Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/10431 K.2023/9504

Taraflar arasındaki (1) gün süre ile sigortalı çalıştığının tespiti ile sigorta başlangıcının tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı Kurum vekili ile davalı ... A.Ş. vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvuruların esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı Kurum vekili ile davalı ... A.Ş. vekili tarafından temyiz edilmekle;kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde,davacının davalı şirkette 10.10.1986 tarihinden bu yana işçi olarak çalıştığını, söz konusu tarihte işe başladığına ilişkin işe giriş bildirgesinin davalı şirketin alt işvereni ... tarafından Kuruma gönderildiğini, ancak Kurum kayıtlarında davacının ilk işe giriş tarihinin 09.03.1987 olarak kayıtlı olduğunu, bu durumun yaşlılık aylığına hak kazanma koşullarını davacı aleyhine etkilediğini belirterek, fazlaya ilişkin talep ve hakları saklı kalmak kaydıyla; davacının davalı asıl işverenin dava dışı alt işvereni nezdinde, işe giriş tarihinden itibaren 1 günlük hizmet süresinin tespiti ile bu hizmetinin diğer hizmet süreleriyle birleştirilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı ... A.Ş. vekili cevap dilekçesinde, işbu davanın hak düşürücü sürenin tüketilmesinden sonra açıldığını, davacı ile davalı şirket arasında herhangi bir iş sözleşmesinin bulunmadığını, davalı şirkete ait ... rafinerisine giriş – çıkış yapmadığının tespit edildiğini, iddia olunan tarihlerdeki işverenlerinin kim olduğu, iş akdinin hangi işveren tarafından feshedildiği, fesih tarihi gibi bilgilerin dava dilekçesine yer almadığını, kabul anlamına gelmemek kaydıyla, davacının dava dışı Baytaş unvanlı firma tarafından Kuruma sunulan işe giriş bildirgesinin dikkate alınması gerektiği düşünülse dahi, davacının davalı şirkete ait işyerlerinde kesintisiz bir çalışmasının olmadığını belirterek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

2. Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde, Kurum kayıtlarının incelenmesinde, davalı şirket tarafından davacı adına 10.10.1986 tarihinde işe giriş bildirgesi verildiğini, ancak bordrolarda isminin bulunmadığını ve primlerinin ödenmediğini, bu nedenle 506 sayılı Kanun kapsamında hizmet kaydının oluşturulmadığını, bu nedenle ilk tescil tarihinin 09.03.1987 olarak kabul edildiğini, yerleşik Yargıtay içtihatları uyarınca eylemli ve gerçek çalışmanın varlığı saptanmadıkça hizmet akdine dayalı sigortalılıktan söz edilemeyeceğini,

eylemli ve gerçek çalışmayı ortaya koyan belgelerin işe giriş bildirgesi ile birlikte sigortalının çalışma gün sayısını ve kazanç durumunu gösteren bordro kayıtları olduğunu, davacının davalı şirkette ilk işe giriş bildirgesinin gönderildiği 10.10.1986 tarihi ile ilk çalışma kaydının bulunduğu 09.03.1987 arasında aralıksız olarak fiilen çalıştığını gösterir herhangi bir kaydın bulunmadığını, açıklanan nedenlerle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Davanın kısmen kabulü ile davacının dahili davalı ... İnşaat San. Tic. A.Ş.'nin 4.4001.151588.04.15 sicil numaralı iş yerinde 10.10.1986 tarihinde 1 gün sigortalı olarak asgari ücret karşılığı 506 sayılı Kanun'un 79/8 maddesi gereğince çalıştığının tespitine, davacının davalı ... İnşaat San. Tic. A.Ş yönünden açtığı davasının feragat nedeniyle usulden reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1. Davalı ... Rafinerileri A.Ş. vekili istinaf başvurusunda; bilirkişi raporunda müvekkilinin asıl işveren olduğuna dair bir tespit yapılamadığını, şirket kayıtlarında davacının çalışmasına dair bir kayıt olmadığını, müvekkilinin sözleşmenin tarafı olmadığını, husumet yokluğundan davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, davalı ... önünden feragat nedeniyle ret kararı verilmişken müvekkili yönünden de aynı yönde feragat nedeniyle davanın reddi yönünde hüküm tesis edilmesi gerekirken, asıl işveren konumundaki müvekkili yönünden aleyhe verilen kararın çelişki oluşturduğunu ileri sürmüş ve davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

2.Davalı SGK vekili istinaf başvurusunda;bir günlük hizmetin tespiti istemine ilişkin davada tanık beyanları dışında delil olmadığından davanın reddine karar verilmesi gerektiğini ileri sürmüştür.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "...08.10.1968 doğum tarihli davacının 10.10.1986 tarihinde ... A.Ş'nin taşeronu olan ... A.Ş.'ye ait 151588 sicil numaralı işyerinde çalışmaya başladığına dair işe giriş bildirgesinin bulunduğu, iş yerinin 01.09.1986 ile 02.08.1994 tarihleri arasında kanun kapsamında bulunduğu, dinlenen bordro tanıklarının davacının iş yerinde geçen çalışmalarını doğruladıkları anlaşıldığından..." gerekçesiyle istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... A.Ş. vekili ile davalı SGK vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı ... A.Ş. vekili ile davalı Kurum vekili, istinaf dilekçe içeriğini tekrarla kararın temyizen bozulmasını talep etmişlerdir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, davacının 10.10.1986 tarihinde (1) gün süre ile sigortalı çalıştığının ve sigorta başlangıcı olduğunun tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2. 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu'nun 2 nci, 6 ncı, 9 uncu, 79 uncu, 108 inci maddesi hükümleridir.

3. Değerlendirme 1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Dava, sigorta başlangıcı ve 1 günlük çalışmanın tespitine ilişkin olup (1) gün süre ile sigortalılığa hükmedilmişse de sigorta başlangıcına hükmedilmemiş olması hatalıdır.

3.Öte yandan, sigorta başlangıcı ve (1) gün süre ile sigortalı çalıştığının tespiti davası esas itibariyle kurum işleminin iptali niteliğindeki davada, husumetin sadece SGK'ya yöneltilmesinin gerekmesi karşısında davalı olarak gösterilen ve dava tarihinden önce 16.06.2014 tarihinde ticaret sicilinden terkin edildiği anlaşılan davalı .... Tic. A.Ş.'nin davada taraf kılınmaması gerekirken taraf olması, ayrıca bu tür davalardan feragat imkanı bulunmadığı gözetildiğinde davalı .... Tic. A.Ş. hakkında davanın feragat nedeniyle reddine ilişkin hüküm isabetli bulunmamakla beraber sonucu itibariyle gözetilmemiştir.

4.Ne var ki bu konunun düzeltilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden hüküm bozulmamalı, 01.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 370 inci maddesi gereğince düzeltilerek onanmalıdır.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; 1-Davalı Kurumun ve davalı ... A.Ş vekilinin diğer temyiz itirazlarının reddine; 2-Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

İlk Derece Mahkemesi hükmünün 1 no.lu bendine eklenmek üzere "... sigortalılık başlangıç tarihinin 10.10.1986 tarihi olduğunun tespitine," ibarelerinin yazılmasına ve hükmün bu şekliyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek halinde temyiz eden ilgiliye iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,