Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2022/9378 K.2023/7618

Taraflar arasındaki İlk Derece Mahkemesinde görülen, davalının hizmet bildirimlerinin sahte olduğunun tespiti üzerine yersiz olarak ödenen aylık ve sağlık giderlerinin tahsili istemli davadan dolayı verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın reddine karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; kurumlarında 2.83310101106911003301 sicil sayılı dosyada işlem gören...

Mühendislik İnşaat Nakliyat Turizm Gıda Tarım Ürünleri Komisyonculuk Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi iş yerinden yapılan bildirimlerin sahte olduğu, Sosyal Güvenlik Kontrol Memurluğunun 13.09.2010 tarih ve 1111 sayılı raporu ile tespit edildiğini, kurumlarından 2105185036 tahsis numarası ile aylık almakta olan davalı ...'in aylığının bu rapora istinaden kesildiğini, davalının sahte hizmetlerinin iptali sonucu, esasen yasal olarak şartları oluşmadan yani hak etmediği halde almış olduğu emekli aylıkları ve yapılan sağlık giderlerinin davalıya borç olarak kaydedildiğini,

davalının hesaplanan borcu kendisine tebliğ edilmesine rağmen bugüne kadar ödemediğini, bu anlamda davalının fuzulen almış olduğu maaş olarak 21.139,81TL borç, tebliğ gideri 7,00TL, sağlık ve ilaç gideri 953,56TL ve 7,00TL borç tebliğ gideri olmak üzere toplam 22.107,37TL yersiz ödenen miktarın her bir maaşın ve sağlık giderinin ayrı ayrı ödeme tarihinden başlatılacak yasal faiziyle birlikte yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı cevap dilekçesi sunmamıştır.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Özetle; davanın reddine dair karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1.İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz isteminde bulunulmuştur.

2. “...davalının çalıştığını iddia ettiği iş yerinden işyeri dosyası ile dönem bordroları ve davalının çalışmaları ile ilgili tüm bilgi, belge ve kayıtlar davacı kurumdan ve işverenden istenilmeli, dönem bordrolarında ismi bulunan re'sen seçilecek bordro tanıklarının bilgi ve görgülerine başvurulmalı, işyerinin vergi, elektrik, telefon, gelir-gider ve ihracat kayıtları sorulmalı,komşu işyerlerinin işverenleri ile hizmetleri bildirilen çalışanları tespit edilerek dinlenilmeli, tanık beyanları arasında çelişki oluşursa, giderilmeli,

kolluk marifetiyle tespit edilen tanıklar usulüne uygun dinlenilmeli beyanlar arasında çelişki varsa giderilmeli, komşu işyeri tanık araştırması yaptırılarak, davacının ilgili dönemler itibariyle işyerindeki çalışmasının gerçek/fiili olup olmadığı ve niteliği yöntemince araştırılmalı ve uyuşmazlık konusu husus, hiçbir kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak biçimde çözümlenip; deliller hep birlikte değerlendirilip takdir edilerek, varılacak sonuç uyarınca bir karar verilmelidir.

Ayrıca mahkemece, yersiz olarak ödenen sağlık giderleri yönünden, davacının 5510 sayılı Kanunun 60. maddesi ilgili bentleri gereğince genel sağlık sigortalısı sayılıp sayılmayacağı da araştırılarak ve adı geçen kanunun geçici 45. maddesi de gözetilmek suretiyle elde edilecek sonuca göre hüküm kurulmalıdır”, gerekçesi ile ilk derece mahkemesi kararı bozulmuştur.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla özetle; her ne kadar davacı kurum davalı hakkında, davalının... Mühendislik...Ltd.

Şti. bünyesindeki 81 günlük çalışmasının gerçeği yansıtmadığından bahisle davalıya fuzulen ödendiği iddia edilen 22.107,37TL miktarın geri ödenmesi gerektiğinden bahisle dava açılmış ise de yukarıda belirtilen tüm deliller ve bilirkişi raporu birlikte değerlendirildiğinde, davalının sahte sigortalılık iddiasının kesinleşmediği hakkında açılan Ağır Ceza Mahkemesindeki davadan beraat ettiği, davalının çalışma döneminde narenciye ihracatı yapıldığı hususunun vergi denetimi raporu ile kesinleştiği, dinlenen komşu iş yeri çalışanı tanıklar ve özellikle davalı tanıklarının fiili çalışmayı doğruladığı,

kurumun yaptığı denetiminin davalının çalıştığı dönemden çok sonraki bir döneme ilişkin olduğu hususları birlikte değerlendirildiğinde davacı kurumun davasını ispatlayamadığı sonucuna ulaşılarak davanın reddine, dair karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı kurum vekili dilekçesinde özetle; kararın bozulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, davalının hizmet bildirimlerinin sahte olduğunun tespiti üzerine yersiz olarak ödenen aylık ve sağlık giderlerinin tahsili istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

3. Değerlendirme

Eldeki dava dosyası incelendiğinde, mahkemece bir önceki bozma ilamının gereklerinin yerine getirilmediği, bozma ilamına uyulmasına karşın gerekli araştırmanın yapılmadığı, işveren dönem bordrolarında ismi bulunan re'sen seçilecek bordro tanıklarının bilgi ve görgülerine başvurulmadığı, komşu iş yerlerinin işverenleri ile hizmetleri bildirilen çalışanları tespit edilerek dinlenilmediği anlaşılmaktadır.

Kurum denetmen raporunun sadece davalıya ait tespitler içermediği göz önünde bulundurularak davalının talebe konu dönemde, işveren nezdinde ne iş yaptığı ve çalıştığı adresler ile çalışma şekli açıklatılmalı, denetmen raporundaki ifadelerde yer alan dava dışı işverenin fabrika, bahçe ve depolarının nerede olduğu, anılan dönemde bu adreslerde herhangi bir çalışmanın olup olmadığı ve davalının belirtilen yerlerde çalışmasının bulunup bulunmadığı araştırılmalı, bunun yanında davaya konu denetmen raporu uyarınca dava dışı işveren nezdinde çalışmaları iptal edilen diğer çalışanların durumları da kurumdan sorularak,

toplanacak tüm bu deliller çerçevesinde elde edilecek sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken, bu maddi ve hukuki olgular göz önünde bulundurulmaksızın yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeplerle, Temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,