Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2022/6354 K.2023/12490

Taraflar arasındaki iş kazasına dayalı maddi tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalılar ... ve ...Medical Ürünler İnşaat Sağlık Ürünleri Hayvancılık İth.İhr. San.ve Tic., ...Tekstil Yapı İnş. San. Tic. A.Ş., ... vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf isteminin kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalılar ... ve ...Medical Ürünler İnşaat Sağlık Ürünleri Hayvancılık İth. İhr. San. ve Tic., ...Tekstil Yapı İnş. San. Tic. A.Ş., ... vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.DAVA

Davacılar vekili, müvekkillerinin eşi/babaları...'nın 08.03.2014 tarihinde gerçekleşen iş kazasında vefat ettiğini, müteveffanın 1965 doğumlu olduğunu, günlük 80,00 TL ücret ile çalışmakta olduğunu, iş kazasının meydana geldiği inşaatın temsilcisi, ...'ün ise şantiye şefi olduğunu, asıl işveren inşaat sahibinin sıva işlerini alt işveren ...Medikal Ltd. Şti'ne verdiğini, bu şirketin temsilcisinin de davalı ... olduğunu, iş kazalının ...Medikal Ltd.

Şti sigortalısı olduğunu, sıva işini yaparken elektrik çarpması suretiyle meydana gelen iş kazasında davalıların kusurlu olduğunu, vefat nedeni ile eşin/babalarının desteğinden yoksun kaldıklarını, büyük manevi zarar doğurduğunu belirterek fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydıyla davacı eş ve çocuklar için 2.000 TL maddi, davacı ... için 60.000 TL çocuklar için 30.000 TL manevi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek faizi ile davalılardan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı ... savunması; davalı vekili, husumet itirazlarının bulunduğunu, kazada kusurun iş kazalıda olduğunu, olayın bir iş kazası olarak nitelendirilemeyeceğini, davacı ...'nın kaza tarihinde 25 yaşını geçmiş olduğundan maddi tazminat isteyemeyeceğini belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

2.Davalı ... savunması; davalı vekili, davanın müvekkiline yöneltilemeyeceğini, husumet itirazlarının bulunduğunu, davalının çalışmakta olduğu şirketin alt işveren olduğunu ve sıvanın yapılması işini üstlendiğini, inşaatın sıva işleri için hazırlanmasının asıl işverenin sorumluluğunda olduğunu, kazada kusurun iş kazalıda ve diğer firmada olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

3.Davalı ... savunması; davalı vekili, davanın haksız ve yersiz olduğunu, iş kazalının 30 yıllık sıva ustası olduğunu, kazalıya elektrik işi ile ilgili bir görev verilmediğini, çalışma saati dışında kazanın meydana geldiğini, kazada kusurunun bulunmadığını, işyeri koşulları ile zarar arasında illiyet bağının bulunmadığını, kusurun iş kazalıda olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

4.Davalı ...Tekstil savunması; davalı vekili, husumet ve zamanaşımı itirazlarının bulunduğunu, müteveffanın diğer davalı ...Medikal Ltd. Şti. sigortalı çalışanı olduğunu, elektrik kablosu ya da duyun bozuk olmadığını, ceza dosyasının incelenmesi gerektiğini, kazalının ağır kusurunun bulunduğunu, olayın bir iş kazası olarak değerlendirilemeyeceğini, davacı ...'nın kaza tarihinde 25 yaşını geçmiş olduğundan maddi tazminat istemeyeceğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

5.Davalı ...Medikal Ürünleri Ltd. Şti. savunması; davalı vekili, kazanın üzücü olduğunu, meydaha geliş şeklinin düşündürücü olduğunu, davalının kazadan sorumlu tutulamayacağını, diğer davalı şirketi ve şantiye şefinin inşaatı çalışmaya uygun hale getirmelerinin gerektiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar ... ve ...Medical Ürünler İnşaat Sağlık Ürünleri Hayvancılık İth. İhr. San. ve Tic., ...Tekstil Yapı İnş. San. Tic. A.Ş., ... vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1.Davalı ...Tekstil Yapı İnş. San. Tic.

A.Ş. vekili istinaf dilekçesi ile, şirket ile müteveffa arasında herhangi bir hukuki ilişki bulunmadığını, şirkete hiçbir kusur izafe edilmeksizin davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, bilirkişi raporlarının hatalı ve çelişkili olduğunu, şirkete izafe olunmuş kusurun diğer davalı alt işveren ve davalı ... arasında pay edilmesi gerektiğini, ceza dosyasının dikkate alınmadığını, hükme esas alınan kusur durumuna müteallik raporu hazırlayan bilirkişi heyeti kazaya sebebiyet veren nedenleri tespit bakımından da hatalı bir değerlendirme yaptığını, müteveffanın kazancının günlük 80,00 Lira olması mümkün olmadığını,

davacılar lehine hükmedilen vekalet ücretlerinin Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine aykırı olduğunu, hükmedilen manevi tazminatın yüksek olduğunu, hükmedilen faiz türünün hukuka aykırı olduğunu belirterek İlk Derece Mahkemesince verilen kararın kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

2.Davalılar ... ve ...Medical Ürünler İnşaat Sağlık Ürünleri Hayvancılık İth.İhr.

