Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2022/2976 K.2023/4281

Taraflar arasındaki alacak davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesince istinaf isteminin esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının İsviçre de çalışan işçi olup Türkiye ye kesin dönüş yaptığını 3201 sayılı Kanun kapsamında borçlanma yaptığını evrak da da İsviçre deki 01.07.1989 dan itibaren 5375 gün borçlanmak istediğini ve bu kadar prim gün sayısının kendisine yettiğini,

başkaca kesinti yapılmamasın geri kalanını istenmesine rağmen kurumca bedelin iade edilmediğinin davacının 01.07.1989-30.06.2017 arası 333 ay İsviçre de çalışması karşılığı 104.574,90-CHF transfer edildiğini transferi 09.05.2018 de gerçekleştiğini anılan tarihte kur 4,2090 olduğunu 5375 günden borçlanma bedeli 49.375,52-CHF mahsup edilerek geri kalanın ödeme yoluna gidildiğini,

davacının emekliliği için 5375 gün sigortalılığın yettiğini fazla primini iadesini ileri sürerek şimdilik fazla ödenen 10.000-CHF nin kesilme tarihiden itibaren kamu bankalarınca 1 yıllık dövize uygulanan en yüksek mevduat faiziyle davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı SGK cevap dilekçesinde; sözleşmenin 10/a maddesine göre transferin kişiye fayda sağlamaması halinde iade edileceğini, davacının 3201 sayılı Kanun'a göre borçlanma istediğini ancak sigortalının ısrarla emekliliğe yetecek süreyi borçlanmak istediğini, kuruma transferi gerçekleştirilen 9990 gün karşılığı primlerden 5365 günlük emekliliğine yetecek sürenin borçlandırıldığını, bunun karşılığında 24.167,36-CHF nin transfer edilen primlerden mahsup edildiğini, kalan 31.031,02-CHF nin tarafına iade edilmesi için havale edildiğini,

borçlanmadığı 26.05.2014-30.06.2017 arasına ilişkin 49.376,52-CHF nin ise Türkiye de geçmiş hizmet gibi sayılmakla iade edilmediğini davacının bu günlerle emsallere göre daha fazla aylık alacağını Kurum işlemlerinin yasal olduğunu ileri sürerek davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; Davanın kabulü ile; 49.376,52 İsviçre frangının transfer tarihindeki (09.05.2018 tarihi) cari kur üzerinden itibaren yasal faizi ile davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B.İstinaf Sebepleri

Davalı Kurum vekili istinaf dilekçesinde; davacının davasını belirsiz alacak davası olarak açmış olup davanın bu şekilde açılmasının hukuka aykırı olduğunu, yerel mahkemenin kararında eksik inceleme sonucu hazırlanmış bilirkişi raporunu esas aldığını, davacı taraf müvekkili kurumdan aylık talebinde bulunduğunda Türkiye'de geçmiş hizmet sayılan 4716 gün hizmetine ilişkin 49.376,52 CHF primlerin aylık hesabında günlük kazancı 220,30 TL olarak dikkate alınacağından aylığının emsallerine göre daha yüksek bağlanacağını,

Dolayısıyla Türkiye'de geçmiş hizmet sayılan söz konusu süreler sigortalıya menfaat sağlandığından dava konusu 49.376,52 CHF'nin tarafına ödenmesine imkan bulunmadığını, müvekkili Kurum iadesi gereken bedeli davacıya gönderdiğini, Davacının Türkiye - İsviçre Sosyal Güvenlik Sözleşmesi'ne göre müvekkil kuruma transferi gerçekleştirilen anılan ülkede 01.06.1989-30.06.2017 sürelerinde geçen 9990 gün karşılığı 104.574,90 CHF primlerinden 12.09.2017, 27.11.2017,

12.02.2018 ve 19.03.2018 kurum kayıt tarihli taleplerine istinaden 01.07.1989-25.05.2004 tarihleri arasında İsviçre'de geçen 5365 gün hizmetinin emekliliğine yetecek sürenin 3201 sayılı kanuna göre borçlandırıldığını, adına tahakkuk ettirilen 101.720,40 TL karşılığı 24.167,36 CHF'nin transfer edilen primlerinden mahsup edildiğini, kalan 31.031,02 CHF'nin tarafına iade edilmesi için Ziraat Bankası Beyşehir Şubesi'ne ismine havale edildiğini, Yerel Mahkeme kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu öne sürmüştür.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile istinaf isteminin esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı Kurum vekili istinaf sebeplerini tekrarla kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, İsviçre'den transfer edilen primlerin, bağlanan yaşlılık aylıklarında talep edilen dönemlere asgari prime esas kazanca göre hesaplanacak borçlanmaya göre maledilip mahsup edilerek bakiye kısmının iadesi istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile 3201 sayılı Kanunun 10 uncu maddesi.

3. Değerlendirme 1. Dosya kapsamından, davacının İsviçre'deki 01.07.1989 - 30.06.2017 tarihleri arasındaki çalışmaları karşılığı 104.574,90 CHF'nin 09.05.2018 tarihinde transfer edildiği, davacının 01.07.1989 - 25.05.2004 tarihleri arasındaki 5365 günü transfer edilen primler üzerinden mahsup edilmek suretiyle borçlandığı, Türkiye'de geçen 10 günlük 4/1-a kapsamındaki çalışmaları da dahil edilerek 5375 gün PÖGS üzerinden yaşlılık aylığı bağlandığı, artan 31.031,02 CHF'nin davacıya iade edildiği anlaşılmıştır.

2. Yurtdışından transfer edilen prim tutarlarından 3201 sayılı Kanun'a göre borçlandıkları yurtdışı hizmet süresine isabet eden miktarının sigortalıya ödenmesi gerekmekte ise de, borçlanılmayan yurtdışı hizmet sürelerine isabet eden miktarın ise; ancak sigortalıya sosyal güvenlik açısından bir yarar sağlamaması halinde sigortalıya iadesinin gerektiği, İsviçre-Türkiye Sosyal Güvenlik Sözleşmesinin 10/a-3 maddesinde “Primler Türkiye Sosyal Sigortalar Kurumuna transfer olunur ve bu kurum primleri Türk mevzuatına göre yetkili sigorta kuruluşuna intikal ettirir.

Bu primler ve bu primlere ilişkin süreler bir Türk aylığına hak kazanmada ve bu aylığın hesabında, Türk primlerine ve sürelerine muadil sayılır. Transfer olunan primlerden Türk emeklilik sigortası çerçevesinde sigortalı veya hak sahibi yararına hiç bir menfaat sağlanmıyorsa, anılan yetkili kuruluş transfer edilmiş olan primleri ilsili kimselere öder” şeklinde yer almaktadır.

3. Transfer edilen primlerden borçlanılmayan sürelere ilişkin kısmının Kurum tarafından davacıya ödenmeyerek, bağlanan aylığın hesabında değerlendirilmesi işleminin, 3201 sayılı Kanun'a göre bir borçlanma işlemi olmadığı, İsviçre’de geçen hizmetlerin Türkiye’de geçmiş gibi değerlendirilmesi işlemi olduğu, İsviçre’de ödenen primlerin de Türk primlerine muadil sayılması gerektiği anlaşıldığından, sözleşme hükmü gereğince İsviçre’de ödenen primlerin Türk primlerine muadil sayılması karşısında, transfer edilen primlerin bölünerek, asgari prime esas kazancı aşan kısmının davacıya iadesinin mümkün bulunmamaktadır.

4. Bu itibarla davanın reddine karar verilmesi gerekirken kabulüne karar verilmesi isabetsizdir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle, 1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,