Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2022/3714 K.2023/12812

Taraflar arasındaki iş kazası nedeniyle sürekli iş göremezliğe giren sigortalının maddi ve manevi tazminat istemli asıl ve birleşen davadan dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince asıl davanın kabulüne,birleşen davanın kısmen kabulüne kısmen reddine, karar verilmiştir.

Kararın taraf vekillerince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince davalı vekillerinin istinaf başvurularının esastan reddine, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararının davalı ... Elektronik Enerji San. ve Tic. Ltd. Şti. vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde, davacının; davalılardan ... Asfaltlama inş Madencilik San. ve Tic. Ltd. Şti. şirketinde sigortalı olarak çalışmakta olduğu 14.05.2011 tarihinde geçirdiği iş kazası sonucu yaralandığını, Davalı ... Elektronik işi yüklenici sıfatıyla yapan firma olduğunu, bu şekilde davalı ... Elektronik (asıl işveren) diğer davalı ...

Asfalt taşeron (alt işveren) sıfatına sahip olduğunu, 14.05.2011 günü davacı, Tokat Reşadiye ... inşaatı tünel yapım işinde çalışmakta iken demir bükme makinesine sol elinin sıkışması sonucu; sol el 1. parmağı PIP seviyesinden ampute edildiğini, kaza nedeniyle Tokat Devlet Hastanesi tarafından davacının %11 oranında malul olduğuna dair rapor düzenlendiğini, kazanın ardından Reşadiye Cumhuriyet Savcılığının 2011/389 Soruşturma numarası ile başlattığını davacı/mağdurun şikâyetinden vazgeçmesine bağlı olarak takipsizlik ile sonuçlandığını, 11.03.2015 tarihinde Tokat Sosyal Güvenlik Kurumuna başvuru yapılarak iş kazası tespiti istenildiğini,

kaza tarihi itibariyle davacı, davalılardan ... şirketinde aylık net 1.500,00 TL ücret ile çalışmakta olduğunu, davacının gerçek ücreti kayıtlara yansıtılmadığını, belirterek fazlaya ilişkin haklarını saklı tutarak, davacının maddi manevi kaybı olduğundan 1.000, TL maddi,10.000 TL manevi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizleriyle davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini talep edilmiştir.

2.Davacı vekili 24.09.2020 tarihli ıslah dilekçesi ile maddi tazminat talebini 137.287,89 TL olarak artırmıştır.

II. CEVAP

1.Davalı ... Asfaltlama İnşaat Madencilik Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. cevap dilekçesinde, davacının kazaya kendi kusuru ile sebep olduğunu, maluliyet oranın gerçeğe aykırı olduğunu, davacının gerçek ücreti bankaya yatırıldığını, manevi tazminat talebi fahiş olduğunu beyan ederek davanın reddini talep etmiştir.

2.Davalı ... Elektronik Ltd.Şti. davanın reddini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "...Davacı, 14.05.2011 tarihinde demir bükme makinası ile çalıştığı sırada makinaya sol elinin sıkışması neticesinde malul olduğunu iddia etmiştir.

SGK tokat Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğünün 19.10.2015 havale tarihli müzekkere cevabı ile 14.05.2011 tarihli olayın iş kazası sayılmasına dair komsisyon raporu dosyaya sunulmuştur. Kocatepe Sağlık Sosyal Güvenlik merkezi kurul raporu ile davacının sürekli işgörmezlik derecesinin %16 olduğu anlaşılmıştır.

Taraflar arasında davacının yaptığı iş ve ücret hususunda anlaşmazlık bulunmaktadır. Davacı, demirci ustası olduğunu, aylık net 1.500,00 TL ücret ile çalıştığını iddia etmiş, davalı taraf ise davacının düz işçi olduğunu ve asgari ücret ile çalıştığını savunmuştur. Dinlenen davacı tanıklarından ..., gerek mübrez soruşturma dosyasındaki gerekse mahkememizdeki beyanı ile davacının düz işçi olduğunu, usta olmadığını, demir bükme işinin davacının işi olmadığını ifade etmiş, yine soruşturma aşamasında dinlenen İlker Hancı, davacının tünel işçisi olduğunu, kendisi ile aynı işi yaptığını ifade etmiştir. Tanık beyanları ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde davacının tünel işçisi olduğu, ustalık sıfatının bulunmadığı ve asgari ücret ile çalıştığı hususunda kanaat oluşmuştur.

