Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/10153 K.2023/10859

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen hizmet tespiti davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili tarafından mahkememize sunulan dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin 1990 yılından 2010 yılına kadar işin niteliği gereği altışar aylık dönemler halinde çalıştığını ve bu süre içerisinde bazı dönemlerin sigorta bildirildiğini bazı dönemlerin bildirilmediğini iddia ederek eksik günlerin tespitini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı Kurum vekili tarafından mahkememize sunulan cevap dilekçesinde özetle; davacının tespitini talep ettiği sürelerin net olarak belirtilmediğini, kurum kayıtlarına göre davalı şirketin 1031496.009 sicil numaralı işyerine 10.06.1999 tarihinde girişinin yapıldığını ve bu tarihten sonra belli aracılıklarla giriş çıkışlarının yapıldığını, 10.06.1999 -26.01.2010 tarihleri arasında davacı adına 809 gün sigortalılık süresi bildirdiğini, dava edilenm dönem içinde kalan 16.10.1994 - 02.08.1996 tarihleri arasında 75729.09 sicil numaralı Arif Yılmaz adına kayıtlı işyerinde 186 gün sigortalılık bildiriminde bulunulduğunu beyan etmiştir.

Davalı şirket, davaya cevap vermemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 23.02.2016 tarihli ve 2014/27 Esas, 2016/102 Karar sayılı kararıyla davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

Dairemiz 15.05.2017 tarih 2016/11826E. Ve 2017/4111K. sayılı kararında "...Mahkemece, davacının çalıştığı işyerinin işvereni tespit edilmeli, davalı işverene yöntemince tebligat yapılarak, yargılama yapılmalı, sonucuna göre karar verilmelidir...." gereğine işaret edilerek bozulmuştur.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, "...davalı şirketin 26.12.1996 tarihinde tüzel kişiliğinin oluştuğu, davalı şirketin konfeksiyon imali işyeri olarak 01.03.1997 tarihinde 506 sayılı Kanun kapsamına alındığı, 12.06.2001 tarihinde ihbar üzerine Kurum müfettişleri tarafından işyerinde inceleme yapıldığı ancak işyerinde tespit edilen işçiler arasında davacının isminin bulunmadığı, hem davacı tanıklarının beyanlarında hem de bordro tanıklarının beyanlarında davacının 1997 yılından işyerinin kapandığı 2008 yılına kadar davalı şirket nezdinde kesimhane bölümünde makineci olarak çalıştığının anlaşıldığı,

ayrıca tanıkların beyanlarına göre işyerinin özellikle de kesimhane bölümünün kış aylarında çalışmadığı, bu sebeple kesimhane bölümünde çalışan davacının da kış aylarında çalışması olmadığı yalnızca yaz aylarında çalışma yaptığının anlaşıldığı, nitekim eksik de olsa bildirilen sigorta primlerinin genellikle yılın 4-5-6-7-8-9-10 ve 11 nci aylarına ilişkin olduğunun görüldüğü, davacı da dava dilekçesinde yılda altı ay çalışma yaptığını beyan ettiği ve bu sürelerin tespitini talep ettiği, buna göre yılın yaz aylarına gelen altı aylık sürelerin tespiti gerektiği," gerekçesiyle "1-Davanın kısmen kabulü ile;

a) [TCKN] T.C. kimlik numaralı davacının, davalıya ait 1031496 sicil sayılı iş yerinde, Kuruma bildirimi yapılmayan,

-1997/4 döneminde 30 gün, 1997/5 döneminde 30 gün, 1997/6 döneminde 30 gün, 1997/7 döneminde 30 gün, 1997/8 döneminde 30 gün, 1997/9 döneminde 30 gün olmak üzere toplam 180 gün,

-1998/4 döneminde 30 gün, 1998/5 döneminde 30 gün, 1998/6 döneminde 30 gün, 1998/7 döneminde 30 gün, 1998/8 döneminde 30 gün, 1998/9 döneminde 30 gün olmak üzere toplam 180 gün,

