Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/10106 K.2023/10997

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen asıl ve birleşen rücuen tazminat davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; asıl davanın kısmen kabulüne, birleşen davanın reddine karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararın davacı SGK vekili ile davalı ... Elek. Malz. İnş. Taah. Tur. Teks. Gıd. San. Tic. Ltd. Şti. vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı Kurum vekili dava dilekçesinde, müvekkili Kurumları İzmir İl Müdürlüğünde 1251355.035 sicil numaralı dosyada işlem gören davalı işyeri çalışanı ... ss numaralı ... ’in 01.10.2005 tarihinde meydana gelen iş kazası sonucu meslekte kazanma gücünü % 34,2 oranında kaybettiğini, olay nedeni ile SGK Müfettişi tarafından düzenlenen 21.03.2011 tarih ve GG/49 sayılı raporda işverenin olayın meydana gelmesinde kusurlu olduğunun tesbit edildiğini, Kurumca kaza nedeniyle sigortalı kazazede işçiye 71.944,79 TL peşin sermaye değerli gelir bağlandığını, tedavisi için 365,92 TL sarf edildiğini,

istirahatli olduğu sürede 3.999,18 TL geçici iş görmezlik ödeneği ödendiğini ve toplamda Kurum zararının 76.309,89 TL'na balig olduğunu, ileri sürüp, kusur ve miktar yönünden fazlaya ilişkin haklarının saklı kalması kaydıyla peşin değerli gelirlerden 14.388,95 TL, tedavi masraflarından 73,18 ve geçici işgöremezlik ödeneğinden 799,83 TL olmak üzere toplam 15.261,96 TL’nin sarf, ödeme ve bağlanan gelirin onay tarihinden itibaren hesaplanacak faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalılar vekili cevap dilekçesinde, davalı ...’ın İzmir İli Konak İlçesi, ... mahallesi, 22M2B pafta, 30309 Ada, 29 parsel numarasında kayıtlı arsanın sahibi olup arsa üzerindeki inşaatı anahtar teslim olarak diğer müvekkili ... Elektrik Malz. İnş. Taah. Turz. Teks. Gıda Tic. Ltd. Şti.’ne verdiğini, bu nedenle davanın ... yönünden husumet nedeni ile reddi gerektiğini, kazalı ...’ in 01.10.2005 tarihinde ... Elektrik Malz. İnş. Taah. Turz. Teks. Gıda Tic. Ltd.

Şti.’ne ait işyerinde merdivenden kayarak düştüğünü ve ameliyat edilerek iyileştiğini, ancak iyileştikten 2 yıl sonra 12.02.2007, 06.03.2007, 27.08.2007, 13.09.2007 ve 22.05.2008 tarihlerinde ayakta tedavi edildiğini ve 10.06.2008 tarihinde ameliyat olduğunu, bu nedenle 01.10.2005 tarihinde oluşan iş kazası ile davalı Kurum tarafından saptanan % 34 sürekli işgöremezlik yönünden nedensellik bağının mevcut olmadığını, bu nedenle maluliyet yönünden itiraz ettiklerini, diğer yandan talep edilen tedavi gideri ile geçici işgöremezlik ödeneklerinin ... yönünden 1 yıllık zamanaşımı süresinin geçtiğini belirterek davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 13.04.2015 tarihli ve 2012/170 Esas 2015/156 Karar sayılı kararıyla 1.Davalı ... Elektrik Malzeme İnşaat Taah. Turizm Tic. Ltd. Şti. hakkında açılan davanın reddine, 2.15.261,96 TL Kurum alacağının, 14.388,95 TL peşin sermaye değerli gelir kısmının 19.03.2012 onay tarihinden, 73,18 TL tedavi giderinden 51,73 TL'nin 17.11.2008 tarihinden, 8,80 TL'nin 19.11.2008 tarihinden 12,65 TL'nin 21.06.2011 tarihinden,799,83 TL gecici iş göremezlik ödeneğinin 16.02.2012 tarihinden itibaren yasal faizleriyle birlikte davalı ...'dan alınıp davacıya ödenmesine, karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. 1.Bozma Kararı

1.Mahkeme kararına karşı davacı Kurum ile davalılardan ... vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairemizin 17.04.2017 tarihli ve 2015/13537 E. - 2017/3344 K. sayılı ilamında; yapı ruhsatına göre yapı sahibi ..., yapı müteahhidi olarak ... Elektrik Mazl. İnş. Taah. Turz. Teks. Gıda. Tic. Ltd. Şti.'nin arasındaki asıl işveren-taşeron ilişkisi ve .. ...'ın işveren vekili sıfatı irdelenerek sonuca göre, İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği ile iş kazasının vuku bulduğu iş kolunda uzman bilirkişi heyetinden; kusur oran ve aidiyeti konusunda yeniden rapor alınması gerektiği belirtilerek karar bozulmuştur.