İş kazasının meydana gelmesinde tarafların kusur oranları bakımından, SGK Teftiş Kurulu tarafından düzenlenen inceleme raporu ile, asıl işveren ... Elektromekanik Enerji,,,Şirketinin %40, ....... Şirketinin %50 ve davacı işçinin %10 oranında kusurlu bulundukları anlaşılmıştır. Mahkememizce yargılama sırasında işgüvenliği uzmanlarından oluşan heyet tarafından düzenlenen kusur raporunda, 09.05.2019 tarihli rapor ile ... Elektromekanik Enerji,,,Şirketinin %40, ....... Şirketinin %50 ve davacı işçinin %10 oranında kusurlu bulundukları anlaşılmıştır.

..Davalı ...... Şirketi vekili tarafından, davalılar arasında asıl-alt işverenlik ilişkisinin bulunmadığı, davalılar arasındaki sözleşmenin eser sözleşmesi olduğu iddia edilmiş ve davalı ... ..Şirketi ile DSİ arasında imzalanan su kullanım anlaşması ve EPDK üretim Lisansı örnekleri sunulmuş ise de dosyada mübrez SGK Tokat İl Müdürlüğüne davalı ... ...Şirketi tarafından diğer davalı ..... Şirketinin taşeronluk bildiriminin yapıldığı anlaşılmıştır...

Tanık beyanları, SGK kayıtları ve tüm dosya kapsamının birlikte değerlendirilmesi neticesinde, davalılar arasında asıl-alt işverenlik ilişkisinin bulunduğu ve davacının zararından birklikte sorumluluklarının bulunduğu kanaatine varılmıştır...Davacının manevi tazminat talebi değerlendirilir iken, maluliyet oranı, tarafların sosyal ve ekonomik durumları, paranın satın alma gücü dikkate alınarak manevi tazminat talebinin kabulüne karar verilmiş" gerekçesiyle

Davanın kısmen kabulü ile

1.83.553,82 TL maddi tazminatın (82.665,59 TL'si sürekli 888,23 TL'si geçici iş görmezlik olmak üzere) kaza tarihi olan 14.05.2011 den işleyecek yasal faizi ile davalılardan müştereken müteselsilen alınarak davacıya ödenmesine,

2.10.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 14.05.2011 den işleyecek yasal faizi ile davalılardan müştereken müteselsilen alınarak davacıya ödenmesine,

3.Sair talebin reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1.Davacı vekili istinaf başvurusunda; mahkemece davacının kaza tarihinde asgari ücret ile çalıştığı tespiti esas alınarak hüküm tesis edildiği, ücretin tespitinin hatalı olduğu, maddi tazminat yönünden davalılar lehine ayrı ayrı vekalete hükmedilmesinin hatalı olduğu ileri sürülmüştür.

2.Davalı şirketler ayrı ayrı istinaf başvurularında, cevap dilekçelerinde bildikleri hususların tekrarıyla kendilerine husumet yönetilemeyeceğini, davacının tazminata hak kazanamayacağını ileri sürmüşlerdir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile ".. Tarafların kusur oranları, kaza tarihi, meydana gelen kazanın niteliği birlikte değerlendirildiğinde Mahkemece takdir edilen manevi tazminat miktarının hakkaniyete ve dosya kapsamına uygun olduğu sonucuna varılmıştır.

Ancak Mahkemece her ne kadar davacının kaza tarihinde asgari ücretle çalıştığı kabulü ile maddi tazminat hüküm altına alınmış ise de, Mahkemece yaptırılan emsal ücret araştırmasına Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Yüksek Fen Kurulu Başkanlığı tarafından verilen cevapta, net asgari ücretin 1,54 katı ücrete hak kazanabileceği bildirilmiş olup, tanık anlatımları ile emsal ücret araştırma sonucu uyumlu olup, davacının kaza tarihinde asgari ücretin 1,54 katı ücretle çalıştığı kabulü dosya kapsamına uygun olmakla, 08.09.2019 tarihli bilirkişi raporundaki asgari ücretin 1,54 katı açısından yapılan terditli hesaplama hükme esas alınacaktır.

