalının hak sahiplerinin maddi ve manevi tazminat istemlerine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri,

2.6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 417 inci maddesi, 5510 sayılı Kanun'un 13, 16 ve 20 nci maddeleri ile 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu'nun 4 üncü maddeleri.

3. Değerlendirme 1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalı Ataseven İnşaat Sanayi ve Ticaret A.Ş. vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin ilgiliden alınmasına,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,