San.ve Tic. vekili istinaf dilekçesi ile hükme esas alınan kusur raporu dosya kapsamına uygun olmadığını, iş yerinin çalışma şartlarına uygun hale getirilmesinin asıl işverenin sorumluluğunda olduğunu, hükme esas alınan hesap bilirkişi raporunda müteveffanın tazminata esas ücretinin hatalı belirlendiğini, teknik hatalar içerdiğini, eksik araştırma yapıldığını, maddi ve manevi tazminat miktarına avans faizi uygulanmasının hatalı olduğunu, davacılar lehine hükmedilen tazminatın yüksek olduğunu, manevi tazminatın fazla olduğunu,

davacılar lehine hükmedilen vekalet ücreti miktarının da hatalı belirlendiğini belirterek ilk derece mahkemesince verilen kararın kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

3.Davalı ... vekili istinaf dilekçesi ile olayın oluş şekli ve itibariyle, müteveffanın dava konusu kazanın meydana gelmesinde ağır kusuru bulunduğunu, müvekkilinin şantiye şefi olarak üzerine düşen bildirim yükümlülüğünü yerine getirdiğini, dosya kapsamında alınan bilirkişi raporlarının birbirleri ile çelişkili ve tutarsız olduğunu, kusur oranları birbirlerinden farklı olduğunu, Mahkeme ilamının denetlenmesinin mümkün olmadığını belirterek İlk Derece Mahkemesince verilen kararın kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesince, İlk Derece Mahkemesince hükme esas alınan kusur raporunun yerinde olduğu, teselsüle dayalı açılan davada davalı şirketlerin asıl ve alt işveren sıfatıyla, davalı şirketlerinin kusuru içinde davalı şirket yetkililerinin ceza mahkemesi dosyası nazara alınarak kişisel kusur verilmesi ve bu kusurlardan gerçek kişilerin ve şirketlerin sorumlu tutulmasının isabetli bulunduğu, manevi tazminatın yerinde olduğu, ne var ki "Somut olayda, ret sebebi ortak olan davalılardan lehine maddi tazminat için tek vekalet ücreti verilmesi gerekirken, her bir davacı aleyhine ayrı ayrı olacak şekilde vekalet ücretine karar verilmesi,

yine ortak vekille temsil edilen ve davası kabul veya kısmen kabul edilen davacılar lehine maddi tazminat talepleri açısından tek vekalet ücretine hükmedilmesi gerekirken, her bir davacı lehine ayrı ayrı vekalet ücretine hükmedilmesi doğru olmamıştır. Davalıların vekalet ücretine yönelik istinafı yerindedir.

İş kazalarından kaynaklanan tazminat davalarında hüküm altına alınan tazminatlara uygulanması gereken faiz, yasal faizdir.

Mahkemece, davacıların tacir olmadıkları açık iken hükmedilen tazminatlara yasal faiz yerine ticari ilişkiler de uygulanan avans faiz oranı ile tahsile karar verilmesi usul ve yasaya aykırıdır..."gerekçesiyle

"Davalılar ...firması, ..., ... ve ...firmasının istinaf başvurusunun kabulü ile ... 8. İş Mahkemesinin 2014/855 Esas - 2021/241 Karar sayılı ilamının 6100 sayılı HMK’nın 353/1-b-2 maddesi gereğince kaldırılmasına,

1-Fazlaya ilişkin dava ve talep hakkı saklı kalmak kaydıyla, davanın ıslah dilekçesi dikkate alınarak 04/02/2021 tarihli bilirkişi raporunun 2.seçeneğine göre (davacının iddia edilen günlük 80,00-TL ücret ile çalıştığının kabulüne göre) kısmen kabul, kısmen reddi ile,

2-Davalı ... yönünden davanın reddine,

3-Davacı ... için taleple bağlılık gereği 302.008,19-TL maddi tazminatın kaza tarihi olan 08/03/2014 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ... dışındaki davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine,

4-Davacı ... için taleple bağlılık gereği 102.200,12-TL maddi tazminatın kaza tarihi olan 08/03/2014 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ... dışındaki davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine,

5-Davacılar ... ve ... yönünden maddi tazminat taleplerinin ayrı ayrı reddine,

6-Davacı ... için 55.000,00-TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 08/03/2014 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ... dışındaki davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine,

7-Davacı ... için 25.000,00-TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 08/03/2014 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ... dışındaki davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine,

8-Davacı ... için 25.000,00-TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 08/03/2014 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ... dışındaki davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine,

9-Davacı ... için 25.000,00-TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 08/03/2014 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ... dışındaki davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine, " dair karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar ... ve ...Medical Ürünler İnşaat Sağlık Ürünleri Hayvancılık İth. İhr. San.ve Tic., ...Tekstil Yapı İnş. San. Tic. A.Ş., ... vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1.Davalı ...Tekstil Yapı İnş. San. Tic. A.Ş.vekili temyiz dilekçesinde; istinaf dilekçesine ileri sürdüğü hususları tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.