Açıklanan nedenlerle ilk derece mahkemesi kararının ortadan kaldırılarak yeni hüküm kurulması gerekmiştir. ..." gerekçesiyle davalılar vekillerinin istinaf başvurusunun esastan reddine, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile

"Davanın kabulü ile

1.137.287, 89 TL maddi tazminatın (135.920,02 TL'si sürekli 1.367,87 TL'si geçici iş görmezlik olmak üzere) kaza tarihi olan 14.05.2011 den itibaren işleyecek yasal faizi ile davalılardan müştereken müteselsilen alınarak davacıya ödenmesine,

2.10.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 14.05.2011 den işleyecek yasal faizi ile davalılardan müştereken müteselsilen alınarak davacıya ödenmesine", karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... Elektronik Ltd. Şti. vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı ...... Ltd.Şti. vekili temyiz dilekçesinde, diğer davalı ile aralarında asıl-alt iş veren ilişkisi olmadığını,anahtar teslimi şeklinde diğer davalıya verilen bir iş olduğunu aralarındaki ilişkinin eser sözleşmesinden kaynaklanan iş sahibi-yüklenici ilişkisi olduğunu,davacı lehine hükmedilen maddi ve manevi tazminat tutarlarnın fahiş olduğunu,maddi tazminata ilişkin olarak bölge adliye mahkemesi tarafından ücretin asgari ücretin 1,54 katı olarak kabul etmek suretiyle yapılmış olan hesabı kabul etmiş olmasının hatalı olduğunu belirterek kararı temyiz etmiştir.

C. Gerekçe

C.A Davalı ... Elektronik Ltd.Şti. vekilinin hükmedilen manevi tazminat tutarına yönelik temyiz itirazlarının incelenmesinde, 1.Miktar veya değeri kesinlik sınırını geçmeyen davalara ilişkin nihai kararlar, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 362 nci maddesi uyarınca temyiz edilemez. Temyize konu edilen miktarın kesinlik sınırının altında kalması hâlinde anılan Kanun’un 366 ncı maddesi atfıyla aynı Kanun’un 352 nci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca temyiz dilekçesinin reddine karar vermek gerekir.

2.Dosya içeriğine göre davacı lehine hükmedilen manevi tazminat tutarının Bölge Adliye Mahkemesi karar tarihi itibari ile kesinlik sınırı olan 78.630,00 TL’nin altında kaldığı anlaşıldığından davalılar vekillerinin bu kısma yönelik temyiz itirazlarının aşağıdaki şekilde reddine karar verilmiştir.

C.B Davalı ... Elektronik Ltd.Şti. vekilinin hükmedilen maddi tazminata yönelik temyiz itirazlarının incelenmesinde, 1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, iş kazasında sürekli iş göremezlik durumuna giren sigortalının maddi tazminat istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri,

2. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunun 49 ve devamı maddeleri ile 417 nci maddesi, 417 inci maddesi, 5510 sayılı Kanunun 13 üncü maddesi ile 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunun 4 üncü maddesi hükümleridir.

3. Değerlendirme 1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, anılan hükümlere yönelik davalılar vekillerinin temyiz dilekçelerinde ileri sürdükleri nedenlerin kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmediğinden, temyiz edenin sıfatı ve temyiz kapsamına göre hükmün onanmasına karar verilmiştir

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; 1. Davalı ... Elektronik Enerji San. ve Tic. Ltd. Şti. vekilinin, davacı lehine hükmedilen manevi tazminat tutarına ilişkin temyiz isteminin miktardan REDDİNE,

2. Davalı ... Elektronik Enerji San. ve Tic. Ltd. Şti. vekilinin, davacı lehine hükmedilen maddi tazminat tutarına ilişkin temyiz istemlerine yönelik Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararın 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz karar harcının temyiz eden ilgiliden alınmasına,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,