Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/10140 K.2023/10088

Taraflar arasındaki hizmet tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı vekili ve fer'i müdahil Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf taleplerinin esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davalı vekili ve fer'i müdahil Kurum vekilince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda; temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlenildikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, davacının davalı nezdinde 15.01.2014 - 19.08.2014 tarihleri arasında çalışmışlığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II.CEVAP

Fer'i müdahil Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; Esenyurt Sosyal Güvenlik Merkezinde ... sicil sayılı dosyada işlem gören davalı işyerinin 01.09.1997 tarihi itibariyle kanun kapsamına alındığını ve faaliyetine devam ettiğini, çalışmanın geçtiği iddia olunan dönemlerde işyerinde teftiş, tahkikat veya durum tespiti mevcut olmadığını, davacının dava konusu sürelerde sigortalı olarak bildirilmiş çalışmalarının bulunmadığını, davacının işyerinde eylemli olarak çalışıp çalışmadığının yöntemince araştırılmadığını, davacının huzurdaki dava ile ileri sürdüğü iddialarının müvekkili Kurum kayıtlarına eş değerde belgelerle kanıtlanması gerektiğini, çalışma iddialarının salt tanık anlatımlarına dayalı olarak kanıtlanmasına muvafakat etmediklerini beyanla davanın reddini istemiştir.

Davalı davaya cevap vermemiştir.

III.İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesi yukarıda tarih ve sayısı belirtilen karar ile davacının ... sicil numaralı davalı işyerinden 28.05.2014-24.08.2014 tarihleri arasında bildirimlerinin olduğu, dinlenen tanıkların tespiti talep edilen dönemde davalı işyerinden bildirimlerinin bulunduğu ve beyanlarının davacının fiili çalışmasını destekler mahiyette olduğu anlaşılmakla, davacının bildirimi yapılan süreler dışlanarak tespiti talep edilen süreler yönünden davanın kabulüne 15.01.2014-27.05.2014 tarihleri arasında 134 gün günlük 35,70-TL ücretle davalı nezdinde çalıştığının tespitine karar verilmiştir.

IV.İSTİNAF

A.İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili ve fer'i müdahil Kurum vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.

B.İstinaf Sebepleri: 1.Davalı vekilinin İstinaf Sebepleri Davalının yokluğunda verilen kararın hukuka aykırı olduğunu, 5 yıllık sürenin hak düşürücü süre olduğunu, davacının dava hakkı bulunmadığını, davacının önce 2013 yılına ilişkin tespit istemişken daha sonra bunun 2014 yılı olarak değiştirdiğini, bu hususun ıslah kurallarına aykırı olduğunu, tanık beyanları incelendiğinde tespiti istenen tarihlere ilişkin kesin bir delil olmadığı gibi çelişkili ifadeler olduğunu, elverişsiz rapora dayanılarak verilen kararın hukuka aykırı olduğunu beyanla kararın kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

2.Feri Müdahil Kurum Vekili İstinaf Sebepleri

Davacının dava dilekçesindeki talepleri ile Mahkemece verilen karar içeriğinin uyuşmadığını, yapılan ıslahın usül ve yasaya aykırı olup yok hükmünde olduğunu, davacı tarafından sunulan 10.09.2020 tarihli dilekçe ile dava konusu talebinin tümden değiştirildiğini beyan ettiği ıslah talebi için başvuru harcının tekrar yatırılması gerektiğini, dava açıldıktan yaklaşık iki yıl ve dosyada alınan bilirkişi raporu ile davacının davasında haksız olduğu ortaya çıktıktan sonra davacının dava dilekçesindeki tarihlerin maddi hata nedeniyle değiştirilmesi iyi niyetle bağdaşmadığını,

davacının tüm çalışmalarının işveren tarafından Kuruma bildirilmiş olduğunu, sigortasız geçen hizmeti bulunmadığını, dosya kapsamında dinlenen davacı tanıklarının davacı ile birlikte aynı dönemlerde davalı işverenlikte bordrolu olarak çalışmadıklarını, tanık beyanları dışında, resmi, yazılı ve sağlıklı deliller ile (işyeri kayıtları, ücret tediye bordrosu, makbuz, ticari defterler, zabıta kayıt ve defterleri, vergi karnesi vb.) ispatlanması gerektiğini beyanla kararın kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

