Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/10338 K.2024/6651

Taraflar arasındaki iş kazasından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın asıl ve birleşen dava dosyası davacıları ..., ..., ..., ... ve davalılar vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararının asıl dava dosyası davacıları ..., ..., ..., ... vekilleri tarafından temyiz edildiği; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili asıl ve birleşen dava dilekçesinde özetle; davacıların murisleri olan ...'un iş yerinde çalışırken 27.06.2015 tarihinde meydana gelen olay sonucu vefat ettiğini beyan ederek maddi ve manevi tazminat talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı ... Madencilik Tur. İnş. Nakl. San. ve Tic. A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; iş kazasının meydana gelmesinde müvekkilinin kusurunun bulunmadığını, ... işçiye işe başlamadan önce iş güvenliği tedbirleri ile ilgili bilgi verildiğini, davacı tarafça talep edilen tazminat miktarlarının fahiş olduğunu, inşaat alanının Yapı Kredi Sigorta A.Ş. tarafından işveren mali sorumluluk sigorta poliçesi ile sigortalandığını, davanın sigorta şirketine ihbarını talep ettiklerini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

2.Davalı ... İnşaat Malzemeleri Tic. A.Ş. ve Albayrak Turizm Seyahat İnş. Tic. A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın zamanaşımına uğradığını, iş kazasının meydana gelmesinde ... işçinin asli kusurlu olduğunu, müvekkili şirketlerin işyerinde gerekli iş güvenliği önlemlerini aldığını, dava dışı vinç operatörü ...'ün Doğu Ağır Nakliyat ve Vinç Hizmetleri Tic. Ltd.

Şti.'nin işçisi olup, metro inşaatında kullanılan vincin operatörü ile birlikte kiralandığını, vincin Allianz Sigorta A.Ş. tarafından zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi ile sigortalandığını, olayda vincin maliki, vinç sürücüsü ve sigorta şirketinin sorumluluğunun açık olduğunu, ... işçinin aylık net ücretinin 1.750,00 TL olduğunu, istenen manevi tazminat miktarlarının fahiş olduğunu, Kartal Kaynarca metro inşaatının Yapı Kredi Sigorta A.Ş. tarafından sigortalandığını, davanın sigorta şirketine ihbarını talep ettiklerini,

müvekkilinin müteveffanın eşinin Z.B. nezdindeki hesabına maddi tazminata mahsuben 7.876,85 TL tutarında ödeme yaptığını, bu ödemelerin mahsubunu istediklerini, SGK tarafından davacılara bağlanan peşin sermaye değerli gelirin maddi tazminat bedelinden mahsup edilmesi gerekeceğini, tazminat bedeline olay tarihinden itibaren faiz işletilecek olmasının hukuka aykırı olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile asıl dava yönünden, davanın kısmen kabulü ile 347.129,45 TL nin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak, davacı (eş) ... verilmesine, işbu alacağın olay tarihi olan 27.06.2015 tarihinden itibaren yasal faiz yürütülmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine, 24.401,99 TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak, davacı (kızı) ... 'a verilmesine, iş bu alacağın olay tarihi olan 27.06.2015 tarihinden itibaren yasal faiz yürütülmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine, 8.369,80 TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak,

davacı(oğlu) ...'a verilmesine, işbu alacağın olay tarihi olan 27.06.2015 tarihinden itibaren yasal faiz yürütülmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine, davacı (oğlu) ...'un maddi tazminat talebinin reddine, manevi tazminat yönünden, davanın kısmen kabulü ile 70.000,00 TL manevi tazminatın davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak, davacı (eş) ...'a verilmesine, işbu alacağın olay tarihi olan 27.06.2015 tarihinden itibaren yasal faiz yürütülmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine, 30.000,00 TL manevi tazminatın davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak, davacı (oğlu) ...'a verilmesine,

