Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/10001 K.2023/10483

Taraflar arasında görülen rücuan alacak davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı davacı Kurum, davalılar ... Asfalt Taahhüt İnşaat ve San. Tic. A.Ş. ile ... vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçesinin kabulü ile incelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı Kurum, 02.07.2002 tarihinde meydana gelen iş kazasında vefat eden sigortalının hak sahiplerine ödenen gelir ve tedavi giderinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini talep etmiştir.

Birleşen dosyada; davacı Kurum 02.07.2002 tarihinde meydana gelen iş kazasında vefat eden sigortalının hak sahiplerine ödenen gelir ve tedavi giderini davalı ...'den tahsilini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı ... vekili, davacı tarafça talep edilen bu alacağın zamanaşımına uğradığını, alacağın zamanaşımına uğramış olması nedeni ile de sırf bu yüzden zamanaşımı sebebi ile davanın reddine karar verilmesini, dava dilekçesinde ileri sürülen diğer hususları da kabul etmediklerini, olayın meydana gelmesinde müvekkili ...'in hiçbir kusurunun bulunmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep emiştir.

Davalı ... vekili, kaza olayında kusurlarının olmadığı, alacağın muaccel olmadığı için talep edilemeyeceğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... vekili müvekkilinin kömür üzeri temizlik, taşıma ve temizlik işini ihale ile ... İnşaat firmasına verdiğini, bu firma ile müvekkili arasında asıl-alt işveren ilişkisinin bulunmadığını, kendilerine husumet yöneltilemeyeceğini belirterek davanın reddini talep etmiştir.

III. MAHKEME KARARI

Mahkemenin 17.06.2014 tarihli ve 2006/197 E. 2014/198 K. sayılı kararıyla; davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Birinci Bozma Kararı

1.Mahkeme kararına karşı taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairemizin 28.03.2016 tarihli ve 2014/22718 E. 2016/4313 K. sayılı ilamında; davalı ... yönünden zamanaşımının irdelenmesi gerektiği, davalı şirket ile ... arasında asıl-alt işveren ilişkisinin olup olmadığının irdelenmesi, tarafların kusur oran ve aidiyetlerini tespit eden kusur raporu alınması gerektiği yönlerinden karar bozulmuştur.

B. İkinci Bozma Kararı

1.Bozmaya uyan Mahkemece verilen 24.12.2019 tarihli ve 2016/277 E. 2019/546 K. sayılı kararıyla; davanın kabulüne karar verilmiş; karara karşı taraf vekilleri tarafından temyiz isteminde bulunulmuştur.

2.Dairemizin 01.03.2022 tarihli, 2020/3213 E. 2022/2773 K. sayılı ilamında.

Mahkemece hükmüne uyulan bozma ilamı ile oluşan usuli kazanılmış hak çerçevesinde, davalı ... hakkında ceza davasının 23.03.2006 tarihi itibari ile düşmeye dair karar verilmesinden sonra 01.10.2013 tarihine göre 506 sayılı Kanun'un 26 ncı maddesinin ikinci fıkrası kapsamında 1 yıllık zamanaşımı süresinden sonra davacı Kurumun davasını açtığı buna göre ... hakkında zamanaşımından sonra açılan davanın reddine dair karar verilmesi gereğinin gözetilmemesi usul ve yasaya aykırı olduğu gibi, diğer davalı TKİ ... hakkında tazminat davasında asıl işveren olduğu kabul edilerek verilen kararın kesinleşmesi karşısında davalı TKİ ... ile diğer davalı ...

Asfalt Taahhüt İnşaat Sanayi ve Ticaret A.Ş. arasında asıl işveren-taşeron ilişkisi olup olmadığının uyulan bozma ilamı ve taraflar arasındaki sözleşme ve diğer belgelerin incelenmesi ile yeniden irdelenmesi gerektiği yönlerinden karar bozulmuştur,

C. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Asıl ve birleşen davaların kabulüne, TKİ ... ile diğer davalı ... arasında asıl işveren-alt işveren ilişkisinin bulunduğu tespit edilmiş, davalı ... yönünden Yargıtay 10.Hukuk Dairesinin 01.03.2022 tarihli bozma ilamı doğrultusunda bir yıllık zamanaşımı süresinin dolduğu anlaşıldığından asıl dosya yönünden; davanın kısmen kabulüne, davanın, davalı ... yönünden zamanaşımı nedeniyle reddine, 76.078,98 TL Kurum zararının onay tarihi olan 22.08.2006 tarihinden itibaren işleyecek kanuni faiziyle birlikte davalılar TKİ ... ve ...

Asfalt Taahhüt İnşaat Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketinden müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, toplam 14.119,32TL Kurum zararının sarf tarihlerinden itibaren işletilecek kanuni faiziyle birlikte davalılar TKİ ... ve ... Asfalt Taahhüt İnşaat Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketinden müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı Kurum, davalılar ... Asfalt Taahhüt İnşaat ve San. Tic. A.Ş. ile ... vekilleri tarafından temyiz isteminde bulunulmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı Kurum vekili, sigortalının kusurunun bulunmadığı, zamanaşımının geçmediğini, ... Asfalt Taahhüt İnşaat ve San. Tic. A.Ş. vekili, kaza olayında kusurlarının bulunmadığı, ... vekili, işveren sıfatlarının bulunmadığı, kaza olayında kusurlarının bulunmadığı yönlerinden Mahkemece verilen kararın bozulmasını talep etmişlerdir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, 02.07.2002 tarihinde meydana gelen iş kazasında vefat eden sigortalının hak sahiplerine ödenen gelir ve tedavi giderinin tahsili istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun geçici 3 ncü maddesinin 2 nci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 428 inci maddesi, 438 inci maddesinin 7, 8, 9 uncu fıkraları ile 439 uncu maddesinin 2 nci fıkrası ve 506 sayılı Kanun'un 26 ncı maddeleridir.

3. Değerlendirme 1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 1086 sayılı Kanun'un 428 inci maddesi ile 439 uncu maddesinin 2 nci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen Mahkeme kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla davacı Kurum, davalılar ... Asfalt Taahhüt İnşaat ve San. Tic. A.Ş. ile ... vekilleri tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Davacı Kurum, davalılar ... Asfalt Taahhüt İnşaat ve San. Tic. A.Ş. ile ... vekillerinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz eden ilgiliye yükletilmesine,

Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,