C.Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının 15.01.2014-19.08.2014 olarak dava konusu dönemleri ıslah ettiği, dinlenen tanıklardan Ayşe ... ... ve ... 'in davacı çalışmasını doğruladıkları, ...'nin ise davacıyı tanımadığını bildirdiği, aynı dönem çalışması bulunan bordrolu tanıkların davacı çalışmasını doğruladığı, davacının 15.01.2014-27.05.2014 tarihleri arasında 134 gün günlük 35,70-TL ücretle davalı nezdinde çalıştığının kanıtlandığı, fiili çalışmanın ispat edildiği davalı işveren ve fer'i müdahil ıslahın geçerli olmadığını iddia etmiş iseler de dosya ile ıslah dilekçesi kapsam ve niteliğine göre İlk Derece Mahkemesi kararının usul ve yasaya uygun olduğu anlaşılmakla istinaf taleplerinin esastan reddine karar verilmiştir.

V.TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili ve fer'i müdahil Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili; verilmiş olan kararın deliller tam olarak toplanmadan davalıya cevap hakkı tanınmadan beyanı alınmadan verilmiş olduğu için hukuka aykırı olduğunu, davanın 5 yıllık hak düşürücü süreye tabi olduğunu, davacının bu davayı hak düşürücü süreden dolayı açmaya hakkı olmadığını, davacı tarafından yapılan ıslahın usule aykırı olduğunu, ıslahtan da davacının haberi olmadığını, tanık beyanlarının çelişkili olduğunu, sigorta kayıtlarından davacının 28.05.2014 - 24.08.2014 tarihleri arasında çalışmalarının olduğunu, tanık beyanlarının işe giriş tarihi olarak 2014 yılı ortaları olarak belirtmiş olmalarına rağmen kararın 2014 yılı başı olarak verilmiş olmasının usul ve yasaya aykırı olduğunu beyanla temyiz talebinde bulunmuştur.

Fer'i müdahil Kurum vekili, istinaf sebeplerini tekrarla temyiz talebinde bulunmuştur.

C.Gerekçe 1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava; davacının davalı nezdinde 15.01.2014-19.08.2014 tarihleri arasında çalışmışlığının tespiti istemine ilişkindir.

2.İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun hukuki dinlenilme hakkına dair 27 nci maddesi, Anayasanın 36 ıncı maddesi ve Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinin 6 ncı maddesidir.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 27 nci maddesinde yer bulan “Hukuki Dinlenilme Hakkı” gereğince davanın tarafları, müdahiller ve yargılamanın diğer ilgilileri, kendi hakları ile bağlantılı olarak hukuki dinlenilme hakkına sahip olup, bu hakkın yargılama ile ilgili olarak bilgi sahibi olunmasını, açıklama ve ispat hakkını, mahkemenin, açıklamaları dikkate alarak değerlendirmesini ve kararların somut ve açık olarak gerekçelendirilmesini içermektedir.

Mahkeme, iki tarafa eşit şekilde hukukî dinlenilme hakkı tanıyarak hükmünü vermelidir. Anayasanın 36 ncı maddesinde ve Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinin 6 ıncı maddesinde düzenlenen adil yargılanma hakkının en önemli unsuru olan hukukî dinlenilme hakkı, adil yargılanma hakkı içinde teminat altına alınmıştır. Bu hakka, tarafın hâkime meramını anlatma hakkı ya da iddia ve savunma hakkı da denilmektedir.

Ancak, hukukî dinlenilme hakkı, bu ifadeleri de kapsayan daha geniş bir anlama sahiptir.

Bu hak çerçevesinde, tarafların gerek yargı organlarınca gerekse karşı tarafça yapılan işlemler konusunda bilgilendirilmeleri zorunludur. Kişinin kendisinden habersiz yargılama yapılarak karar verilmesi, kural olarak mümkün değildir. Hukukî dinlenilme hakkı, sadece belli bir yargılama için ya da yargılamanın belli bir aşaması için geçerli olan bir ilke değil, tüm yargılamalar için ve yargılamanın her aşamasında uyulması gereken bir ilkedir.