-1999/4 döneminde 30 gün, 1999/5 döneminde 30 gün, 1999/6 döneminde 9 gün, 1999/9 döneminde 30 gün olmak üzere toplam 99 gün,

-2000/4 döneminde 30 gün, 2000/5 döneminde 30 gün, 2000/6 döneminde 30 gün, 2000/7 döneminde 30 gün, 2000/8 döneminde 30 gün, 2000/9 döneminde 30 gün olmak üzere toplam 180 gün,

-2001/4 döneminde 30 gün, 2001/5 döneminde 30 gün, 2001/6 döneminde 30 gün, 2001/7 döneminde 30 gün, 2001/8 döneminde 30 gün, 2001/9 döneminde 30 gün olmak üzere toplam 180 gün,

-2002/4 döneminde 30 gün, 2002/5 döneminde 30 gün, 2002/6 döneminde 30 gün, 2002/7 döneminde 30 gün, 2002/8 döneminde 30 gün, 2002/9 döneminde 30 gün olmak üzere toplam 180 gün,

-2003/4 döneminde 30 gün, 2003/5 döneminde 30 gün, 2003/6 döneminde 30 gün, 2003/7 döneminde 30 gün, 2003/8 döneminde 30 gün, 2003/9 döneminde 30 gün olmak üzere toplam 180 gün,

-2004/5 döneminde 30 gün, 2004/6 döneminde 30 gün, 2004/7 döneminde 30 gün, olmak üzere toplam 90 gün,

Dönemin asgari ücreti ile iş sözleşmesine bağlı olarak çalıştığının tespitine,

b) Fazlaya ilişkin talebin reddine, " karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı Kurum vekili, hak düşürücü süreye ilişkin değerlendirme yapılmadığını, çalışmaya ilişkin somut delil olmadığını, tanık anlatımlarının net olmadığını, gerekçeli kararda yılın hangi aylarında çalışmanın geçtiğine dair hüküm kurulmadığını, hükmün infaza elverişli olmadığını belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, hizmet tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk Davanın yasal dayanağı 506 sayılı Kanun'un 79 uncu maddesinin 10 uncu fıkrası ile 5510 sayılı Kanun'un 86 ncı maddesinin 9 uncu fıkrası olup bu tür sigortalı hizmetlerin tespitine ilişkin davaların, kamu düzeniyle ilgili olduğu ve bu nedenle de özel bir duyarlılıkla ve özenle yürütülmesinin zorunlu ve gerekli bulunduğu açıktır. Bu çerçevede, hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, bu tür davalarda tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyip, gerek görüldüğünde resen araştırma yapılarak kanıt toplanabileceği de göz önünde bulundurulmalıdır.

3. Değerlendirme

İnceleme konusu eldeki davada, Mahkemece, davacının davalı şirket adına tescilli 1031496 sicil sayılı konfeksiyon imali işyerinden hizmet bildiriminin yapıldığı 10.06.1999 tarihinden sonraki çalışmalarına yönelik kabulünde bir isabetsizlik bulunmamaktadır. Davacının 10.06.1999 tarihinden önceki çalışma iddiası yönünden ilgili işyerinin ihtilaflı dönem bordroları istenmeli, resen tespit edilecek bordro tanıkları dinlenmeli, dinlenen tanıkların hizmet döküm cetvelleri getirtilerek uyuşmazlık konusu dönemde çalışmaları olup olmadığı belirlenip beyanları denetlenmeli, davacıdan bu döneme yönelik delilleri sorulmalı, nitelikçe kamu düzenini ilgilendiren eldeki davada araştırma genişletilerek resen delil toplanabileceği de gözetilip hasıl olacak sonuca göre bir karar verilmelidir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Mahkeme kararının yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA,

Dosyanın kararı veren Mahkemesine gönderilmesine,