Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/10295 K.2024/12633

Taraflar arasındaki iş kazasından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı ... Gemi İnşaat Sanayi ve Ticaret A.Ş. vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davacı vekili ve davalı ... Gemi İnşaat Sanayi ve Ticaret A.Ş vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne ve duruşmanın düzenlendiği 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinde sayılı ve sınırlı olarak gösterilen hâllerden hiçbirine uymadığından, temyiz incelemesinin duruşmalı olarak yapılmasına ilişkin isteğin reddine karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davalı ... Gemi İnşaat Sanayi ve Ticaret A.Ş'ye ait tersanede taşeron davalı ... Gemi İnşaat San. ve Tic. Ltd.Şti.'ne bağlı kaynak işçisi olarak çalışırken 22.10.2014 tarihli iş kazasında yaralandığını belirterek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere 100 TL tedavi gideri,1000 TL maddi tazminat,100.000 TL manevi tazminatın olay tarihinden faizi ile davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini talep etmiş, yargılama sırasında maddi tazminata ilişkin talebini 254.630,65 TL olarak arttırmıştır.

II. CEVAP

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; davacının müvekkili şirkete ait tersanede kaynak bölümünde ... Gemi firması personeli olarak çalıştığını, kendi dikkatsizliği ve tedbirsizliği neticesinde yaralandığını, iş sağlığı ve güvenliği yönünden her türlü eğitimin verildiğini, davanın reddini talep etmiştir. Davalı ... Gemi vekili cevap dilekçesinde; davacının tüm tedavi ve hastane giderlerinin diğer davalı ... tarafından karşılandığını, inşaat şantiyesinde tüm iş güvenliği tedbirlerini aldığını, işverenin hiçbir kusuru bulunmadığını bildirerek davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının 22.10.2014 tarihinde kaynak işi yaparken diğer işçilerin bloku tutan stoperleri kesmesi ve devrilmesi sonucu yaralandığı, Kurum Sağlık Kurulu'nun 19.07.2018 tarihli kararı ile davacının meslekte kazanma gücünün % 9,2 sini kaybetmiş olduğunun belirtildiği, 18.04.2022 tarihli bilirkişi heyet raporunda kazanın meydana gelmesinde davalılardan ... Gemi İnşaat Sanayi ve Ticaret A.Ş.'nin %40, ...

Gemi İnşa Sanayi ve Ticaret Ltd.Şti.'nin %60 oranında kusurlu olduğu davacı işçinin ise kusurlu olmadığı yönünde görüş bildirildiği,29.08.2022 tarihli ek raporda 290.678,12 TL maddi tazminat alacağı bulunduğunun hesaplandığı, taleple bağlı kalınarak 254.630,65 TL'nin kabulüne karar verildiği, manevi tazminatın davacının yaralanma nedeniyle yaşadığı acı ve üzüntü tarafların sosyal ve ekonomik durumları nazara alınarak,

hakkaniyet ilkesi gereği belirlendiği gerekçesi ile "maddi tazminat yönünden davanın kabulüne, taleple bağlı kalınarak 254.630,65 TL maddi tazminatın olay tarihi olan 22.10.2014 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, Manevi tazminat yönünden davanın kısmen kabulü ile taleple bağlı kalınarak 50.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihi olan 22.10.2014 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine " karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı vekili istinaf dilekçesinde;işleyecek aktif dönem hesaplamasının artırım yapılmaksızın ya da %5 artırım ile iskontolama yapılması gerektiğini, davacının ücretinin ilgili meslek odası yazı cevabı ve bordrolar doğrultusunda tespit edilmesi gerektiğini, davacının istirahatli olduğu sürenin raporlarda hatalı tespit edildiğini, talep edilen manevi tazminat miktarının fahiş olduğunu, müvekkili şirkete atfedilen kusur oranının haksız ve bu doğrultuda yapılan hesaplamaların da hatalı olduğunu, vekalet ücretinin hatalı belirlendiğini belirterek istinaf etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının ücretinin Gemi Mühendisleri Odası yazı cevabına göre 1.820,00 TL olarak belirlenmesinin davalı lehine olduğu anlaşılmakla davalı ... Gemi vekilinin ücret yönündeki istinaf itirazlarının reddine karar verildiği, davalı ...