Bu çerçevede gerek çekişmeli ve çekişmesiz yargı işlerinde gerekse bu yargılamalarla bağlantılı geçici hukukî korumalarda, icra takiplerinde, tahkim yargılamasında, hatta hukukî uyuşmazlıklarla ilgili yargılama dışında ortaya çıkan çözüm yollarında, her bir yargılama, çözüm yolu ve uyuşmazlığın niteliğiyle bağlantılı şekilde hukukî dinlenilme hakkına uygun davranılmalıdır.

Yargılamanın sağlıklı bir biçimde sürdürülebilmesi, iddianın ileri sürülmesi, savunmanın yapılabilmesi ile delillerin eksiksiz olarak toplanılıp tartışılabilmesi öncelikle tarafların yargılamadan haberdar edilmeleri ile olanaklıdır. Hasımsız davalar hariç olmak üzere dava dilekçesi ile duruşma gün ve saati karşı tarafa tebliğ edilmeden ve taraf teşkili sağlanmadan, davaya bakılamaz, yargılama yapılamaz.

Dava ile ilgili olan kişilerin davaya ilişkin bir işlemi öğrenebilmesi için, tebligatın usulüne uygun olarak yapılması, duruşma gün ve saatinin muhataba bildirilmesi gerekmektedir. Duruşma günü ile tebligatın çıkarıldığı tarih arasında makul bir süre olmalıdır. Aksi takdirde tarafların hukuksal dinlenme ve savunma hakkı kısıtlanmış olur.

3.Değerlendirme Dava hizmet tespiti davasıdır. Dosyada davalı şirkete yapılan tebligatlar sırasıyla; dava dilekçesinin Fatih Mahallesi Hazerfen Sokak No: 5 ... adresine tebliğe çıkartıldığı ancak iade edilmesi üzerine dava dilekçesinin Fatih Mahallesi Ege Sokak No 5 ... adresine tebliğe çıkartıldığı ve iade edildiği, bunun üzerine dava dilekçesinin Fatih Mahallesi Hazerfen Sokak No 5 ... adresine tebliğe çıkartıldığı ve 18.10.2017 tarihide aynı adreste evrak almaya yetkili kişiye tebilğ edildiği;

Bilirkişi Raporunun, Islah Dilekçesinin, Ek Bilirkişi Raporunun ve Gerekçeli Kararın Fatih Mahallesi Hazerfen Sokak No: 5 ... adresine tebliğe çıkartıldığı ancak TK 35'e göre tebliğ edildiği,

Bölge Adliye Mahkemesi karar ilamının davalı şirketin vekiline tebliğ edilmiş olduğu anlaşılmıştır. Davalı şirketin 24 Şubat 2016 tarihli Ticaret Sicil Gazetesindeki adresinin Fatih Mahallesi Ege Sokak No 5 ... .. adresi olduğu, 21 Ocak 2019 tarihli Ticaret Sicil Gazetesindeki adresinin Fatih Mahallesi Moda Caddesi No: 7 /2 ... / .. adresi olduğu, 1 Ekim 2021 tarihli Ticaret Sicil Gazetesinde ise adresinin Cumhuriyet Mahallesi D-100 Karayolu Cad Adm Konaklama Sitesi Outlet Park Avm Blok N: 374 İç Kapı No: 63 ... / .. adresi olduğu anlaşılmıştır.

Bu açıklamalar doğrultusunda dava dilekçesinin davalıya usulüne uygun olarak tebliğ edilmediği, ıslah dilekçesinin de yanlış adrese tebliğe çıkartıldığı, bu şekliyle davalının savunma hakkı kısıtlanmış olduğu anlaşıldığından, dava dilekçesi ve ıslah dilekçesinin doğru adrese tebliğ edilmesi gerektiği, davalı şirketin vekili var ise tebligatların vekile yapılmasının sağlanarak davalı şirketin delilleri sorularak toplanmalı ve sonucuna göre karar verilmesi gerekirken yapılan usulsüz tebligatlar karşısında davalı şirketin savunma hakkı kısıtlanmak suretiyle verilen karar hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.

VI.KARAR

Açıklanan sebeplerle; 1-Temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararına karşı davalı vekili ve fer'i müdahil Kurum vekilinin istinaf başvurularının esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,