Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/10540 K.2024/2427

Taraflar arasındaki tespit davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlenildikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin 01.12.2006 tarihinde 7181 145 740 Bağ-Kur numarası ile Tarım Bağ-Kur sigortasını tescil ettirdiğini, faaliyetini 01.10.2013 tarihine kadar devam ettirdiğini, bu tarihten itibaren müvekkilinin 5510 sayılı Kanun'un Ek madde 5 tarım çalışanı sigortalısı olarak çalıştığını ve primlerini düzenli ödediğini, müvekkilinin 16.05.2017 tarihinde SGK'na başvuruda bulunduğunu, SGK'nun 17.05.2017 tarihli cevabında Sosyal Güvenlik Denetim raporuna göre müvekkilinin oda kaydının geçersiz olduğunun belirtildiğini,

Tarım Bağ-Kur'a ait kesin hizmet süresinin 01.10.2013 - 31.07.2015 tarihleri arasında Ek-5 kapsamında müvekkilinin ödediği primlerin Bağ-Kur hesabına aktarıldıktan sonra yapılacağının bildirildiğini, müvekkilinin hizmet süresinin Ek-5 sigortalılığının geçersiz olduğundan bahisle sayılmadığını belirterek SGK'nun 68386826 sayılı 17.05.2017 tarihli geçersiz sayılması işleminin iptaline, Ek-5 tarım çalışanı sigortalılığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II.CEVAP

Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; 03.05.2017 tarihli Sosyal Güvenlik Denetmen raporuna dayanılarak davacının Tarım Bağ-Kur sigortalılık süresinin 01.12.2006 - 31.12.2007 ve 01.09.2008 - 30.05.2017 olarak yeniden düzenlendiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III.İLK DERECE MAHKEME KARARI

İlk Derece Mahkemesince davacının adına kayıtlı taşınmazların tespiti için tapu müdürlüğüne müzekkere yazılmış gelen yazı cevabında davacının 196 ada 41 parsel sayılı taşınmazda hissedar olduğu tespit edilmiş, davacının tapusuz veya kiraladığı arazi bulunup bulunmadığı, hayvan varlığı, tarımsal alet ve edevatının, tarım işinde hizmet akdi ile çalışıp çalışmadığı hususlarının tespiti için emniyet müdürlüğüne müzekkere yazılmış ve davacı vekilinden beyanda bulunması istenilmiş, gelen yazı cevabı ve beyan dilekçesinden davacının tapusuz veya kiralık taşınmazı olmadığı,

Aydınlar Köyü mevkisinde bağ bahçe işlerinde çalışarak gelir elde ettiği, büyükbaş, küçükbaş hayvanının olmadığı, sepet, girebi, balta, kazma, kürek, bıçkı, orak gibi tarımsal aletler kullandığı tespit edilmiş, davacının 5510 sayılı Kanun'un 6/ı ve geçici 16 ncı maddesine göre muafiyet kapsamında olup olmadığının tespiti için ziraat bilirkişisinden rapor alınmış, rapora göre;

davacının 2012, 2013, 2014, 2015, 2016 ve 2017 yıllarındaki yıllık net gelirlerinin prime esas aylık kazanç alt sınırının altında olduğu tespit edilmiş, akabinde davacının süreksiz tarım işinde hizmet akdiyle çalışması olup olmadığının tespiti için kamu tanıkları ..., ..., ... dinlenilmiş, tanık beyanlarından davacının günlük yevmiye karşılığında ..., ..., ,... , ..., ...'ın bahçelerinde fındık toplamak, odun taşmak, gübrelemek, vb işlerde çalıştığı, sürekli olarak birinin yanında çalışmadığı tespit edilmiş,

tüm bu hususlar birlikte değerlendirildiğinde davacının 01.10.2013 - 31.07.2015 tarihleri arasında 5510 sayılı Kanun'un Ek-5 maddesi kapsamında sigortalılık koşullarının oluştuğu anlaşıldığından davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV.İSTİNAF

A.İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili istinaf yoluna başvurmuştur.

B.İstinaf Sebepleri: Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; Yerel Mahkeme kararının usul ve kanuna aykırı olduğunu, davacının 01.10.2013 - 31.07.2015 tarihleri arasında tarım işlerinde süreksiz çalışıp çalışmadığı yönünde eksik inceleme ve değerlendirme ile sonuca gidildiğini, gerekli kolluk araştırması yapılmadığını, tanık beyanlarının hüküm kurmaya elverişli olmadığını beyan ederek istinaf isteminde bulunmuştur.

C.Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesi yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; dosyadaki yazılara, hükmün dairemizce de benimsenmiş bulunan yasal ve hukuksal gerekçeleriyle dayandığı maddi delillere, bu delillerin takdirinde isabetsizlik görülmemesine ve özellikle dosya kapsamına alınan ziraat mühendisi tarafından düzenlenen bilirkişi raporunda davacının uyuşmazlık konusu dönem davacının aylık gelirinin prime esas kazanç alt sınırının altında olduğunun tespit edilmiş olmasına ve tanıkların davacının kendi bahçesi ve başkalarına ait fındık bahçelerinde tarım iş yaptığı yönünde ki ispata yeterli görülmesine göre usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşılan hükme yönelik davalı vekilinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK 'nın 353/1-b-1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilmiştir.

V.TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı Kurum vekili; istinaf sebepleri doğrultusunda temyiz talebinde bulunmuşlardır.

C.Gerekçe 1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava, davacının 2926 sayılı Kanunu'na tabi Tarım Bağ-Kur sigortalısı olarak tesciline ilişkin Kurum işleminin iptaline, 5510 sayılı Kanun'un Ek 5 inci maddesi kapsamında tarım sigortalısı olduğunun tespiti istemine ilişkindir.

2.İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 2925 sayılı Tarım İşçileri Sosyal Sigortalar Kanunu’nun 1 ve 6 ncı maddeleri, 5510 sayılı Kanun'un Ek 5 ve Geçici 29 uncu maddeleri

3. Değerlendirme 1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalı Kurum vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle, Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,