Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2022/3944 K.2022/14226

Bölge Adliye Mahkemesi : ... Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi No :

Dava, sosyal güvenlik mevzuatında prim teşviki, destek ve indirim uygulamalarından kaynaklanan uyuşmazlığa ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kısmen kabulüne dair verilen karara karşı davalı Kurum vekili tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine, ... Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesince bozma sonrasında dava konusuz kaldığından davacının talebi hususunda karar verilmesine yer olmadığına, dair karar verilmiştir.

... Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesince verilen kararın, davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

I-İSTEM

Davacı, 4447 sayılı Yasa'nın geçici 10. maddesi şartlarını taşımasına rağmen Kurumca 2015/10 sayılı Genelge gerekçe gösterilerek talebinin reddedildiğini, oysa yasadan faydalanmak için gereken tüm şartlara haiz olduğunu belirterek Kurum genelgesi ile çıkartılan uyuşmazlığın giderilmesi ile 4447 sayılı Yasanın geçici 10. madde hükümlerinden faydalanılması gerektiğinin tespitine karar verilmesini istemiştir.

II-CEVAP

Davalı Kurum, kurum işlemlerinin yasa ve usule uygun olduğunu savunarak davanın reddini savunmuştur. Davalı Hazine; husumet itirazında bulunmuştur.

III-MAHKEME KARARI

A-İLK DERECE MAHKEME KARARI

İlk Derece Mahkemesince, “Davanın davalılardan ... yönünden husumet yokluğu nedeniyle reddine, Davanın davalılardan SGK yönünden kabulüne, Davalı SGK'nun davacı şirketin 29/07/2015 tarihli ve ... sayılı başvurusu üzerine vermiş olduğu 30/07/2015 tarihli ve 11200745 sayılı kararının iptaline, Davacı şirketin 6111 sayılı kanun ile 4447 sayılı Kanuna eklenen geçici 10. maddesindeki sigorta prim teşvikinden 2012/07 - 2015/05 dönemleri bakımından yararlanmaya yönelik 29/07/2015 tarihli ... sayılı başvurusunun hukuka uygun olduğunun tespitine,” şeklinde karar verilmiştir.

B-BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI

... Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesince; Somut olayda, SGK'ya 7103 sayılı Kanun'un 70. maddesi ile 5510 sayılı Kanun'a eklenen 17. maddede belirtilen şartların davacı yönünden yerine getirilip getirilmediği SGK 'ya sorulmuştur. SGK 'nın müzekkere cevabına göre davacının istihdam teşviki ile ilgili şartları yerine getirdiğinden talebinin işleme alındığı anlaşılmıştır. Bu hali ile dava konusuz kaldığından, karar verilmesine yer olmadığı şeklinde hüküm kurmak gerekmiştir.

V-HÜKÜM

1- Davalının istinaf başvurusunun kabulüyle yukarıda tarih, esas ve karar sayısı belirtilen İlk Derece Mahkemesi kararının HMK'nın 353/1-b.2 maddesi gereğince düzeltilerek yeniden hüküm kurulmak üzere ortadan kaldırılmasına, İlk Derece Mahkemesi hükmü yerine geçmek üzere; “a-Dava konusuz kaldığından davacının talebi hususunda karar verilmesine yer olmadığına,”dair karar verilmiştir.

IV-TEMYİZ KANUN YOLUNA BAŞVURU VE NEDENLERİ

Davalı Kurum vekili, davacı hakkında yapılan işlemlerin usulüne uygun olduğunu, karar verilmesine yer olmadığına dair karar verilmesini, lehe vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiğini ve resen dikkate alınacak diğer nedenlerle kararın bozulmasını istemiştir.

V-İLGİLİ HUKUK KURALLARI VE İNCELEME

Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 26. maddesi uyarınca. "Hâkim tarafların talep sonuçlarıyla bağlıdır; ondan fazlasına veya başka bir şeye karar veremez. Duruma göre, talep sonucundan daha azına karar verebilir. Aynı Kanunun 294-301 maddelerinde ise mahkeme kararlarının nasıl olması gerektiği belirlenmiştir. Bu düzenlemelere göre Mahkeme, usule veya esasa ilişkin bir nihai kararla davayı sona erdirir. Yargılama sonunda uyuşmazlığın esası hakkında verilen nihai karar, hükümdür.

Kanunun 297. maddesinin (2). fıkrasında “hükmün sonuç kısmında, gerekçeye ait herhangi bir söz tekrar edilmeksizin, taleplerden her biri hakkında verilen hükümle, taraflara yüklenen borç ve tanınan hakların, mümkünse sıra numarası altında açık, şüphe ve tereddüt uyandırmayacak şekilde gösterilmesi gereklidir”, hükümleri öngörülmüş olup, hüküm sonucu kısmında gerekçeye ait her hangi bir söz tekrar edilmeksizin isteklerin her biri hakkında verilen hükümle taraflara yüklenen borç ve tanınan hakların mümkünse sıra numarası altında birer birer açık, şüphe ve tereddüt uyandırmayacak şekilde gösterilmesi gerekir.

Zira tarafların o dava yönünden, hukuk düzenince hangi nedenle haklı veya haksız görüldüklerini anlayıp değerlendirebilmeleri ve Yargıtayın hukuka uygunluk denetimini yapabilmesi için, ortada, usulüne uygun şekilde oluşturulmuş; hükmün hangi nedenle o içerik ve kapsamda verildiğini ayrıntılarıyla gösteren, ifadeleri özenle seçilmiş ve kuşkuya yer vermeyecek açıklıktaki bir gerekçe bölümünün ve buna uyumlu hüküm fıkralarının bulunması, zorunludur.

Somut uyuşmazlıkta, davacı şirketin, davasını hem ... adına Maliye Bakanlığı, hem de davalı ... aleyhine kaşı açmasına ve taraf teşkillerinin sağlanmış olmasına rağmen, Bölge Adliye Mahkemesince davalılardan Maliye Bakanlığı hakkında husumetin bulunmaması nedeniyle bu davalı hakkındaki davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine dair karar verilmesi gerekirken, Maliye Bakanlığı hakkında olumlu veya olumsuz bir karar tesis edilmemesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O hâlde, davalı Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve ... Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesinin istinaf başvurusunun kabulüne ilişkin kararı kaldırılarak verilen hüküm sair yönleri incelenmeksizin bozulmalıdır.