işbu alacağın olay tarihi olan 27.06.2015 tarihinden itibaren yasal faiz yürütülmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine, 30.000,00 TL manevi tazminatın davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak, davacı(oğlu) ...'a verilmesine, işbu alacağın olay tarihi olan 27.06.2015 tarihinden itibaren yasal faiz yürütülmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine, 30.000,00 TL manevi tazminatın davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak, davacı (kızı) ...'a verilmesine, işbu alacağın olay tarihi olan 27.06.2015 tarihinden itibaren yasal faiz yürütülmesine,

fazlaya ilişkin istemin reddine, birleşen İstanbul Anadolu 23. İş Mahkemesi 2019/80 Esas nolu dosya manevi tazminat davası yönünden; davanın kısmen kabulü ile 20.000,00 TL manevi tazminatın davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak, davacı (baba)...'a verilmesine, işbu alacağın olay tarihi olan 27.06.2015 tarihinden itibaren yasal faiz yürütülmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine, 10.000,00 TL manevi tazminatın davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak, davacı (kardeş) ...'ye verilmesine, işbu alacağın olay tarihi olan 27.06.2015 tarihinden itibaren yasal faiz yürütülmesine,

fazlaya ilişkin istemin reddine, 10.000,00 TL manevi tazminatın davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak, davacı (kardeş) ...'a verilmesine, işbu alacağın olay tarihi olan 27.06.2015 tarihinden itibaren yasal faiz yürütülmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine, 10.000,00 TL manevi tazminatın davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak, davacı (kardeş) ... ...'ya verilmesine, iş bu alacağın olay tarihi olan 27.06.2015 tarihinden itibaren yasal faiz yürütülmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine, 10.000,00 TL manevi tazminatın davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak, davacı (kardeş) ...'e verilmesine,

iş bu alacağın olay tarihi olan 27.06.2015 tarihinden itibaren yasal faiz yürütülmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine, 10.000,00 TL manevi tazminatın davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak, davacı (kardeş) ...'a verilmesine, iş bu alacağın olay tarihi olan 27.06.2015 tarihinden itibaren yasal faiz yürütülmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine, birleşen İstanbul Anadolu 9. İş Mahkemesi 2019/208 Esas nolu dosya manevi tazminat davası yönünden, davanın kısmen kabulü ile 10.000,00 TL manevi tazminatın davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak, davacı (kardeş) ... ...'a verilmesine,

işbu alacağın olay tarihi olan 27.06.2015 tarihinden itibaren yasal faiz yürütülmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine, karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde asıl ve birleşen dava dosyası davacılar ve davalılar vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1.Asıl dava dosyası davacıları ..., ..., ..., ... vekilleri istinaf dilekçesinde özetle; müvekkillerinin murisinin kaza tarihindeki ücretinin 5.725,65 TL olduğuna yönelik SGK kayıt inceleme tutanağının dikkate alınmadığını, davalılar işveren vekilinin de imzasını taşıyan bu delilin kesin delil niteliğinde olduğunu, 1. seçeneğe göre hüküm kurulması gerektiği halde hangi hukuki gerekçeyle itibar edilmediğinin açıklanmadığını, takdir edilen manevi tazminat miktarlarının caydırıcılıktan uzak ve düşük kaldığını beyanla kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

2.Birleşen dava dosyaları davacılar vekili istinaf dilekçesinde özetle; müvekkillerinin duyduğu acı ve ızdırap ve kusur oranı itibariyle takdir edilen manevi tazminat miktarlarının yetersiz olduğunu, ihtiyari dava arkadaşlığı bulunan müvekkilleri lehine ayrı ayrı vekalet ücretine hükmedilmesi gerekirken tek vekalet ücretine hükmedildiğini beyanla kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

3.Davalı ... İnş. ve San. A.Ş vekili istinaf dilekçesinde özetle.

