Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/10342 K.2023/10860

Taraflar arasında Mahkemesinde görülen rücuan tazminat davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı davacı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. SGK Başkanlığı Kurum sigortalısı ... TC numaralı ... ile ...

TC numaralı ...'ın 04.09.2010 günü geçirdiği iş kazası sonucu kurumca ödenen peşin sermaye değerleri ile diğer tedavi ve cenaze masraflarının davalılardan tahsilinin taleplerinin olduğu, dönüş yolunda iken kamyonun frenlerinin bozuk olması ve bu sebepli fren aksamının işlevsiz halde olması sebebiyle yokuş aşağı kontrolsüz inişi engelleyemediği ... sınırları içerisinde Döşealtı mevkiinde kazanın meydana geldiğini, bu kazada ... hayatını kaybettiği, ...'nun ise yaralandığını, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı İş Teftiş kurulu Başkanlığının inceleme raporuna göre anılan kazanın trafik iş kazası olduğunu,

iş kazasından dolayı sürekli iş göremezlik gelir talebinde bulunan ...'nun sürekli iş göremezlik derecesinin %25 olarak tespit edildiğini, bu nedenle sigortalılara yapılan masraf ve ödemelerin 5510 sayılı Kanun ilgili mevzuat gereği Müteveffa ...'ın hak sahiplerine ödenen toplam 76.296,70 TL peşin sermaye değeri ile 308,00 TL, kazazede sigortalı ...'na bağlanan 32.141,00 TL peşin sermaye değeri 3.108,68 TL hastane masrafları olmak üzere toplam 37.299,10 TL Kurum zararının her iki davalıdan tahsiline, tahsile hüküm kurulurken gelirlere onay tarihinden, ödeme ve masrafların sarf ve tediye tarihinden faiz haklarının olduğunu karar verilmesinin,

yargılama giderleri ve ücreti vekaleten davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

28.09.2015 tarihli celsede Kurum sigortalısı ...'nun Kurum alacağının rücuan tazminine yönelik dava dosyasının bu dava dosyasından tefrik edildiği anlaşılmıştır.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle. 5510 sayılı Kanun'un 21 inci maddesinin 4 üncü fıkrasına göre iş kazası kolundan bağlanan gelirlerin "ilk peşin ödeneğinin yarısı" rücu edilebilir olduğunu yapılacak hesaplamada Kanun maddesine göre indirimin talep edilmesini, ... için bağlanan gelirin PSD olan 16.712 TL ve geçici iş göremezlik ödemesi 3.108 TL Muratpaşa SGK ... Bankası ...

Şb ne ödendiğini, KTK 99/1 maddesine göre sigorta genel şarlarında Yargıtay içtihatlarında sigorta şirketinin temerrüde düşmesi için hak sahipleri tarafından sigortacıya tüm belgelerin tam olarak ibrazı şartının aranmakta olduğunu, davanın reddine karar verilerek yargılama giderine, vekalet ücretinin davacı tarafa tahmiline karar verilmesini, davacı taraf delillerin taraflarına tebliğini ve tebliği takiben cevap haklarının saklı tutulmasına karar verilmesi gerektiğini savunmuştur.

III. MAHKEME KARARI

Mahkemenin 28.09.2015 tarihli ve 2013/565 Esas, 2015/501 Karar sayılı kararıyla; "1-Kurum sigortalısı ...'ın ölümüne ilişkin kurum alacağının kabulü ile 76.296,70 TL ilk peşin sermaye değerli gelirin onay, 308,00 TL cenaze giderinin sarf tarihinden itibaren (davalı ... poliçe limiti ile sınırlı sorumlu ve 12.10.2011 tarihinden itibaren sorumlu olmak üzere) yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, fazla istemin saklı tutulmasına, " karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Birinci Bozma Kararı

1. Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili tarafından temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairenin 05.04.2018 tarihli ve 2016/1031 Esas, 2018/3055 Karar sayılı Bozma ilamında; "... Eldeki davada ise Mahkemece karar başlığında davalı olarak gösterilen ve aleyhine hüküm tesis edilen ... hakkında davacı kurum dava açmamış ve bu husus dava dilekçesinde de ayrıntılı bir şekilde açıklanmıştır. Husumet yöneltilmeyen Elmas hakkında aleyhe hüküm tesisi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. " gereğine işaret edilerek bozulmuştur.

B. İkinci Bozma Kararı

1. Mahkemece bozmaya uyularak verilen 25.09.2020 tarihli ve 2018/442 Esas, 2020/262 Karar sayılı kararıyla; sigortalının % 100 kendi kusuru nedeniyle ölümünden kaynaklanan bir durumda Kurumun rücu alacağı bulunmadığından davalı ... hakkında açılan davanın reddine karar verilmiş, karara karşı davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairenin 10.06.2021 tarihli ve 2021/1666 Esas, 2021/8111 Karar sayılı bozma ilamında; "... kaza anında sürücü yanında bulunan ve yaralanan ...’nun Çalışma Bakanlığı Müfettişliği tarafından yapılan soruşturmada, müteveffa sürücünün kendisine “kamyonun freni boşaldı, araç hızlanmadan araçtan atla dedi”şeklindeki verdiği ifadesi ve kazanın oluş şekli dikkate alınarak.

Mahkemece aracın en son muayenesinin ne zaman yapıldığı, araçta teknik arıza olup olmadığı, fren arızası bulunup bulunmadığı hususlarında araştırma yapılmalı, İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği ile iş kazasının vuku bulduğu iş kolunda uzman bilirkişilerden fren arızasına ilişkin bilgilerde irdelenerek işveren, sürücü ve varsa üçüncü kişilerin kusurları ayrı ayrı irdelenmek suretiyle yeniden kusur oran ve aidiyeti konusunda oluşa uygun kusur raporu alınmalıdır. " gereğine işaret edilerek bozulmuştur.

C. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Kararı

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararıyla; "...sigortalı işçi ...'ın %30 kendi kusuru ile %70 işveren ve araç sahibi ...'ın kusuru nedeniyle sigortalının ölümünden kaynaklanan kurumun rücuen alacağına ilişkin dava, işveren ...'a yöneltilmeyip ZMM sigortacısı davalı ... Sigorta Şirketine yöneltilmiş olduğundan, davalı ... şirketinin sorumlu olduğu tutarın, 5510/21-4 ve ZMM poliçe genel şartları kapsamında 9.126,09 TL olarak hesaplandığı anlaşılmakla.

9.126,09 TL'nin sigorta poliçesindeki limit ile sınırlı olarak ve temerrüt tarihi olan 12.10.2011 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ... şirketinden alınarak davacıya verilmesi yönünde davanın kısmen kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur." gerekçesi ile "Davanın kısmen kabulü ile; toplam 8.910,49 TL ilk peşin sermaye değerli gelirin ve 215,60 TL cenaze giderinin sigorta poliçesindeki limit ile sınırlı olarak ve 12.10.2011 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ... şirketinden alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine" karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı Kurum vekili temyiz dilekçesinde özetle; davalı ... şirketinin araç sahibi ...'ın kusuru nedeniyle kurum zararından tam olarak sorumlu olduğunu belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, rücuan tazminat istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 5510 sayılı Kanun'un 21 inci maddesi hükümleridir.

3. Değerlendirme 1.Mahkemelerin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Kanun'un 428 inci maddesi ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen Mahkeme kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla ve özellikle temyiz edenin sıfatına göre davacı vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA, Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,