Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2022/8265 K.2024/1522

Taraflar arasındaki iş kazasından maddi ve manevi tazminat istemi davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabul ve kısmen reddine karar verilmiştir.

Kararın davacılar ve davalı ...Ş. vekilleri tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı ...Ş. vekili tarafından temyiz edilmiş, davacılar vekilinin de iş bu temyize cevap süresi içerisinde katılma yoluyla duruşma istemli temyiz başvurusunda bulunduğu, duruşma istemi kabul edilerek tayin edilen 13.02.2024 Salı günü için yapılan tebligatlar üzerine duruşma istemli temyiz eden davacılar adına Av. ....ile davalı ... adına Av. ...'in geldiği, davalı ...Ş. adına gelen olmadığı ve mazeret dilekçesi gönderdiği görüldükten diğer davalı adına da gelen olmadığı anlaşıldıktan sonra, gelenlerin yüzlerine karşı durulmaya başlanarak, sözlü açıklamaları dinlenildikten sonra duruşmaya son verilerek,

dosya incelemeye alınmış olmakla yapılan incelemede; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

1.Davacılar vekili 25.07.2014 tarihli asıl dava dilekçesinde özetle; müvekkillerinin desteği sigortalı ...'ın davalılardan ... yanında şoför olarak çalışmaktayken olay günü ... plakalı kurtarıcı araçla Konya'ya hareket ettiğini, dava harici ... ... sevk ve idaresindeki ...plakalı çekici ve arkasında takılı ... plakalı dorse ile seyir halindeyken karşı yönden önce dava harici ... ... sevk ve idaresindeki ... plakalı yolcu minibüsüne sol ön ve sol yan kısımlarını çaptığı akabinde minibüsün arkasında sağ şeritte seyreden müvekkillerinin desteği ...'ın kullandığı aracın sol ön kımına çarpması ile trafik kazasının meydana geldiği,

kazayı yapan ...plaklı çekici ve ... plakalı minübüsün ... Sigorta AŞ'ne sigortalı olduğu gözetilerek sigortalının eş, çocuk, anne ve kardeşlerinin maddi ve manevi tazminat istemlerinin davalı sıfatıyla ... ve ... Sigorta A.Ş.'den faiziyle tahsilini talep etmiştir.

2.Mahkemece asıl davada ... Sigorta A.Ş. aleyhine açılan davanın önce tefrik edildiği akabinde bu davanın Ticaret Mahkemesi görevli olduğu belirtilerek görevsizlik kararı verildiği halde Bölge Adliye Mahkemesince görevsizlik kararının kaldırılması üzerine ... hakkındaki davayla birleştirilerek yargılamaya devam olunduğu anlaşılmıştır.

3.Davacılar vekili 09.07.2020 tarihli birleşen dava dilekçesinde özetle; aynı iş kazası sebebiyle ... ... sevk ve idaresindeki ...plakalı çekici ve arkasında takılı ... plakalı dorsenin ... Taşımacılık Akaryakıt Ürünleri Oto. İnş Tar. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti.'ne ait olması ve bu şirket tarafından ... Sigorta A.Ş.'ne sigortalı olması nedeniyle sigortalının eş, çocuk, anne ve kardeşlerinin maddi ve manevi tazminat istemlerinin davalı sıfatıyla ... Taşımacılık Akaryakıt Ürünleri Oto. İnş Tar. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti. ve ... Sigorta A.Ş.'den faiziyle tahsilini talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının kendisine ait çekici ile hasarlı araçların taşıma işini yaptığını, dava konusu kazanın, ... ...'ın ... plakalı çekici araç ile seyir halinde iken diğer istikamette seyir eden başka bir aracın ters istikamete girmesi şeklinde zincirleme kaza meydana geldiğini, kazanın meydana gelmesinde davalının herhangi bir kusurunun söz konusu olmadığını, iş güvenliği anlamında da davalıya atfedilen bir kusurun bulunmadığını, davalıya ait aracın her türlü bakım ve sigortalarının yapıldığını, araçta hiçbir fiziki eksiklik ve ayıbın söz konusu olmadığını,

müteveffanın çalışmadan önce 2 gün süre ile dinlendirilerek yola çıktığını, yani aşırı çalışmadan kaynaklı yorgunluk ve dikkatsizliğin söz konusu olmadığını, davacıların maddi ve manevi tazminat taleplerinin fahiş olduğunu beyanla davanın reddini savunmuştur.