B. İkinci Bozma Kararı

1.Bozmaya uyan Mahkemece verilen 07.05.2018 tarihli ve 2017/606 E. 2018/180 K. sayılı kararıyla; bozma ilamı sonrasında aldırılan kusur raporunda; iş kazası olayında "sigortalı işçinin %30, işveren ... ın %60, işveren vekili .. ...'ın %10 oranında kusurlu oldukları belirlenerek asıl dava yönünden, 15.261,96 TL Kurum alacağının, 14.388,95 TL peşin sermaye değerli gelir kısmının 19.03.2012 onay tarihinden,73,18 TL tedavi giderinden 51,73 TL'nin 17.11.2008 tarihinden, 8,80 TL'nin 19.11.2008 tarihinden, 12,65 TL'nin 21.06.2011 tarihinden, 799,83 TL gecici iş göremezlik ödeneğinin 16.02.2012 tarihinden,

itibaren yasal faizleriyle birlikte davalılardan müştereken müteselsilen alınıp davacı Kuruma ödenmesine, birleşen dosya yönünden, 216,06 TL Kurum alacağının sarf tarihinden itibaren yasal faiziyle birlikte, davalılardan müştereken müteselsilen alınıp davacı Kuruma ödenmesine, karar verilmiş karara karşı taraf vekillerince temyiz isteminde bulunulmuştur.

2.Dairemizin 19.11.2018 tarihli 2018/6007 E. - 2018/9534 K. sayılı ilamında, davalı ... Elektrik Mazl. İnş. Taah. Turz. Teks. Gıda. Tic. Ltd. Şti. ilgi inşaatta yapı ruhsatında yapı müteahhidi olarak yazması karşısında davalı ... Elektrik Mazl. İnş. Taah. Turz. Teks. Gıda. Tic. Ltd.

Şti.'nin dava dışı Belediye kayıtlarından yapı müteahhidi olup olmadığı, bu kapsamda işverenlik sıfatına haiz olup olmadığı aratırılarak; işveren sayılması halindeyse kusurunun değerlendirilmesi açısından, İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği ile iş kazasının vuku bulduğu iş kolunda uzman bilirkişi heyetinden; kusur oran ve aidiyeti konusunda yeniden rapor alınarak hüküm kurulması gerektiği, kabule göre de Mahkemenin hükme esas aldığı 18.03.2018 tarihli raporda ... Elektrik Mazl. İnş.

Taah. Turz. Teks. Gıda. Tic. Ltd. Şti.'ne denilmek suretiyle herhangi bir kusur verilmemiş olunmasına rağmen hakkında hüküm kurulmasının isabetsiz olduğu gerekçesiyle karar bozulmuştur.

C. Üçüncü Bozma Kararı

1.Bozmaya uyan Mahkemece verilen 16.03.2021 tarihli 2019/83 E. 2021/157 K. sayılı ilamında, bozma ilamına uyulmak suretiyle bu doğrultuda kusur bilirkişisi heyetinden alınan kusur raporuna göre davalı yapı müteahhidi ... Elektrik Ltd. Şti.'nin %80 oranında asli kusurlu olduğu, kaza zede işçi ...'in %20 oranında kusurlu olduğu ve davalı Yapı ve Arsa sahibi ... 'ın kusurunun bulunmadığının tespit edilmesi karşısında davalı ...'ın talep edilen alacaklardan her hangi bir sorumluluğunun olmadığı, yine bilirkişi raporunda belirlenen kusur oranlarına göre hesap bilirkişisinden alınan raporda belirlenen değerlerden kazazede işçinin %20 oranındaki kusur oranı düşüldükten sonra ortaya çıkan miktar kadar davalının sorumluluğunun bulunduğu belirtilerek,

1.Davalı ..."a yönelik açılan davanın reddine,

2.Asıl dava yönünden, 15.261,96 TL Kurum alacağının,14.388,95 TL peşin sermaye değerli gelir kısmının 19.03.2012 onay tarihinden, 73,18 TL tedavi giderinden 51,73 TL'nin 17.11.2008 tarihinden, 8,80 TL'nin 19.11.2008 tarihinden 12,65 TL'nin 21.06.2011 tarihinden 799,83 TL geçici iş göremezlik ödeneğinin 16.02.2012 tarihinden itibaren yasal faizleriyle birlikte, davalı ... Elek. Malz. İnş. Taah. Turz. Teks. Gıda Tic. Ltd. Şti.'den alınarak davacı Kuruma verilmesine karar verilmiştir.

