Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2022/9669 K.2022/13725

Bölge Adliye Mahkemesi : Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi No :

Dava, hizmet tespiti istemine ilişkindir. İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kısmen kabul kısmen reddine dair verilen karara karşı, davalı ... ve feri müdahil Kurum vekilleri tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine, Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesince davacının istinaf istemlerinin esastan reddine karar verilmiştir. Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesince verilen kararın, davalı ... vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

I-İSTEM

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının davalı kurum bünyesinde çeşitli alt işverenler nezdinde 02/04/2018 tarihine kadar ... olarak kesintisiz çalıştığını, davacının 01/04/2018 tarihinde iş akdine son verilmesine rağmen 02/04/2018 tarihine kadar 1 gün davalı kurum tarafından sigortasız çalıştırıldığını ileri sürerek sigortasız çalıştırıldığı döneme ait hizmet tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

II- CEVAP

Davalı ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı vekili cevap dilekçesinde özetle; eldeki davanın 5 yıllık hak düşürücü süreye tabi olduğunu, husumet yönünden müvekkili kurum belediye başkanlığının insan kaynakları ve eğitim daire başkanlığının yazı içeriğinde 01/07/2004-01/04/2018 tarihleri arasında park bahçe ve yeşil alanlar daire başkanlığı tarafından yapılan hizmet alım ihalesi kapsamında son alt işveren ... İnş../... İş Ortaklığı bünyesinde çalıştığını, dolayısıyla husumetin her bir şirkete ayrı ayrı yöneltilmesi gerektiğini, davacının işe giriş ve çıkışlarının SGK'ya bildiren ve prim ödemesinin dava dışı şirket ortaklığı olduğunu belirterek davanın reddini talep etmiştir.

Davalı ... şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının müvekkili şirket bünyesinde 23/01/2017 ile 01/04/2018 tarihleri arasında ... olarak çalıştığını, davacının iş akdinin 696 sayılı KHK'nın 127. maddesi ile 375 sayılı KHK'ye eklenen geçici 24. maddesi belirlenen koşulların oluşmaması nedeniyle sona erdirildiğini, bu KHK'nın yayımlanmasından sonra müvekkili şirketin diğer davalı ... Büyükşehir Belediyesindeki taşeronluk faaliyetlerinin sona erdiğini, davacının iş akdinin kod 40 sebebiyle 01/04/2018 tarihinde sona erdirildiğini, davacının 02/04/2018 günü müvekkili şirket bünyesinde çalışmasının bulunmadığını belirterek davanın reddini talep etmiştir.

Feri müdahil ... cevap dilekçesinde özetle; davanın reddini savunmuştur.

III- MAHKEME KARARI

A- İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

“Davalı ... Büyükşehir Belediyesi yönünden açılan davanın kısmen kabulü ile; davacının 02/04/2018 tarihinde 1 gün süreyle davalı ... Büyükşehir Belediyesi'nde hizmet akdine dayalı olarak çalıştığının ve bildirilmeyen 1 günlük hizmetinin kuruma bildirilmesi gerektiğinin tespitine, davalı ... İnşa. Ltd. Şti. ve ... Elek. Ltd.. Şti. bakımından davanın husumet nedeni ile reddine” karar verilmiştir.

B- BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI

“Davalı ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı vekilinin ve feri müdahil Kurum vekilinin istinaf başvurularının 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b.1. maddesi gereğince ayrı ayrı esastan reddine” karar verilmiştir.

TEMYİZ KANUN YOLUNA BAŞVURU VE NEDENLERİ

Davalı ... vekili, hak düşürücü sürenin geçtiği, davanın husumet yokluğundan reddine karar verilmesi gerektiği, hukuki yarar yokluğu gerekçeleriyle kararın bozulmasını talep etmiştirir.

IV- İLGİLİ HUKUK KURALLARI VE İNCELEME

Dava, 506 sayılı Kanunun 79/10. ve 5510 sayılı Kanun’un m. 86/9. maddesi uyarınca açılmış hizmet tespiti davasıdır. Maddeye göre, “Yönetmelikle tespit edilen belgeleri işveren tarafından verilmeyen veya çalıştıkları Kurumca tespit edilemeyen sigortalılar, çalıştıklarını hizmetlerinin geçtiği yılın sonundan başlayarak 5 yıl içerisinde mahkemeye başvurarak alacakları ilam ile ispatlayabilirlerse, bunların mahkeme kararında belirtilen aylık kazanç toplamları ile prim ödeme gün sayıları nazara alınır.”

Hizmet akdi ile bir veya birden fazla işveren tarafından çalıştırılanların hizmetlerin tespitine ilişkin davalar, kamu düzenine ilişkindir. Bu nedenle özel bir duyarlılıkla ve özenle yürütülmesi zorunludur. Bu çerçevede hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, bu tür davalarda tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyerek, gerekli araştırmaların re'sen yapılması ve kanıtların toplanması gerektiği göz önünde bulundurulmalıdır.

Tanık beyanları değerlendirilirken bunların inandırıcılığı üzerinde durulmalı, verdikleri bilgilere nasıl vakıf oldukları, işveren, işçi ve işyeriyle ilişkileri düşünülmeli ve tanıklar buna göre dinlenilmeli, re’sen araştırma kapsamında sadece taraf tanıkları ile yetinilmeyip mümkün oldukça bordrolu, komşu ve yakın işyerlerinde bu yeri bilen ve tanıyanlar da dinlenerek tanık beyanlarının sağlığı denetlenmeli ve çalışma olgusu böylece hiç bir kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak biçimde belirlenmelidir.

Eldeki davada, mahkemenin bu dava için emsal kabul ettiği 2020/438 E. sayılı dava dosyasında dinlenen tanık beyanları ve toplanan deliller hükme esas alınmak suretiyle karar verilmesi isabetsiz bulunmuştur.

Mahkemece her uyuşmazlığın kendine yönelik farklı unsurlar içerebileceği gözetilerek, yukarıda yazılı esaslar dahilinde gerekli araştıma yapılarak karar verilmesi gerekmektedir.

O halde, davalı ... vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesince verilen istinaf istemlerinin esastan reddine dair karar kaldırılarak ilk derece mahkemesince verilen karar bozulmalıdır.