Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2022/7029 K.2023/13068

Taraflar arasındaki iş kazasından tazminat istemi davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabul ve kısmen reddine karar verilmiştir.

Kararın süresi içerisinde davalı ...Ş. vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının ortadan kaldırılarak yeniden esas hakkında kısmen kabul ve redde dair karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmiş olmakla; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; davacının davalı iş yerinde çalıştığını, davacının görevi olmamasına rağmen motosiklet ile sipariş servisine gönderildiğini, işverenin kaza olayının gerçekleşmesinde tam kusurlu olduğu iddia ederek 40.000,00 TL manevi tazminatın davalı ... hariç sadece davalı işverenden, 1.000,00 TL maddi tazminatın ise davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini talep ve dava etmiş, yargılamanın devamında maddi tazminat istemini 228.169,00 TL'ye artırmıştır.

II. CEVAP

1.Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; iş yerinin saat 02.00'de kapandığını, davacının sipariş götürdüğüne yönelik iddiasının gerçek dışı olduğunu, davacının komşu iş yeri çalışanı tarafından tuvalette uyuşturucu madde kullanırken yakalandığını, bu durumun telaşı ile iş yerine ait motosikleti çaldıktan sonra kaza yaptığını, kazada kusurun tamamen davacıya ait olduğunu, müvekkilinin kusurunun bulunmadığını, davacının kötü niyetli olarak davacıdan para tahsil etme amacıyla haksız olarak dava açmış olduğunu iddia ederek davanın reddini talep etmiştir.

2.Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; ZMMS Poliçesi ile ilgili hasar dosyası açıldığını ancak herhangi bir ödeme yapılmadığını beyan etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda esas ve karar numarası belirtilen kararında özetle;"226.931.39.TL net maddi tazminatın iş kazasının meydana geldiği tarih olan 14.07.2014 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine Avukatlık asgari ücret tarifesine göre belirlenen 24.335,20 TL nispi vekalet ücretinin davalılardan müştereken müteselsilen alınarak davacıya verilmesine.

Dava konusu olayın meydana geldiği tarih, davanın açılış tarihi, tarafların kusur oranı, davacının manevi tazminat talebinin kısmen kabulüne. 25.000,00 TL manevi tazminatın iş kazasının meydana geldiği tarih olan 14.07.2014 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, fazlaya ilişkin (manevi tazminat taleplerinin) reddine" karar verilmiştir.

Davacı vekilinin başvurusu üzerine mahkemenin 09/12/2020 tarihli tashih kararı ile :"Davacı vekilinin tashih talebinin kısmen kabulüne ,Mahkememizin 2017/416 Esas 2020/260 Karar nolu kararda "Davacının maddi tazminat talebinin kabulüne; 226.931.39.TL net maddi tazminatın iş kazasının meydana geldiği tarih olan 14.07.2014 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine" ibaresinin kaldırılarak yerine: "Davacının maddi tazminat talebinin kabulüne;

226.931.39.TL net maddi tazminatın iş kazasının meydana geldiği tarih olan 14.07.2014 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine" yazılarak ve,

25.000,00 TL manevi tazminatın iş kazasının meydana geldiği tarih olan 14.07.2014 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine " ibaresinin kaldırılarak yerine

"25.000,00 TL manevi tazminatın iş kazasının meydana geldiği tarih olan 14.07.2014 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine " ibaresinin yazılmasına,

2-Davacı vekilinin sigorta şirketi yönünden faiz başlangıç tarihinin 03.08.2017 olarak düzeltilmesi ve ıslah dilekçesine göre iş gücü kaybı 1.238.05.TL olarak hükme eklenmesi talebinin ...nun 304 ve 305.mad.'ye aykırı olması nedeniyle reddine," karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ...Ş. vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı ...Ş. vekili istinaf dilekçesinde; Trafik zorunlu mali mesuliyet poliçesinin 3.kişilerin zararlarını karşıladığını, işletenin taleplerinin poliçe teminatının dışında olduğunu, meydana gelen kazada sürekli iş göremezliğe uğrayan kişi ile işletenin aynı kişi olması müvekkilinin tazmin yükümlülüğünün doğmaması nedeniyle müvekkili hakkında davanın reddi gerektiğini, ayrıca manevi tazminat nedeniyle müvekkili şirketinin anılan poliçe kapsamında sorumlu tutulamayacağı hususunun gözden kaçırıldığı dikkatte alınarak kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarihi esas ve karar numarası belirtilen kararında özetle.

Kaza yapan ve yaralanan davacı işçinin davalılardan Burhan Öktemli'nin işçisi olduğunu, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları uyarınca sigortacının motorlu aracın işletilmesi sırasında üçüncü şahısların ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarar uğramasına sebebiyet vermiş olması neticesinde sorumlu tutulabileceği, kazalının üçüncü şahıs olmadığı, yine davalı ... şirketinin manevi tazminat alacağından sorumlu tutulamayacağı, mevzuat hükümleri ve poliçe içeriği dikkate alındığında davalı ... vekilinin istinaf nedenlerinin yerinde olduğu belirtilerek.

"Davalı ... Şirketinin istinaf başvurusunun kabulüne, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b.2 maddesi gereğince İlk Derece Mahkemesi kararının ve tashih kararının kaldırılmasına, davalı ... yönünden açılan maddi ve manevi tazminat davasının reddine, davalı ... (... Restoran) yönünden açılan maddi tazminat talebinin kabulüne.

