Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2022/4067 K.2023/4413

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen iş kazasından kaynaklanan tazminat davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Kapatılan 21. Hukuk Dairesince ... Bölge Adliye Mahkemesi 29. Hukuk Dairesi kararının kaldırılmasına ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabul ve kısmen reddine karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davalılar vekilleri tarafından tarafından temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili asıl dava ve birleşen dava dilekçesinde özetle; davacılar murisi kazazede sigortalının 31.11.2017 tarihinde geçirdiği iş kazası neticesinde vefat ettiğini beyanla, eş ve çocuklar için 1.000,00 er TL maddi, eş Ümmühan için 10.000,00 TL, çocuk için 5.000,00 TL manevi tazminatın davalılardan tahsilini talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı Özkartallar İnşaat..

Şti. vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının eşi ... in müvekkili şirkette 29.06.2007 tarihinde belirli süreli iş sözleşmesi ile işe başladığını, 30.11.2007 tarihine kadar 5 ay temizlik görevlisi olarak çalıştığını, ... in kalp krizinden 10 gün önce Haydarpaşa Numune Hastanesinde 21.11.2007 tarihinde iş başı yapabileceğine dair rapor alındığını, ... in müvekkili şirkette yaptığı işin ağır beden çalışmasını gerektirmeyecek iş olduğunu, beden ve kalp harabiyetine sebep olabilecek bir iş olmadığını, ...'in kendi sağlık sorunları nedeniyle meydana gelen kalp krizi ile müvekkili şirkette çalışması orasında nedensellik bağı bulunmadığını,

beyanla hukuken haksız ve mesnetsiz davanın reddine yargılama giderleri ile ücreti vekaletin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

2.Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; davalı Özkartallar İnş San ve Tic. Ltd.

Şti. çalışanı olan müteveffa ...'in 29.06.2007 tarihinde davalı şirket temsilcisi tarafından işin-işyerinin tanımı, işçinin yapması ve yapmaması gerekenleri, görev tanımı ve diğer hususları içeren Eğitim programına sokularak eğitimden geçirildiğini, yapacağı işler hakkında bilgilendirildiğini, iş sağlığı ve iş güvenliği için her türlü tedbirlerın alındığını, vefat etmeden 10 gün önce kas iltihabı teşhisi konularak çalışabileceğine dair rapor getirdiğini, 10 gün sonrada vefat ettiğini, ölüm raporunda ölüm sebebinin kalp krizi olarak belirlendiğini, olayın iş kazası olmadığını,

müvekkili kurumun olaylar nedeniyle kaçınılmazlık ilkesi kapsamında sorumluluğunun bulunmadığını, husumet tevcih edilemeyeceğini, davayı kabul etmediklerini, davanın husumet nedeniyle reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 22.06.2017 tarihli ve 2013/112 Esas, 2017/331 Karar sayılı kararıyla; Mahkememizin 2013/112 esas sayılı dosyası ve ... Anadolu 1.İş mahkemesinin 2016/135 esas sayılı birleşen dosyası yönünden;

A- Davacıların maddi tazminatın davasının kısmen kabulü kısmen reddine,

1-Davacı ... yönünden 92.185,00 TL maddi tazminatın iş kazası tarihi olan 30.11.2007 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiz oranı ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,

2-Davacı ... yönünden 20.301,00 TL maddi tazminatın iş kazası tarihi olan 30.11.2007 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiz oranı ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,

B- Davacıların manevi tazminat davasının kabulüne, 1-Davacı ... yönünden 10.000,00 TL manevi tazminatın iş kazası tarihi olan 30.11.2007 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiz oranı ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,

2-Davacı ... yönünden 5.000,00 TL manevi tazminatın iş kazası tarihi olan 30.11.2007 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiz oranı ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar ve davalılar vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin 11.06.2019 tarihli ve 2017/4185 E- 2019/1703 K sayılı kararıyla; ... Anadolu 5. İş Mahkemesi'nin 22.06.2017 tarih 2013/112 Esas, 2017/331 Karar sayılı kararı usul ve esas yönünden hukuka uygun bulunduğundan taraf vekillerinin istinaf başvurularının 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 353/1-b/1 bendi uyarınca ayrı ayrı esastan reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar ve davalılar vekilleri tarafından temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Kapatılan 21. Hukuk Dairesinin 20.02.2020 tarih ve 2019/5246 E- 2020/975 K sayılı ilamıyla; somut olayda, iş kazasının % 60 kaçınılmazlık faktöründen kaynaklanmasına göre, davalı işverenlerin bu zararlandırıcı hadisenin meydana gelmesinde % 40 kusurunun bulunduğu gözetilerek yapılan bilirkişi hesap raporuna istinaden kurulan hükmün usul ve yasaya aykırı olduğunu, yapılacak işin,

davaya konu iş kazasının meydana gelmesinde % 60 kaçınılmazlık faktörünün % 60’lık oranından da davalı işverenlerin kusurlu olduğunun kabulü ile hak sahiplerinin maddi zararının belirlenmesi noktasında hesaplamanın yapıldığı yeni bir rapor almak ve fakat 15.03.2016 tarihli kök ve ek hesap raporundaki doneler dikkate alınarak, işlemiş dönem ileri çekilmeksizin ve taraflar lehine oluşan usulü kazanılmış haklara riayet edilerek rapor neticesine göre bir karar vermekten ibaret olduğu belirtilerek

ilk derece mahkemesi kararı bozulmuştur.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile.