2.Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; dava dilekçesinde bahsi geçen ...plakalı aracın müvekkili şirkete sigortalı olduğunu, poliçelerden dolayı sorumluluğun, sigortalının kusuru oranında olduğunu, bedeni zararlarda şahıs başına azami 268.000 TL ile sınırlı olduğunu, sigorta şirketinin sorumluluğunun sigortalının kusurlu olması halinde söz konusu olduğunu, Karayolları Trafik Kanunu'nun 91 inci maddesine göre trafik sigortaları, aynı Kanun'un 85 inci maddesine göre işletenlere düşen sorumlulukları karşılamak üzere yapılı olduğunu, sigortalı aracın sürücüsünün kusuru yoksa işletene düşen bir sorumluluğunun'da olmadığını,

gerçek zararın belirlenebilmesi için konusunda uzman kişiler tarafından bilirkişi incelemesi yapılması gerektiğini, ... Sigorta A.Ş'ye sigortalı aracın kusurlu bulunması ve ödeme yapmasına karar verilmesi durumunda sorumluluğunun, azami limit ile sınırlı olacağına, avans faiz talebinin reddi ile dava tarihinden itibaren yasal faiz uygulanmasına, masraf ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesini talep ve beyan etmiştir.

3. Davalı ... Taşımacılık Akaryakıt Ürünleri Oto. İnş Tar. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından davaya cevap verilmemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARLARI

1.İlk Derece Mahkemesinin yukarıda esas ve karar numarası belirtilen asıl kararında özetle; asıl dava yönünden davalı ...'un kusurunun bulunmadığından davanın reddine karar verilirken, davalı ...'un araç sigortası olarak ... Sigorta A.Ş. hakkında da kusur yokluğundan davanın reddine karar verilmiştir.

Birleşen davada ise maddi istemlerin tam kabulü ile sigortalının eşi ... lehine 305,431,00TL, çocuk ... lehine 70.324,00 TL ve çocuk ... lehine 100.486.00 TL maddi tazminata, manevi istemlerin ise kısmen kabulü ile eş ...’a 65.000 TL, çocuklar ... ve ...’ya ayrı ayrı 50.000 TL, Anaya 15.000 TL ve 6 kardeşe 2.500 TL’şer manevi tazminatın davalılar ... Taşımacılık Akaryakıt Ürünleri Oto. İnş Tar. İth. İhr. San ve Tic Ltd Şti ile ...

Sigorta A.Ş.’den kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmiştir.

2. Davacılar vekili 13.01.2021 tarihli dilekçesiyle; gerekçeli kararda hükmün asıl dava yönünden vekalet ücreti, harç ve yargılama gideri başlıklı kısmının 2 nci maddesinde bulunan nispi vekalet ücretinin maktu vekalet ücreti olarak tashihi ve hükmün birleşen dava yönünden başlıklı kısmındaki 10 uncu ve 13 üncü maddelerindeki soy isim hatalarının HMK 304 üncü maddesi gereği tashihini talep etmiş Mahkemenin 18.01.2021 tarihli ek kararıyla taleplerin kabulü ile hükmün tashihine dair karar verildiği anlaşılmıştır.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar ve davalı ...Ş. vekilleri tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1.Davacılar vekili istinaf dilekçesinde özetle; ... Sigorta Şirketinin ödemede poliçe limitini aşmadığını, asıl davada davalı ... aleyhine açılan davada red kararı verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu, olayda illiyet bağının kesilmediğini, manevi tazminat miktarlarının çok düşük olduğunu belirterek İlk Derece Mahkemesi kararının istinaf incelemesi sonucunda ortadan kaldırılmasını talep etmiştir.

2.Davalı ... vekili istinaf dilekçesinde özetle; asıl dava ve birleşen davada kaza başına teminat limitinin tüketildiğini, sigorta yönünden davanın reddine karar vermek gerektiğini, kararda kişi başı teminat limiti gözetilmeden hüküm kurulduğunu, mali sorumluluk sigortası aleyhine manevi tazminat hükmü kurulmasının hatalı olduğunu belirterek İlk Derece Mahkemesi kararının ortadan kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Bölge Adliye Mahkemesi Kararı

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve numarası yazılı kararında özetle; bu durum karşısında; HMK'nun 355 inci maddesi uyarınca kamu düzenine aykırılık teşkil eden bir hususun bulunmaması nedeniyle istinaf sebepleri ile sınırlı olarak yapılan inceleme sonucunda; ilk derece mahkemesi kararının sonuç olarak, maddi vakıa, usul ve yasaya uygun olduğu, istinaf sebep ve gerekçesinin yerinde olmadığı anlaşılmakla davacılar ile davalı ...Ş vekilerinin istinaf başvurusunun ayrı ayrı esastan reddine karar verilmesi gerektiği kanaatine varılmıştır.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ...Ş. vekilli temyiz isteminde bulunmuş, davacılar vekili de katılma yoluyla temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1.Davalı ...Ş. vekili temyiz dilekçesinde özetle; davaya konu olay nedeniyle sigorta poliçe limiti olan kaza başına 2.680.000 TL limitin diğer zarar görenlere yapılan ödemeler ile karşılandığından müvekili sigorta hakkındaki davanın reddi gerektiğini, öte yandan şahıs başına teminat limiti 268.000,00 TL olduğu halde bu limitn kararda gösterilmemesinin de hatalı olduğunu, Trafik Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası olarak manevi tazminatlardan sorumluluğu bulunmadığı halde yazılı şekilde manevi tazminatlardan sorumlu tutulması, aynı zamanda temerrüt tarihi yerine faize kaza tarihinden hükmedilmesinin de hatalı olduğunu beyanla kararın bozulmasını talep etmiştir.