Gemi vekilince işleyecek aktif dönem hesaplamasının artırım yapılmaksızın ya da %5 artırımla iskontolama yapılması gerektiği savunulmuş ise de verilen kaldırma kararı öncesi yargılamada davalı tarafça bu yönde itirazda bulunulmadığı, yine ilk karara karşı yaptıkları başvuruda bu hususun istinaf sebebi yapılmadığı, 29.08.2022 tarihli hesap bilirkişi ek raporunda davacının istirahatli olduğu sürelerin 22.10.2014-24.11.2015 ve 29.11.2016-03.12.2016 tarihleri arası olarak belirlendiği ve hesaplamanın buna göre yapıldığı anlaşılmakla davalı vekilinin bu yöndeki istinaf itirazlarına itibar edilmediği, davalı ...

Gemi vekilinin maddi tazminat yönüyle sayılan konularda istinaf itirazları yerinde değilse de. Bölge Adliye Mahkemesi kaldırma kararı öncesinde İlk Derece Mahkemesi kararına karşı yalnızca davalı ...

Gemi vekilinin istinaf isteminde bulunduğu, İlk Derece Mahkemesince (kaldırma kararı öncesinde) davacının ücretinin hükme esas alınan ek raporda net 2.700,00 TL olarak belirlendiği, kaldırma kararı sonrasında yeniden alınan bilirkişi raporunda ise ücretinin daha az olacak şekilde net 1.820,00 TL olarak belirlendiği halde asgari ücrette yapılan artışlar uygulanarak hesaplama yapılması nedeniyle belirlenen maddi tazminat alacağının ilk karara göre daha fazla tespit edilmiş olduğu, ilk karara karşı davacı tarafın istinafa gelmemesi ile istinafa gelen davalı ...

Gemi şirketi açısından asgari ücret artışları yönünden kazanılmış hak oluşturduğu gözetilerek bilinen devre 08.10.2019 tarihi olup devre sonunun 31.12.2019 tarihi olması sebebiyle 31.12.2019 tarihinden sonra yürürlüğe giren asgari ücret artışlarının (davalı ...

Gemi Şirketi yönünden yeniden) hesaplamaya yansıtılmaması gerektiğinden bölge adliye mahkemesi kaldırma kararı sonrası aldırılan ve diğer yönleriyle hata bulunmayan ek hesap raporu revize edilmek suretiyle yeniden hesaplama yapıldığı, 22.10.2014 tarihinde meydana gelen iş kazası sonucu % 9,2 oranında sürekli iş göremez duruma düşen davacı ...’ın davalı işverenlerin toplam %100 kusuruna göre nihai maddi zararının 181.024,91 TL olduğu,

son karara dayanak alınan hesap raporunda mahsup edilen ve mahkemece de bu mahsuplu hesaba göre gerekçe oluşturulup taleple bağlı verilen karara davacı tarafın istinafının olmamasına göre ödemelerin tenzili hususu artık kesinleşmiş olmakla davalılar tarafından ödendiği tespit edilen 46.000,00 TL ve faizi 30.732,15 TL olmak üzere toplam 76.732,15 TL’nin mahsup edilmesi ile davacının maddi zararının, 181.024,97-TL - 76.732,15-TL = 104.292,76 TL olduğunun tespit edildiği, dolayısıyla istinafa gelen davalı ...

Gemi şirketinin maddi tazminat sorumluluğunun da buna göre 104.292,76 TL ile sınırlı olacağı, istinafa gelmeyen diğer davalı ... Gemi'nin sorumluluk miktarında bir değişiklik olmayacağı, davacının kaza sonrası %9,2 malul kalması yanında 1 yılın üzerinde bir süre istirahatli olması hususları dikkate alındığında davacı lehine hükmedilecek manevi tazminat miktarının 25.000,00 TL olması gerekirken fazlasına hükmedildiği, manevi tazminata ilişkin kararın istinafa gelen davalı ...

Gemi bakımından kaldırılması gerektiği, İlk Derece Mahkemesince verilen 254.630,65 TL maddi tazminat ve 50.000,00 TL manevi tazminata ilişkin ilk kararın kaldırma kararı öncesinde yalnızca ... Gemi Şirketince istinaf edildiği dikkate alındığında davalı ... Gemi Şirketinin yerel mahkemenin ilk kararında belirtilen tutarlardan davalı ...

