Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2022/6032 K.2023/4641

Taraflar arasında Mahkemece görülen iş kazasından kaynaklanan manevi tazminat istemi davasında verilen direnme kararı hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Yargıtay Hukuk Genel Kurulunca Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece, bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabul kısmen reddine karar verilmiştir.

Mahkemes kararı davacı vekili tarafından temyiz, davalı ...Ş. vekili tarafından katılma yolu ile temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesi ile; davacının 09.11.2014 günü meydana gelen iş kazasında sürekli iş göremezliğe uğradığını iddia ederek 10.000,00 TL manevi tazminatın davalılardan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı ... İnş. vekili cevap dilekçesinde; zamanaşımı ve husumet itirazlarının bulunduğunu, davacı tarafın ölümle sonuçlanan iş kazasının meydana gelmesinde işverenlerin gerekli iş güvenliği tedbirlerinin alınmadığı ve denetimde yetersiz kalındığı iddialarını kabul etmediklerini, işçilere iş güvenliği eğitimlerinin verildiğini, müvekkili şirketin inşaat sahasında gerekli tüm önlemleri aldığını ve meydana gelen iş kazasında kusursuz olduğunu, olayla ilgili Karahisar Asliye Ceza Mahkemesinin 2012/52 E. Sayılı dosyasında yargılamanın devam ettiğini belirterek davanın reddini istemiştir.

2.Davalı ... vekili cevap dilekçesinde, müvekkili şirket ile Arıntek firması arasında asıl-alt işveren ilişkisi bulunduğunu, müvekkili şirketin iş kazası dolayısıyla kusurunun bulunmadığını belirterek davanın husumet ve esastan reddini ayrıca davanın dava dışı asıl işveren A-TT İnş...Ltd. Şti.ne ihbar edilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 16.12.2014 tarihli ve 2014/460 Esas, 2014/1269 Karar sayılı kararı ile; 1-Davacının Arıntek İnşaata yönelik davanın kısmen kabulüne, 5.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsiline, fazlaya ilişkin talebin reddine.

2-Davalı ... şirketinin kaza nedeniyle her hangi bir kusurunun bulunmadığı anlaşılmakla davacının bu davalıya yönelik davasının reddine, karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1.Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı ile davalılardan Arıntek İnşaat Madencilik Turizm Tic. Ltd. Şti vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

2. (Kapatılan) 21.Hukuk Dairesinin 06.04.2015 tarih ve 2015/4476 esas ve 2015/7315 karar sayılı ilamında özetle; her ne kadar davalı ...Ş. nin ihale ile aldığı elektrik santrali yapımı işini bir sözleşme ile dava dışı A-TT İnş. Gıd. Teks. Tur. End. Ür. Paz. San. Dış. Tic. Ltd. Şti.'ne vermişse de taraflar arasındaki bu sözleşmenin davalı ...Ş'nin kendi asıl işinin devri niteliğinde olduğunu, davalı ... İnş. Mad. Tur. Tic. Ltd. Şti'nin de dava dışı A-TT İnş. Gıd. Teks. Tur.

End. Ür. Paz. San. Dış. Tic. Ltd. Şti.'nin taşeronu olduğu hususunda bir tartışma bulunmamakla davalı ...Ş ile davalı ... İnş. Mad. Tur. Tic. Ltd. Şti arasındaki ilişkinin de asıl işveren-alt işveren ilişkisi olduğunu, hal böyle olunca, davalı ...Ş'nin asıl işveren olarak hüküm altına alınacak tazminattan kusursuz sorumluluğunun bulunduğu gözetilmeden hatalı değerlendirme ile yazılı şekilde karar verilmesinin doğru olmadığı belirtilerek mahkeme kararı bozulmuştur.

B. Mahkemesince Verilen Direnme Kararı

İlk Derece Mahkemesinin 29.09.2015 tarihli ve 2015/558 Esas, 2015/851 Karar sayılı kararı; davanın kısmen kabulü ile mahkemece önceki kararda direnilmesine karar verildiği gerekçesiyle;

Mahkememizce verilen 16.12.2014 tarihli kararı yerinde olmakla Yargıtay (kapatılan) 21. Hukuk Dairesinin 06.04.2015 gün, 2015/4476-7315 K. sayılı bozma ilamına direnilmesine.

1-Davacının Arıntek İnşaata yönelik davasnın kısmen kabulüne, 5.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsiline, fazlaya ilişkin talebin reddine.

