Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2022/9463 K.2023/7754

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen iş kazasından kaynaklanan tazminat davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairemizce Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabul ve kısmen reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı ...Ş. vekili tarafından tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

1.Davacı vekili asıl dava dilekçesinde özetle, davacının davalıya ait işyerinde inşaat (kalıp) işçisi olarak çalışırken 03.05.2014 tarihinde iş kazası geçirerek malul kaldığını, kazanın işyerinde gerekli iş güvenliği önlemlerini almayan işverenin kusuru sonucu meydana geldiğini, kazanın meydana gelmesinde davacı işçinin bir kusurunun bulunmadığını ileri sürerek, 500,00 TL maddi tazminatın davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

2.Davacı vekili asıl dava ile birleşen ... 2. İş Mahkemesinin 2016/416 esas sayılı (1. Ek Dava) davasında (ki bu davanın davalısı ... Grup Yapı A.Ş.’dir), asıl davadaki iddialarını yinelemiş ve devamla, davacının asıl davanın davalısı olan...Yapı İnşaat Tur. Nak. Gıda San. A.Ş. tarafından üstlenilen “... ...75 Yataklı Devlet Hastanesi İnşaatı İşi” kapsamında davalı ...Ş.’nin işçisi olarak çalışırken kaza geçirdiğini, asıl davanın davalısı ile ...

Grup Yapı A.Ş. arasında asıl işveren-alt işveren ilişkisi bulunduğunu, her iki şirketinde kaza nedeniyle oluşan zararlardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olduklarını ileri sürerek, 500,00 TL maddi tazminatın asıl davanın davalısı (... Yapı İnşaat Tur. Nak. Gıda San. A.Ş.) ile iş bu 1. Ek davanın davalısı olan ... Grup Yapı A.Ş.’den müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

3.Davacı vekili 24.10.2017 tarihli ıslah dilekçesi ile, maddi tazminat talebini 202.614,96 TL’ye yükseltmiş ve 50.000,00 TL manevi tazminat talebinde bulunmuş, her iki alacağın da davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

4.Davacı vekili asıl dava ile birleşen ... 40. İş Mahkemesinin 2019/276 esas sayılı (2. Ek Dava) davasında (ki bu davanın davalıları...Yapı İnşaat Tur. Nak. Gıda San. A.Ş. ile ... Grup Yapı A.Ş.’dir), asıl davadaki iddialarını yinelemiş ve 107.028,35 TL maddi tazminatın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı...Yapı İnşaat Tur. Nak. Gıda San. A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; asıl, birinci ek ve ikinci ek davalara yönelik savunmalarında, davacının diğer davalı şirketin işçisi olduğunu, davacı ile davalı şirket arasında bir ilişki bulunmadığını, davalı şirketin taleplerden sorumlu olmadığını, davalı şirkete husumet yöneltilemeyeceğini, kazanın meydana gelmesinde işverenin bir kusurunun bulunmadığını, işverenin işyerinde gerekli her türlü iş güvenliği önlemini aldığını, kazanın davacı işçinin kusuru ile meydana geldiğini savunarak, asıl, birinci ek ve ikinci ek davaların ayrı ayrı reddine karar verilmesini talep etmiştir.

2.Davalı ...Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; asıl, birinci ek ve ikinci ek davalara yönelik savunmalarında, kazanın meydana gelmesinde işverenin bir kusurunun bulunmadığını, işverenin işyerinde gerekli her türlü iş güvenliği önlemini aldığını, kazanın davacı işçinin kusuru ile meydana geldiğini savunarak, asıl, birinci ek ve ikinci ek davaların ayrı ayrı reddine karar verilmesini talep etmiştir.

3.Davalı...Yapı İnş. Tur. Nak. Gıda San.A.Ş vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının ... Özel Eğitim A.Ş'nin işçisi olduğunu, öncelikle davanın husumet yokluğu nedeniyle reddi gerektiğini, müvekkilinin meydana gelen kazada kusur ve sorumluluğunun olmadığını, müvekkili firma İş Kanunun emrettiği bütün iş sağlığı ve güvenliği önlemlerini almasına rağmen, davacının gerekli özeni göstermemesi ve tamamen kendi kusur ve dikkatsizliği nedeniyle kazanın meydana geldiğini, bu kazada kusur ve sorumluluğun tamamen davacıda olduğunu beyan ederek davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 23.06.2020 tarihli ve 2020/162 Esas, 2020/116 Karar sayılı kararıyla;

A-)Davanın ve birleşen ... 2. İş Mahkemesinin 2016/416 Esas sayılı dosyasındaki davacının davasının kabulü ile; 1- 202.614,96 TL maddi ve 50.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 03.05.2014 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte esas ve birleşen dosyanın davalılarından müştereken ve müteselsilen alınıp davacıya verilmesine,