Gemi Şirketinin ise istinaf incelemesi ile yukarıda tespit edilen 104.292,76 TL maddi tazminat ve yine takdir edilen 25.000,00 TL manevi tazminat ile sınırlı şekilde sorumlu olacağı, yine anılan ilk mahkeme kararı davacı tarafından da istinaf edilmemiş olduğundan kazanılmış haklar kapsamında diğer davalı ...

Gemi'nin sorumluluk miktarı da hem maddi hem de manevi tazminat tutarları yönüyle iade öncesi ilk karardakinden daha fazlası olamayacağından iade sonrası aldırılan hesap raporunda 254.631,65 TL üzeri tespit edilen maddi tazminatın işbu davalı yönünden geçerliliği olmayacağı, yeniden tesis olunacak hükümde maddi tazminat bendinde "taleple bağlı kalınarak" ibarelerine yer verilmeyecek olup yargılama giderleri ve vekalet ücretleri yönüyle de sorumluluk oranları gözetilerek hüküm kurulacağı gerekçesiyle davalı ...

Gemi vekilinin istinaf başvurusunun kısmen kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, "davanın kısmen kabulüne, maddi tazminat davasının davalı ... Gemi yönünden kabul diğer davalı ... Gemi yönünden ise kısmen kabulü ile, 254.630,65 TL maddi tazminatın (davalı ...

Gemi Şirketinin sorumluluğu 104.292,76 TL ile sınırlı olmak üzere) 22.10.2014 iş kazası tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, davalı ... Gemi şirketi yönünden fazlaya ilişkin talebin reddine, manevi tazminat davasının kısmen kabulü ile, 50.000,00 TL manevi tazminatın (davalı ...

Gemi Şirketinin sorumluluğu 25.000,00 TL ile sınırlı olmak üzere) 22.10.2014 iş kazası tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine" karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili ve davalı ... Gemi AŞ vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1.Davacı vekili; ilk kararı temyiz etmemiş olması nedeniyle davalı lehine usuli kazanılmış hak oluştuğu gerekçesiyle asgari ücret artışlarının yok sayılarak tazminatın 254.630,54 TL den 104.292,76 TL ye indirilmesinin hukuka aykırı olduğunu, lehine hükmedilen manevi tazminatın az olduğunu belirterek temyiz yoluna başvurmuştur. 2.Davalı ... vekili; sunmuş olduğu temyiz dilekçesi ile istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü itirazlarını yinelemek suretiyle kararın bozulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık iş kazasından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat istemlerine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 417 nci maddesi, 5510 sayılı Kanun'un 13 ncü maddesi ile 4857 sayılı İş Kanunu'nun 2 nci ve 77 nci maddeleri ile 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu'nun 4 ncü maddeleridir.

3. Değerlendirme

A) Davacı vekili ve davalı ... Gemi İnşaat Sanayi ve Ticaret A.Ş vekilinin manevi tazminata ilişkin temyiz itirazlarının incelenmesinde;

Miktar veya değeri kesinlik sınırını geçmeyen davalara ilişkin nihai kararlar, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 362 nci maddesi uyarınca temyiz edilemez. Temyize konu edilen miktarın kesinlik sınırının altında kalması hâlinde anılan Kanun’un 366 ncı maddesi atfıyla aynı Kanun’un 352 nci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca temyiz dilekçesinin reddine karar vermek gerekir.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nu 110 uncu maddesi kapsamında dava yığılması (objektif dava birleşmesi) kapsamında her bir talebin ayrı bir dava olduğu ve ayrı ayrı hüküm ve sonuç doğuracağı açıktır.

Dosya içeriğine göre, temyize konu edilen miktarların Bölge Adliye Mahkemesinin karar tarihi itibari ile kesinlik sınırı olan 238.730,00 TL’nin altında bulunduğu anlaşılmakla bu kısma yönelik temyiz itirazlarının aşağıdaki şekilde reddine karar verilmiştir.

B) Davacı vekili ve davalı ... Gemi İnşaat Sanayi ve Ticaret A.Ş vekilinin maddi tazminata ilişkin temyiz itirazlarının incelenmesinde;

1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup taraf vekilleri tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle, 1. Davacı vekili ve davalı ... Gemi İnşaat Sanayi ve Ticaret A.Ş vekilinin manevi tazminat istemine yönelik temyiz isteminin miktardan REDDİNE,

2. Davacı vekili ve davalı ... Gemi İnşaat Sanayi ve Ticaret A.Ş vekilinin maddi tazminata yönelik temyiz itirazlarının reddine, Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararın 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,