Türk Borçlar Kanunu'nun 72 nci maddesi uyarınca haksız fiilden kaynaklanan alacaklarda zamanaşımı süresinin 2 yıl olduğunu, zamanaşımı itirazlarının dikkate alınmadığını, kusur oranlarına yaptıkları itirazın dikkate alınmadığını, müvekkilinin kusurunun bulunmadığını, yaşanan iş kazasında işçinin ağır kusurunun bulunduğunu, müvekkili şirket ile olay arasında illiyet bağı bulunmadığını, bu nedenle dava sürecindeki haksız, eksik ve yetersiz bilirkişi raporlarına dayanılarak müvekkili şirket aleyhine belirlenen kusur oranlarının fahiş nitelikte olduğunu, hükmedilen maddi tazminatlarda,

davacıların sosyal ve ekonomik durumlarının gereği gibi araştırılmadığını, eksik inceleme sonucu hatalı şekilde hüküm tesis edildiğini, hükmedilen manevi tazminat miktarlarının zenginleşmeye neden olacak nitelikte olduğunu, dosya kapsamında sunulan iş sözleşmesi ve ücret bordrolarından da anlaşılacağı üzere, ... aylık 1750,00 TL net ücretle çalıştığını , hesaplamaya esas alınan ücret miktarının hatalı olduğunu, olay tarihinden itibaren yasal faiz yürütülmesine hükmedilmesinin de hatalı olduğunu beyanla kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

4.Davalı ... Madencilik Tur. İnş. Nakliyat San. ve Tic. A.Ş. ve Albayrak Tur. Seyehat İnş. Tic.

A.Ş. vekili istinaf dilekçesinde özetle; meydana gelen kazada müvekkili şirketin herhagi bir kusurunun bulunmadığını, müvekkillerinin iş sağlığı ve güvenliği yönünden üzerine düşen her türlü sorumluluğunu yerine getirdiğini, müteveffanın iş güvenliği talimat ve taahhütnamesine aykırı davranması nedeniyle iş kazasının meydana gelmesinde tam ve asli kusurlu olduğunu, illiyet bağının müteveffanın tam kusurlu davranışı nedeniyle kesildiğini, takdir edilen manevi tazminat miktarlarının fahiş olduğunu, müteveffanın aylık 1750,00 TL net ücretle çalıştığını,

dosyada yazılı ve kesin delillere rağmen davacıların müteveffanın ücretine ilişkin iddialarının itibar edilebilecek bir yönü bulunmadığını beyanla kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalı şirketlerin oluşturduğu ortaklığa ait Kartal Kaynarca Metro İnşaat şantiyesinde yükleme işçisi olarak çalışan davacıların murisi ...'un 27.06.2015 tarihinde mobil vince bağlı kova yardımı hafriyat kamyonuna yükleme yapılması için kamyon kasasında kova halatının takılıp sökülmesi işlerini yaparken kovanın başına çarpması sonucu meydana gelen iş kazasında vefat ettiği, iş güvenliği uzmanlığı bulunan makine mühendisi ve inşaat mühendisi bilirkişi heyetinden oluşan kusur bilirkişi raporundaki tespitlerin,

SGK müfettişi tarafından düzenlenen rapor ve İstanbul Anadolu 54. Asliye Ceza Mahkemesinin 2016/668 Esas sayılı dosyasında alınan bilirkişi heyet raporundaki tespitler ile uyumlu olup davalılara ve ... işçiye yüklenen kusur oranlarının dosya kapsamına uygun olduğu, 6098 sayılı Kanun'un 72 nci maddesi uyarınca 10 yıllık zamanaşımı süresinin dolmadığı, özlük dosyası arasında yer alan kıdem tazminat bordrosunda son aylık ücretin 2.862,82 TL brüt olarak gösterildiği, 2015 yılı Haziran ayı bordrosunda kök ücretin yanında 4.282,78 TL brüt sair ödeme tahakkukunun bulunduğu,

ibraname ve işten çıkış onay formunda kök ücret dışında yapılan ödemelerin yıllık izin ve hafta tatili çalışmasına ilişkin olduğuna yönelik açıklama bulunduğu, sigorta müfettişi tarafından düzenlenen kayıt inceleme tutanağında 2015/6 ay bordrosu ile sigorta bildirimi karşılaştırılmak suretiyle aradaki farkın neden kaynaklandığının tespit edildiği,