2.Davalılar ... ve ...Medical Ürünler İnşaat Sağlık Ürünleri Hayvancılık İth. İhr. San. ve Tic. vekili temyiz dilekçesinde; istinaf dilekçesine ileri sürdüğü hususları tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.

3.Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde; istinaf dilekçesine ileri sürdüğü hususları tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

C.A.Davalılar ...Tekstil Yapı İnş. San. Tic. A.Ş., ... ve ...Medical Ürünler İnşaat Sağlık Ürünleri Hayvancılık İth.İhr. San.ve Tic. vekillerinin manevi tazminata yönelik temyiz itirazlarının incelenmesinde 1.Miktar veya değeri kesinlik sınırını geçmeyen davalara ilişkin nihai kararlar, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 362 nci maddesi uyarınca temyiz edilemez. Temyize konu edilen miktarın kesinlik sınırının altında kalması hâlinde anılan Kanun’un 366 ncı maddesi atfıyla aynı Kanun’un 352 nci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca temyiz dilekçesinin reddine karar vermek gerekir.

2. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nu 110. maddesi kapsamında dava yığılması (objektif dava birleşmesi) kapsamında her bir talebin ayrı bir dava olduğu ve ayrı ayrı hüküm ve sonuç doğuracağı açıktır.

3. Sonuç olarak kabul edilen manevi tazminatların, Bölge Adliye Mahkemesi karar tarihi itibari ile kesinlik sınırı olan 107.090,00 TL’nin altında kaldığı anlaşıldığından davalılar ...Tekstil Yapı İnş. San. Tic. A.Ş., ... ve ...Medical Ürünler İnşaat Sağlık Ürünleri Hayvancılık İth.İhr. San.ve Tic. vekillerinin bu kısma yönelik temyiz itirazlarının aşağıdaki şekilde reddine karar verilmiştir.

C.B. Maddi tazminatlara yönelik temyiz itirazlarının incelenmesinde 1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, iş kazasına dayalı maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 49 ve devamı maddeleri ile 417 nci maddesi, 5510 sayılı Kanun'un 13 ve 16 ncı maddeleri ile 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunun 4 ncü maddesi

3. Değerlendirme 1.Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere, kanunun açık hükmüne aykırı görülen hususlara ve özellikle hükme esas alınan kusur raporundaki tespitlerin dosya kapsamı ve Dairemizce kabul edilen ilkelere uygun olması nedeniyle davacı vekilinin tüm davalı vekilinin aşağıdaki bentler dışındaki sair temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2.Dosya kapsamı incelendiğinde, davacılar vekilinin 21.06.2019 tarihinde harcını yatırarak ıslah dilekçesi adı altında maddi tazminat talebini davacı ... için 302.008,19 TL ye davacı ... için 100.200,12 TL ye çıkardığı daha sonra 03.02.2020 tarihli beyanında fazlaya ilişkin hakkını saklı tutarak 25.12.2019 tarihli hesap raporu doğrultusunda davacı ... için 272.342,49 TL davacı ... için 93.472,90 TL taleplerinin bulunduğunu belirttikten sonra 06.02.2020 tarihli celsede " Mahkemeye ibraz ettiğimiz 03/02/2020 tarihli dilekçemizi aynen tekrar ederiz, o dilekçemizde belirttiğimiz gibi bilirkişi ek raporunu mahkemenin takdirine bırakıyoruz,

bilirkişi raporunda ücret ile ilgili iki seçenekli olarak tazminat miktarları hesaplanmıştır, dosyadaki davacı ve davalı tanak beyanlarına göre müvekkilimin günlük ücretinin 80TL olduğu sabittir, bu miktar üzerinden talebimiz gibi karar verilmesini talep ederiz dedi. " şeklinde beyanda bulunmak suretiyle talebini daralttığı belirgin olup Mahkemece bu talep üzerinden hüküm kurulması gerekirken, yazılı şekilde karar verilmesi yerinde görülmemiştir.

Bu maddi ve hukuki olgular göz önünde bulundurulmaksızın, yazılı şekilde karar tesisi, usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; 1.Davalılar ...Tekstil Yapı İnş. San. Tic. A.Ş., ... ve ...Medical Ürünler İnşaat Sağlık Ürünleri Hayvancılık İth. İhr. San. ve Tic. vekillerinin manevi tazminata yönelik temyiz isteminin miktardan reddine,

2.Maddi tazminata yönelik istem yönünden temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Peşin yatırılan temyiz harcının istek halinde ilgililere iadesine,