B-)Birleşen ... 40. İş Mahkemesinin 2019/276 E. sayılı dava dosyasındaki davacının davasının reddine, karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı ve davalılar vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin 20.01.2021 tarihli ve 2020/2585 E- 2021/63 K

sayılı kararıyla; davacının 03.05.2014 tarihinde iş kazası geçerdiği, davacının maluliyet oranının %34,2 olduğu, kazanın meydana gelmesinde davacının %15, davalı ... şirketinin %75 ve davalı...şirketinin %10 oranında kusurlu olduğu, davalılar arasında asıl işveren-alt işveren ilişkisi bulunduğu, davalıların taleplerin tümünden müştereken ve müteselsilen sorumlu oldukları, dairece aldırılan 30.12.2020 tarihli hesap raporunun, delil durumuna, dosya kapsamına, bilimsel esaslara, Yüksek Yargıtay 10. Hukuk Dairesinin istikrar kazanmış uygulamalarına uygun olduğu,

ilk derece mahkemesince aldırılan 24.06.2019 tarihli ikinci hesap raporunda, 2019 yılı verilerine göre yapılan hesaplamada hata bulunduğu, maddi tazminat yönünden 2019 yılı verileri esas alınarak yapılan hesaplamadaki miktarın kabul edilmesi gerektiği, ikinci ek dava yönünden 91.626,73 TL maddi tazminatın hüküm altına alınması gerektiği, mahkemece davacı için takdir olunan manevi tazminat miktarının delil durumuna ve dosya kapsamına uygun olduğu, davacı vekilinin ikinci ek davanın reddine karar verilmesinin hatalı olduğuna yönelik istinaf nedeninin kısmen yerinde olduğu,

davalılar vekillerinin ilk derece mahkemesince aldırılan 24.06.2019 tarihli ikinci hesap raporunun hatalı olduğuna yönelik istinaf nedenlerinin yerinde olduğu, taraf vekillerinin sair istinaf nedenlerinin yerinde olmadığı gerekçesiyle;

Hukuk Muhakemeleri Kanunu 353/1-b-2. maddesi gereğince; I-Taraf vekillerinin istinaf başvurularının ayrı ayrı kısmen esastan kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına,

II-A-İcra takibi başlatılmış ise icra takibinde ödenen miktarlar gözetilmek ve tahsilde tekerrür olmaması kaydıyla,

B-Asıl dava ile asıl davayla birleşen ... 2. İş Mahkemesinin 2016/416 esas sayılı davası (1. ek dava) hakkında:

1-Maddi tazminat talebinin kabulüyle, 202.614,96 TL maddi tazminatın kaza tarihi olan 03/05/2014 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte asıl davanın ve 1. Ek davanın davalılarından müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,

2-Manevi tazminat talebinin kabulüyle, 50.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 03/05/2014 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte asıl davanın ve 1. Ek davanın davalılarından müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,

C-Asıl dava ile birleşen ... 40. İş Mahkemesinin 2019/276 esas sayılı davası (2. ek dava) hakkında:

1-Maddi tazminat talebinin kısmen kabulüyle, 91.626,73 TL maddi tazminatın kaza tarihi olan 03.05.2014 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, fazlaya dair talebin reddine, karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı...Yapı İnşaat Tur. Nak. Gıda San. A.Ş. vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairemizin 19.10.2021 tarih ve 2021/3877 E- 2021/12444 K sayılı ilamıyla; ilk derece mahkemesince itibar edilen 20.10.2017 tarihli hesap raporunda davacının maddi zararının 202.614,96-TL olarak tespit edildiği, davacı vekilinin bu rapora göre maddi tazminat alacağını 202.614,96-TL olarak ıslah ettiği, ilk derece mahkemesince asıl ve birleşen birinci davanın kabulü ile 202.614,96-TL maddi tazminata hükmedildiği, davacı vekilinin anılan ilk derece mahkemesi kararını istinaf etmediği, bu kararın sadece davalılar vekillerince istinaf edildiği göz ardı edilerek, davalılar lehine oluşmuş usuli kazanılmış hak ilkesi ihlal edilerek,

ilk kararda hüküm altına alınan maddi tazminat miktarı gözetilmeden, 309.643,31 TL maddi tazminatın hüküm altına alınmasının hatalı olduğu, mahkemece yapılacak işin; temyiz yoluna başvuran davalı...Yapı İnşaat Tur. Nak. Gıda San. A.Ş. lehine oluşan usuli kazanılmış hak gözetilerek davacının 202.614,96-TL maddi tazminat alacağı olduğunu tespit ederek davalı...Yapı İnşaat Tur. Nak. Gıda San.

A.Ş.'yi 202.614,96-TL maddi tazminat alacağından sorumlu tutmak, öte yandan davalı ...Ş’nin kararı temyiz etmemiş olması nedeniyle bu davalı yönünden davacı lehine oluşan usuli kazanılmış hakka riayet ederek bir karar vermekten ibaret olduğu belirtilerek Bölge Adliye Mahkemesi kararı bozulmuştur.