2-Davalı ... şirketinin kaza nedeniyle her hangi bir kusurunun bulunmadığı anlaşılmakla davacının bu davalıya yönelik davasının reddine, karar verilmiştir.

C. Bozma Kararı

1.Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı ve davalılardan Arıntek İnş. Mad. Turz. Tic. Ltd. Şti. vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 08.04.2021 tarih ve 2021/(21)10-37 esas ve 2021/448 karar sayılı ilamında özetle. Egenda A.Ş. ile A-TT Şti. arasında düzenlenen sözleşme içeriğine göre Egenda A.Ş.’nin organizasyonun bütün aşamalarında gözetim ve denetim yetkisinin bulunduğu, bu anlamda işe müdahale yetkisini de elinde tutuğu gözetildiğinde; gerek 4857 sayılı Kanun gerekse 5510 sayılı Kanun kapsamında davalı ...Ş. asıl işveren, dava dışı A-TT İnşaat Gıda Tekstil Mad. Müh.

End. Ür. Paz. San. ve Dış Tic. Ltd.

Şti. ise alt işveren konumunda olduğu, 4857 sayılı Kanunun yüklediği ödevlerden dolayı, alt işveren ile birlikte asıl işverenin de sorumlu olduğu belirtildiğine göre, davalı ...Ş. (asıl işveren), iş kazasından doğan zararlardan işçiye karşı diğer davalı ile birlikte müteselsilen sorumlu olduğu, mahkemece aynı yöne işaret eden bozma kararına uyulması gerekirken, önceki kararda direnilmesi usul ve yasaya aykırı olduğu belirtilerek direnme kararı bozulmuştur.

D. Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı: kararın bozularak geri çevrilmesi üzerine mahkemece bozma ilamına uyulup ilam doğrultusunda (5.000,00 TL) manevi tazminatın kaza tarihi olan 23.07.2011 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine karar verildiği gerekçesiyle;

Davanın kısmen kabulü ile 1-(5.000,00TL) manevi tazminatın kaza tarihi olan 23.07.2011 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz, davalı ...Ş. vekili tarafından katılma yolu ile temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1.Davacılar vekili temyiz dilekçesinde özetle; manevi tazminatın az olduğunu, Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun bozma kararı sonrası mahkemenin 2021/495 E. Sayılı kararda ayrı ayrı değil tek aleyhe vekillik ücretine hükmedildiğini, mahkemenin tek aleyhe vekillik ücretine hükmetmesi doğru olmakla beraber 1.500,00 TL vekalet ücretine yerine 2021 yılı asgari ücret tarifesini uygulanarak 4.080,00 TL vekalet ücretine hükmetmesinin hatalı olduğunu beyanla kararın bozulmasını talep etmiştir.

2.Davalı ...Ş. vekili temyiz dilekçesinde özetle; müvekkil şirket ile a-tt firması arasındaki ilişkinin anahtar teslim şeklinde kurulduğunu, müvekkili şirketin asıl işinin inşaat olmamasına rağmen, asıl işi olarak değerlendirilip aralarında asıl işveren-alt işveren ilişkisi olduğu yönündeki değerlendirmenin hukuka, yasaya ve hakkaniyete aykırı olduğunu, aralarındaki sözleşmenin eser sözleşmesi olduğunu beyanla kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, iş kazasında sürekli iş göremezliğe uğrayan sigortalının manevi tazminat istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı HMK Geçici 3/2 maddesi delaletiyle uygulama imkanı bulan 26.09.2004 tarihli ve 5236 sayılı Kanun'la yapılan değişiklikten önceki 1086 sayılı HUMK’nun 427 ilâ 444 ncü maddeleri, 6101 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun Yürürlüğü ve Uygulama Şekli Hakkındaki Kanun 2 nci maddesi gereğince uygulanma olanağı bulunan 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 5 inci maddesi ve iş kazasının tespit tarihi itibariyle yürürlükte olan mevzuat hükümleri dikkate alındığında 818 sayılı Borçlar Kanunun 41,42,43,44,46 ve 47 nci maddeleri ile 332 nci maddesi, 4857 sayılı İş Kanunu'nun 77 nci maddesi, 5510 sayılı Kanun'un 21 inci maddesi.

3. Değerlendirme 1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 1086 sayılı Kanun'un 428 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen Mahkeme kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz kapsam ve nedenlerine göre, temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; 1.Davacı ve davalı ...Ş. vekillerinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

2. Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz eden ilgililere yükletilmesine,

3. Dosyanın kararı verene Mahkemeye gönderilmesine,