2.Dairemizin 20.10.2021 tarihli 2021/6504 E. 2021/12629 K. sayılı ilamıyla, ... hakkında verilen red kararının isabetli olduğu, ne var ki davalı şirketin işveren olarak kabul edilmesi ve teselsül talebinin bulunmaması karşısında, davalı işveren şirket için belirlenen %80 kusurun, dava dışı işveren vekili ve diğer ortaklara dağıtılmakla şirket tüzel kişiliğine yönelik atfı kabil bir kusur oranının kalmamasına göre bu şekliyle işveren şirketin %80 kusur oranına göre sorumluluğuna hükmedilmiş olmasının isabetsiz olduğu,

bu kapsamda belirlenecek yeni bir bilirkişi heyetinden alınacak kusur raporunda, dava dışı ortaklar yönünden kazaya ne ölçüde dahil oldukları hususu da değerlendirilip şahsi kusurlarının varlığı halinde somut olarak gerekçelendirilmek suretiyle dava dışı kişilerin kusur oranları belirlenmesi ayrıca asıl ve büyük oranda sorumluluğun şirket tüzel kişiliğine ait olacağı gözetilmesi, buna göre kusur oran ve aidiyeti belirlenerek hüküm kurulması gerektiği belirtilerek karar bozulmuştur.

D. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; kusur bilirkişi heyetinden alınan 21.03.2022 tarih ve yine 02.06.2022 tarihli raporlara göre davalı .... Şti.'nin %60 oranında, firma Müdürü dava dışı .. ...'ın %20 oranında, kazazede işçi ...'in %20 oranında kusurlu oldukları davalı ...'ın ise kusurunun bulunmadığı, yine bu raporlardan sonra 04.04.2023 tarihinde Aktüerya bilirkişisinden alınan rapora göre davacı işçinin alacak miktarlarının belirlendiği ve her ne kadar 25.04.2023 tarihinde davacı vekili tarafından ıslah dilekçesi verilmiş ise de dava tarihi ile olay tarihi üzerinden 10 yıl geçtiği ve bu yönüyle ıslah dilekçesinde dava dilekçesindeki talepleri aşan miktarların zamanaşımına uğradığı gerekçesiyle,

1.Davalı ..."a yönelik açılan davanın reddine

2.Asıl dava yönünden açılan davanın kısmen kabulü ile 15.261,96 TL Kurum alacağının,14.388,95 TL peşin sermaye değerli gelir kısmının 19.03.2012 onay tarihinden, 73,18 TL tedavi giderinden 51,73 TL'nin 17.11.2008 tarihinden 8,80 TL'nin 19.11.2008 tarihinden, 12,65 TL'nin 21.06.2011 tarihinden 799,83 TL geçici iş göremezlik ödeneğinin 16.02.2012 tarihinden itibaren yasal faizleriyle birlikte davalı ... Elek. Malz. İnş. Taah. Turz. Teks. Gıda Tic. Ltd. Şti.'den alınarak davacı Kuruma verilmesine, fazlaya ilişkin taleplerin reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı Kurum vekili ve davalı ... Elektrik Malzeme İnş. Taah. Tur. Teks. Gıd. San. Tic. Ltd. Şti. temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1. Davacı Kurum vekili, davanın kabulü yerine kısmen kabulü ile davanı ... yönünden reddinin hatalı olduğunu belirterek kararı temyiz etmiştir.

2.Davalı ... Elek. Malz. İnş. Taah. Tur. Teks. Gıd. San. Tic. Ltd. Şti. vekili, davanın kendileri yönünden reddinin gerektiği, kusurları olmadığını belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerek

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, rücuan tazminat istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun geçici 3 üncü maddesi yollamasıyla HUMK'un 428 ve 439 uncu maddeleri, 2. 506 sayılı Kanun'un 26 ncı maddesi hükümleridir.

3. Değerlendirme 1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 1086 sayılı Kanun'un 428 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; taraf vekillerince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davacı Kurum vekili ile davalı ... Elek. Malz. İnş. Taah. Tur. Teks. Gıd. San. Tic. Ltd. Şti. vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz harcının ilgiliden alınmasına,

Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,