2. Davacılar vekili katılma yoluyla sunduğu temyiz dilekçesinde özetle; adli yardım talebi bulunduğu halde Bölge Adliye Mahkemesince bu talep hakkında bir karar verilmeden harç yatırılmak zorunda bırakılmalarının aynı zamanda duruşmalı istinaf incelemesi yapılmamasının hatalı olduğunu, istinaf sebepleri karşılanmadan karar verilmesinin hatalı olduğunu, asıl davanın reddinin hatalı olduğunu, davalı işveren...’ın murisi dinlendirmeden çalıştırdığını bu nedenle sorumlu olduğunu, ayrıca tehlike sorumluluğu kapsamında da araç sahibi olarak sorumlu tutulması gerektiğini, hükmedilen manevi tazminatların az olduğunu beyanla kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, sigortalının iş kazası neticesinde vefatı nedeniyle eş, çocuklar, anne ve kardeşlerinin maddi ve manevi tazminat alacağına ilişkindir.

2. İlgili Hukuk "Temyiz incelemesinin kapsamı" açısından 6100 sayılı HMK'nun 369, 370 ve 371 inci maddeleridir. "Dava Şartları" açısından 6100 sayılı HMK'nun 114 ve 115 inci maddesidir. 114/1- ı bendinde; aynı davanın, daha önceden açılmış ve hâlen görülmekte olmaması dava şartı olarak belirilmişken, 115 inci maddesinde; Mahkemenin dava şartlarının mevcut olup olmadığını, davanın her aşamasında kendiliğinden araştıracağı ve dava şartı noksanlığını tespit ederse davanın usulden reddine karar vereceği düzenleme altına alınmıştır.

3. Değerlendirme

1.Somut olayda davacılar vekilinin 25.07.2014 tarihli asıl dava dilekçesinde husumet yönelttiği ve akabinde tefrik edilerek 2020/274 Esas sayılı dosya üzerinden yeniden asıl dosya ile birleşen ... Sigorta A.Ş.'ne karşı kazaya sebep olan ... Taşımacılık Akaryakıt Ürünleri Oto. İnş Tar. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd.

Şti. adına kayıtlı ve olay anında ... sevk ve idaresindeki ...plaklı çekici ve ... sevk ve idaresindeki ... plakalı minibüsün zorunlu mali mesuliyet sigortası olarak husumet yönelttiği ve anılan dava sigorta hakkında derdest olduğu halde. İstanbul 13. İş Mahkemesinin 2020/204 Esas sayılı dosyasında 09.07.2020 tarihli dava dilekçesiyle ... Sigorta A.Ş.'ne yeniden davalı olarak husumet yöneltmek suretiyle ... Taşımacılık Akaryakıt Ürünleri Oto. İnş Tar. İth. İhr. San. ve Tic.

Ltd.

Şti. ile beraber ... sevk ve idaresindeki ...plaklı çekicinin zorunlu mali mesuliyet sigortası olarak tazminat talebinde bulunduğu, bu şekilde aynı davalı ... hakkında mükerrer nitelikte dava açılmış olması nedeniyle, asıl davadaki istemlerle sınırlı şekilde ve sigorta genel şartları, poliçe teminat limiti ve faiz başlangıç tarihi de gözetilerek karar verilmesi, birleşen davanın ise 6100 sayılı HMK 'nun 114/1-ı ve 115 inci maddeleri gereğince derdestlik dava şartı varlığı nedeniyle davalı ... yönünden usulden reddine karar vermek gerekirken hatalı değerlendirme ile yazılı şekilde hüküm tesisi usul ve yasaya aykırı olmuştur.

2. İlk Derece Mahkemesince bu maddi ve hukuki olgular nazara alınmaksızın karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

3. O halde, davalı ...Ş. vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları gözetilerek sair temyiz itirazları incelenmeksizin ve davacılar vekilinin bu aşamada bozma sebebine göre tüm temyiz itirazları incelenmeksizin, istinaf itirazlarının esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararı ortadan kaldırılarak İlk Derece Mahkemesince verilen karar bozulmalıdır.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; 1. Davacılar vekili ile davalı ...Ş. vekili tarafından temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurularının esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

3. Peşin alınan temyiz harcının istek hâlinde ilgililere iadesine,

4. Davacılar Dairemizde icra edilen duruşmada kendilerini vekille temsil ettirmiş olması nedeniyle 17.100,00 TL duruşma vekalet ücretinin davalı ...Ş.'den alınarak davacılara verilmesine,

5. Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,