Yargıtay bozma ilamı uyulmasına karar verilerek bozma ilamı doğrultusunda yargılama yapıldığı, dava dilekçesi, ıslah dilekçesi, cevap dilekçesi, SGK kayıtları, toplanan delillere, celp edilip incelenen kayıt ve belgelere, tanık beyanlarına, alınan bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre; tarafların celbini talep ettikleri delil ve belgelerin celbedildiği, delillerin toplandığı, davacı ile davalının SGK kayıt ve belgelerinin celbedildiği, kusur ve hesap bilirkişilerden rapor alındığı,

olaya ilişkin SSK tahkikat dosyası ve raporu, davacıya ait malüliyet oranına ilişkin raporun, davacıya kurumca yapılan ödemelerin ve bağlanan peşin sermaye değerli gelirlerin celp edilip incelendiği, bozma ilamı ile belirtilen davaya konu iş kazasının meydana gelmesinde %60 kaçınılmazlık faktörünün % 60’lık oranından da davalı işverenlerin kusurlu olduğunun kabulü ile hak sahiplerinin maddi zararının belirlenmesi yönünden hesaplama yapılmak üzere dosyasında hesap raporu aldırıldığı, 20.02.2021 tarihli hesap raporuyla davacı için 138.309,41 TL, davacı çocuk Burak için ise destek yoksun kalınan zararın 30.451,27 TL olarak belirlendiği,

taraflar lehine usulü kazanılmış haklara riayet edildiği gerekçesiyle;

Mahkememizin ... Anadolu 1.İş mahkemesinin 2016/135 esas sayılı birleşen dosyası yönünden; A-Davacıların maddi tazminatın davasının kısmen kabulü kısmen reddine,

1-Davacı ... yönünden 138.309,41 TL maddi tazminatın iş kazası tarihi olan 30.11.2007 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiz oranı ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine fazlaya ilişkin talebin reddine,

2-Davacı ... yönünden 30.451,27 TL maddi tazminatın iş kazası tarihi olan 30.11.2007 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiz oranı ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine,

B-Davacıların manevi tazminat davasının kabulüne, 1-Davacı ... yönünden 10.000,00 TL manevi tazminatın iş kazası tarihi olan 30.11.2007 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiz oranı ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,

2-Davacı ... yönünden 5.000,00 TL manevi tazminatın iş kazası tarihi olan 30.11.2007 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiz oranı ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1.Davalı Özkartallar İnşaat San. ve Tic. Ltd.

Şti. vekili temyiz dilekçesinde özetle; davacılar murisinin 5 ay kadar kısa süreli davalı şirkette çalışması olduğunu, temizlik görevi bulunduğunu, olaydan 10 gün önce müteveffanın iş başı yapabileceğine dair rapor aldığını, iş kazası ile davacının müvekkili şirkette çalışması arasında nedensellik bağı bulunmadığını, davalı şirketin iş kazasında kusurlu olduğunun kanıtlanamadığını, davacılar murisinin işyerinde kendi sağlık sorunlarından kaynaklanan bir sebeple kalp krizi geçirmesinin iş kazası olarak nitelendirilemeyeceğini,

davacılar murisinin işbaşı yaptırılabileceğine dair rapor konusunda hastanenin ve doktorun kusuruna ilişkin Adli Tıp Kurulundan kusur araştırması yapılması gerektiğini, kaçınılmazlık olgusunun % 60 oranında tespiti ve bunun davalılara yükletilmesinin hukuka aykırı olduğunu beyanla kararın bozulmasını talep etmiştir.

2.Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde özetle; kusura ilişkin bilirkişi raporunda müvekkili kuruma atfedilen kusur oranının %10 olduğunu, müştereken sorumluluğa karar verilemeyeceğini, davacının diğer davalı şirkette çalıştığını, müvekkili şirketin ihale yoluyla hizmet aldığını, bu nedenle sorumluluğu bulunmadığını, asıl-alt işveren sıfatları olmadığını beyanla kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

C.A. Davalılar vekillerinin eş ve çocuk lehine hükmedilen manevi tazminatlara ve çocuk lehine hükmedilen maddi tazminata yönelik temyiz itirazlarının incelenmesinde; Mülga 5521 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu'nun 20.07.2016 tarihinden itibaren uygulanan 8 inci maddesinin 3 üncü fıkrasına göre, “Bölge Adliye Mahkemesinin para ile değerlendirilemeyen dava ve işler hakkındaki kararları ile miktar veya değeri beşbin lirayı geçen davalar hakkındaki nihaî kararlara karşı tebliğ tarihinden başlayarak sekiz gün içinde temyiz yoluna başvurulabilir.” Bu fıkradaki “beşbin” ibaresi 6763 sayılı Kanun'un 5 inci maddesi ile “kırk bin Türk Lirası” şeklinde değiştirilmiştir.