B. Bölge Adliye Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davacının 03.05.2014 tarihinde iş kazası geçirdiği, davacının maluliyet oranının %34,2 olduğu, kazanın meydana gelmesinde davacının %15, davalı ... şirketinin %75 ve davalı...şirketinin %10 oranında kusurlu olduğu, davalılar arasında asıl işveren-alt işveren ilişkisi bulunduğu, davalıların taleplerin tümünden müştereken ve müteselsilen sorumlu oldukları, uyulmasına karar verilen bozma ilamı gözetildiğinde davacının hak kazandığı maddi tazminat miktarının 202.614,96 TL olduğu, davalı...Yapı İnşaat Tur.

Nak. Gıda San. A.Ş.’nin bu miktardan sorumlu tutulması gerektiği, davalı ...Ş. (eski ticaret ünvanı: ... Özel Eğitim A.Ş.) vekilinin Dairemiz/Mahkememiz kararını temyiz etmemesi sebebiyle bu davalı yönünden davacı lehine oluşan usuli kazanılmış hakkın da korunması gerektiği, bu kapsamda, asıl davayla birleşen ikinci ek davanın davalı...Yapı İnşaat Tur. Nak. Gıda San. A.Ş. yönünden reddine karar verildiği gerekçesiyle;

I-Davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine,

II-Davalılar vekillerinin istinaf başvurularının ayrı ayrı kısmen esastan kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına,

III-Talepler hakkında: A-İcra takibi başlatılmış ise icra takibinde ödenen miktarlar gözetilmek ve tahsilde tekerrür olmaması kaydıyla,

B-Davacının 202.614,96 TL maddi tazminata hak kazandığının tespitine,

C-Asıl dava ile asıl davayla birleşen ... 2. İş Mahkemesinin 2016/416 esas sayılı davası (1. ek dava) hakkında: 1-Maddi tazminat talebinin kabulüyle, 202.614,96 TL maddi tazminatın kaza tarihi olan 03.05.2014 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılar ... Grup Yapı A.Ş. (eski ticaret ünvanı: ... Özel Eğitim A.Ş.) ile...Yapı İnşaat Tur. Nak. Gıda San. A.Ş.’den müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,

2-Manevi tazminat talebinin kabulüyle, 50.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 03.05.2014 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılar ... Grup Yapı A.Ş. (eski ticaret ünvanı: ... Özel Eğitim A.Ş.) ile...Yapı İnşaat Tur. Nak. Gıda San. A.Ş.’den müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,

Ç-Asıl dava ile birleşen ... 40. İş Mahkemesinin 2019/276 esas sayılı davaı (2. ek dava) hakkında:

1-Davalı ...Ş. (eski ticaret ünvanı: ... Özel Eğitim A.Ş.) yönünden davacı lehine oluşan usuli müktesep hak gözetilerek, maddi tazminat talebinin kısmen kabulüyle, 91.626,73 TL maddi tazminatın kaza tarihi olan 03.05.2014 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı ...Ş. (eski ticaret ünvanı: ... Özel Eğitim A.Ş.)’den alınarak davacıya verilmesine, fazlaya dair talebin reddine,

2-Davalı...Yapı İnşaat Tur. Nak. Gıda San. A.Ş. yönünden iş bu ikinci ek davanın reddine, karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ...Ş. vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı ...Ş. vekili temyiz sebepleri olarak özetle; kusur oranını kabul etmediklerini, davacının yerel mahkeme kararını istinaf etmemesi sebebiyle tarafları lehinde de usuli kazanılmış hak ilkesinin diğer davalı ile birlikte göz önüne alınarak uygulanması gerektiğini, tazminatların yüksek olduğunu beyanla kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, iş kazası nedeniyle sürekli iş göremezliğe uğrayan sigortalının tazminat istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 371 nci, 114/1-h maddeleri.

3. Değerlendirme

1.Davacının, dava açmada hukuki yararının bulunması 6100 sayılı HMK'nun 114/1-h maddesinde de belirtildiği üzere dava şartlarından olduğu gibi temyiz kanun yoluna başvuracak olan tarafın da temyiz yoluna başvuruda hukuki yararının bulunması gerekir. Temyiz yoluna başvuran tarafın hukuki yararının bulunup bulunmadığı, öncelikle onun davadaki talebi ile mahkemenin hükmü karşılaştırılarak belirlenir.

2.Somut olayda Bölge Adliye Mahkemesinin 20.01.2021 tarihli kararının, davalı...Yapı İnş. ..A.Ş. vekilinin temyizi üzerine Dairemizin 19.10.2021 tarihli kararıyla davalı...Yapı İnş. A.Ş. Lehine usuli kazanılmış hakkın ihlal edilmesi nedeniyle bozulduğu, bozmaya uyan Bölge Adliye Mahkemesince önceki kararı temyiz etmeyen davalı ...Ş. yönünden bir değişikliğe gidilmediği gözetildiğinde, davalı ...Ş. vekilinin daha önce temyiz başvurusunda bulunmadığı iş bu hükme karşı temyiz başvurusunda bulunmasında hukuki yarar bulunmadığından temyiz başvurusunun reddine karar vermek gerekmiştir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeplerle; 1.Davalı ...Ş. vekilinin temyiz itirazlarının hukuki yarar yokluğundan REDDİNE,

2. Peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz eden ilgiliye iadesine,

3.Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,