226.931,39 TL net maddi tazminatın iş kazasının meydana geldiği tarih olan 14.07.2014 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ... (... Restoran)'dan tahsili ile davacıya ödenmesine, davalı ... (... Restoran) yönünden açılan manevi tazminat talebinin kısmen kabulüne. 25.000,00 TL manevi tazminatın iş kazasının meydana geldiği tarih olan 14.07.2014 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ... (...

Restoran)'dan tahsili ile davacıya ödenmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine," karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz başvurusunda bulunmuştur.

B. Temyiz sebepleri

Davacı vekili dilekçesinde özetle; manevi tazminat talepli davamız yalnızca davalı ...'ye (... Restoran) Yöneltilmiş olmasına karşın davalı ... AŞ'ye karşı manevi tazminat talebi yöneltilmiş gibi hüküm kurulmasının hatalı olduğunu, davacı müvekkil sigorta şirketi ile araç işleteni arasında düzenlenen sigorta poliçesinin tarafı değil 3. kişi konumunda olduğunu beyanla sigorta şirketinin maddi tazminat isteminden sorumlu tutulması yönünden kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, trafik iş kazasından kaynaklı maddi ve manevi tazminat istemli davada davalı ... şirketinin sorumluluğunun bulunup bulunmadığı noktasında toplanmaktadır.

2. İlgili Hukuk

"Temyiz incelemesinin kapsamı" açısından 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369,370 ve 371 inci maddeleri, "taleple bağlılık ilkesi" kapsamında aynı Kanun'un 26 ncı maddesi, "Tazminat miktarının tayin ve tespiti" açısından 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 417 ve 114 üncü maddesi delaletiyle 49, 50, 51, 52, 53, 54, 55 ve 56 ncı maddeleri, "Olayın iş kazası olarak tespiti ile SGK yönünden sonuçları" için 5510 sayılı Kanun'un 13, 16, 19, 20 ve 21 inci maddeleri,

İş Sağlığı ve Güvenliğine ilişkin alınacak tedbirler bakımından işyerinin nitelik ve kapsamına göre 4857 sayılı İş Kanun'un 77 nci maddesi ile 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu maddeleri, "trafik iş kazasında işletenin ve sigortanın sorumluluğu" noktasında 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanun'un 85 ila 90 ıncı maddeleri ile 91 ve 92 nci maddeleri ile "Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları"dır.

3. Değerlendirme 1.Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere temyiz edenin sıfatına temyiz kapsam ve nedenlerine ve özellikle aleyhe bozma yasağı kapsamında temyize başvuru yapmayan taraf lehine inceleme yapılamayacak olması karşısında davacı vekilinin aşağıdaki paragrafların kapsamı dışındaki sair temyiz itirazları yerinde görülmemiştir

2.6100 sayılı HMK'nun 26 ncı maddesinde "Hâkim, tarafların talep sonuçlarıyla bağlıdır; ondan fazlasına veya başka bir şeye karar veremez. Duruma göre talep sonucundan daha azına karar verebilir.Hâkimin, tarafların talebiyle bağlı olmadığına ilişkin kanun hükümleri saklıdır." hükmü yer almaktadır.

3. Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 7/2 nci maddesinde davanın dinlenebilmesi için kanunlarda öngörülen ön şartın yerine getirilmemiş olması ve husumet nedeniyle davanın reddine karar verilmesinde, davanın görüldüğü mahkemeye göre bu Tarifenin ikinci kısmının ikinci bölümünde yazılı miktarları geçmemek üzere üçüncü kısımda yazılı avukatlık ücretine hükmolunacağı, düzenlenmiştir.

4. Bu açıklamalar doğrultusunda dava dosyası incelendiğinde davacının dava dilekçesinde maddi istemin davalı işveren ve sigorta şirketinden tahsilini talep ettiği halde, manevi tazminat isteminin sadece davalı işverenden tahsilini talep ettiği, Bölge Adliye Mahkemesince isabetli şekilde davalı ... şirketinin davaya konu tazminat isteminden sorumlu olmadığı belirtilmekle beraber, manevi tazminat istemiyle ilgili bir talep olmamasına karşın manevi tazminat istemi için de davalı ... hakkında ret kararı verilip giderek anılan davalı lehine ret vekalet ücretine hükmedilmesi hatalı olmuştur.

5. O halde, temyiz eden davacı vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları gözetilerek Bölge Adliye Mahkemesi hükmü bozulmalıdır.

6. Ne var ki bu hataların giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 370 inci maddesinin ikinci fıkrası hükmü uyarınca İlk Derece Mahkemesi kararının bu kısımları düzeltilerek onanması gerekir.

VII. KARAR

1. Davacı vekilinin sair temyiz itirazlarının reddi ile; Bölge Adliye Mahkemesinin 25/11/2021 tarih ve 2021/4199 E- 2021/209 K sayılı ilamında A) Kararın hüküm kısmında 2 nolu bendin silinerek yerine; "2-Davalı ... yönünden açılan maddi tazminat davasının reddine," rakam ve sözcükleri yazılmak sureti ile, B) Kararın hüküm kısmında 13 nolu bendinin silinerek hükümden çıkartılmasına ve takip eden 14 nolu bendin 13 nolu bent olarak rakamlandırılarak hükmün bu şekilde DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

2.İstek hâlinde temyiz başvurusu için yatırılan harcın temyiz eden davacıya iadesine,

3.Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, karardan bir örneğin ise Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,