Mülga 5521 sayılı Kanun'un, 6763 sayılı Kanun 5 inci maddesi ile değişik beşinci fıkrasına göre parasal sınırların, her takvim yılı başından geçerli olmak üzere Maliye Bakanlığınca her yıl tespit ve ilan edilen yeniden değerleme oranında artırılması suretiyle uygulanacağı öngörülmüştür.

25.10.2017 tarihinde yürürlüğe giren 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu'nun 8 inci maddesinde “temyiz edilemeyen kararlar” sayılmış ancak miktar itibariyle kesinliğe bu maddede yer verilmemiş, 7/3 üncü maddede, 6100 sayılı HMK’nın kanun yollarına ilişkin hükümlerinin, iş mahkemelerince verilen kararlar hakkında da uygulanacağı belirtilmiştir.

6100 sayılı HMK’nın 362/1-a maddesi uyarınca, Bölge adliye mahkemelerinin miktar veya değeri kırk bin Türk Lirasını (bu tutar dâhil) geçmeyen davalara ilişkin kararların temyiz yoluna başvurulamayacağı hükme bağlanmıştır. HMK Ek madde 1 hükmüne göre de, 362 nci maddedeki parasal sınırların, her takvim yılı başından geçerli olmak üzere, Maliye Bakanlığınca her yıl tespit ve ilan edilen yeniden değerleme oranında artırılması suretiyle uygulanacağı belirtilmiştir.

HMK 362/2 nci maddesine göre “Birinci fıkranın (a) bendindeki kararlarda alacağın bir kısmının dava edilmiş olması durumunda, kırk bin Türk Liralık kesinlik sınırı alacağın tamamına göre belirlenir. Alacağın tamamının dava edilmiş olması hâlinde, kararda asıl talebinin kabul edilmeyen bölümü kırk bin Türk Lirasını geçmeyen tarafın temyiz hakkı yoktur. Ancak, karşı taraf temyiz yoluna başvurduğu takdirde, diğer taraf da düzenleyeceği cevap dilekçesiyle kararı temyiz edebilir”

HMK 366 ncı maddenin yollaması ile temyiz yolunda da uygulanan 346 ncı madde uyarınca, temyiz dilekçesi kesin olan bir karara ilişkin olursa, kararı veren mahkeme temyiz dilekçesinin reddine karar verir. Ancak temyiz edilen karar kesin olduğu halde bu konuda inceleme yapılıp karar verilmeksizin dosya Yargıtay’a gönderilmiş ise, 01.06.1990 tarih, 1989/3 E. - 1990/4 K. sayılı içtihadı birleştirme kararı gereğince dosyanın mahalline çevrilmesine gerek olmaksızın Yargıtay tarafından temyiz talebinin reddine karar verebilecektir.

Yukarıda belirtildiği şekilde, iş mahkemelerinin kararlarının istinaf incelemesi sonucu Bölge adliye mahkemelerince verilen kararlarda karar tarihine göre kesinlik sınırı: 20.07.2016 - 01.12.2016 tarihleri arasında 5.000,00 TL; 02.12.2016 tarihi sonrası için 40.000,00 TL; 01.01.2017 sonrası için 41.530,00 TL ve 01.01.2018 tarihi sonrası için 47.530,00 TL; 01.01.2019 tarihi sonrası için 58.800,00 TL, 01.01.2020 tarihi arası için 72.070,00 TL, 01.01.2021 tarihi sonrası için 78.630,00 TL, 01.01.2022 tarihi sonrası için 107.090,00 TL’dir.

Bu tür davalarda, 6100 sayılı HMK’nun 110 uncu maddesi kapsamında dava yığılması (objektif dava birleşmesi) kapsamında her bir talebin ayrı bir dava olduğu ve ayrı ayrı hüküm ve sonuç doğuracağı dikkate alınmalıdır.

Belirtilen açıklamalar ışığında somut olay incelendiğinde, temyize konu tutarın yukarıda değinilen temyiz (kesinlik) sınırının altında bulunduğu anlaşılmakla davalılar vekillerinin bu kısma yönelik temyiz itirazlarının aşağıdaki şekilde reddine karar verilmiştir.

C.B. Davalılar vekillerinin davacı eş lehine hükmedilen maddi tazminata yönelik temyiz itirazlarının incelenmesinde;

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, iş kazasında vefat eden sigortalının yakınlarının tazminat istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 371 nci maddeleri, 4857 sayılı İş Kanunun 77 nci maddesi, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunun 51,52,54,55 ve 417 nci maddeleri, 5510 sayılı Kanunun 13, 16,19 ve 21 inci maddeleri ile 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu hükümleri

3. Değerlendirme 1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; 1. Davalılar vekillerinin eş ve çocuk lehine hükmedilen manevi tazminatlara ve çocuk lehine hükmedilen maddi tazminata yönelik temyiz isteminin miktardan REDDİNE,

2.Davalılar vekillerinin davacı eş lehine hükmedilen maddi tazminata yönelik tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,