Yargıtay 21. Hukuk Dairesinin 08.06.2020 tarih 2019/3666 Esas-2020/2008 Karar sayılı ilamında da belirtildiği üzere fazla mesai vb ek ödemelerin devamlılık arz etmesi halinde hesaba esas ücrete dahil edilmesi gerektiği, işyeri veya sigorta kayıtlarına geçmiş olan miktarın ücret olarak değerlendirilemeyeceği, bu nedenle kıdem tazminatı bordrosundaki kök ücretin hesaplamaya esas alınmasının dosya kapsamına uygun olduğu, kaza tarihi, kazanın meydana geliş şekli, kusur oranları itibariyle davacılar lehine takdir edilen manevi tazminat miktarlarının dosya kapsamına uygun olduğu,

Yargıtay 21. Hukuk Dairesinin 25.06.2020 tarih 2019/6870 Esas-2020/2744 Karar sayılı ilamında da açıklandığı üzere her bir davacı yönünden ayrı ayrı vekalet ücreti takdir edilemeyeceğinden, İlk Derece Mahkemesinin vakıa ve hukuki nitelendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davacılar ve davalıların yaptığı istinaf başvurusunun HMK'nun 353/1-b-1 maddesi gereğince ayrı ayrı esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde asıl dava dosyası davacıları ..., ..., ..., ... vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Asıl dava dosyası davacıları ..., ..., ..., ... vekilleri temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde belirttiği sebeplerle kararın temyizen bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, iş kazasında vefat eden sigortalının yakınlarının tazminat istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 417 nci maddesi, 5510 sayılı Kanun'nun 13 ncü maddesi ile 4857 sayılı İş Kanunu'nun 2 nci ve 77 nci maddeleri ile 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu'nun 4 ncü maddeleridir.

3. Değerlendirme 1.Asıl dava dosyası davacılar vekilinin davacı çocuklar ..., ..., ... için reddedilen maddi ve manevi tazminata yönelik temyiz itirazlarının incelenmesinde; 1.Miktar veya değeri kesinlik sınırını geçmeyen davalara ilişkin nihai kararlar, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 362 nci maddesi uyarınca temyiz edilemez. Temyize konu edilen miktarın kesinlik sınırının altında kalması hâlinde anılan Kanun’un 366 ncı maddesi atfıyla aynı Kanunun 352 nci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca temyiz dilekçesinin reddine karar vermek gerekir.

2.6100 sayılı HMK nın 110 ncu maddesi kapsamında dava yığılması (objektif dava birleşmesi) kapsamında her bir talebin ayrı bir dava olduğu ve ayrı ayrı hüküm ve sonuç doğuracağı dikkate alınmalıdır.

3.Dosya içeriğine göre, temyize konu edilen miktarlar Bölge Adliye Mahkemesinin karar tarihi itibari ile kesinlik sınırı olan 78.630,00 TL’nin altında bulunduğu anlaşılmakla bu kısma yönelik temyiz itirazlarının aşağıdaki şekilde reddine karar verilmiştir.

2. Asıl dava dosyası davacılar vekilinin davacı eş ... için reddedilen maddi ve manevi tazminata yönelik temyiz itirazlarının incelenmesinde; 1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanunun 371 nci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen kararın, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, hesap ilkelerine uygun düzenlenen hesap bilirkişi raporuna, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere, temyiz kapsam ve nedenlerine göre tüm temyiz itirazlarının reddi ile anılan hükmün onanmasına karar vermek gerekmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; 1.Asıl dava dosyası davacılar vekilinin davacı çocuklar ..., ..., ... için reddedilen maddi ve manevi tazminata yönelik temyiz isteminin miktardan REDDİNE,

2. Asıl dava dosyası davacılar vekilinin davacı eş ... için reddedilen maddi ve manevi tazminata yönelik temyiz itirazlarının reddine, Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararın 6100 sayılı Kanun'un 370 nci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

3. Aşağıda yazılı temyiz harcının temyiz eden ilgiliden alınmasına,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,