Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/10641 K.2024/12222

Taraflar arasındaki Basın İş Kanunu kapsamında çalışmasının tespiti davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davalı Kurum tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının davalı işverene ait matbaadaki çalışmalarının 506 sayılı Kanun'a 2098 sayılı Kanun ile eklenen Ek 5 inci maddesinden yararlanarak 01.02.1989-20.02.2009 tarihleri arasındaki çalışmalarından ötürü itibari hizmet süresinin tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II.CEVAP

1.Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; husumet ve zamanaşımı itirazında bulundukları savunmasıyla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

2.Davalı şirket vekili cevap dilekçesinde özetle; öncelikle zamanaşımı nedeniyle davanın reddi gerektiği, davacının 1989 - 2009 tarihleri arasında değil 01.09.1996-20.02.2009 tarihleri arasında davalı şirkette çalıştığı, bu sürede açılmayan bir hizmet tespiti davasının hak düşürücü süresinin geçtiği, davacının sağlığını olumsuz yönde bozulmasına neden olacak bir görevinin olmadığı savunmasıyla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III.İLK DERECE MAHKEME KARARI

İlk Derece Mahkemesi tarafından yukarında tarih ve sayısı belirtilen karar ile davacının mücellit işçisi olarak çalıştığı, Yargıtay 10. Hukuk Dairesinin17.05.2012 tarih ve 2011/6164 Esas, 2012/9019 Karar sayılı düzeltilerek onama kararı ile kesinleşen Ankara 17. İş Mahkemesinin 23.02.2011 tarih ve 671 E.-62 K. sayılı dosyasında (davacı da iş bu dosyada tanık olarak beyanda bulunmuştur) yapılan keşif sonrası düzenlenen bilirkişi raporunun, davacının çalıştığı işyerinin (mücellithanenin) kapsamı, çalışma düzeni,

bölümleri ve bu bölümlerin taşıdıkları özellikler yönünden yeterli inceleme içerdiği (her ne kadar dosya içerisinde keşif sonrası düzenlenen bilirkişi raporu yok ise de gerekçeli karar içeriğinden anlaşılmakta), sigortalının, hangi bölümlerdeki çalışmalarında bulunduğunun dinlenen tanık beyanları ile davalılara ait matbaa işyerinde basım işinde çalıştığı, anılan fiziksel dış etkenlere maruz kaldığının anlaşıldığı,

506 sayılı Kanun'un Ek 5 inci maddesindeki düzenlemenin, 01.10.2008 tarihinde yürürlüğe giren 5510 sayılı Kanun'un 106 ncı maddesi uyarınca yürürlükten kaldırılmış olması ve 5510 sayılı Kanun'un 40 ıncı maddesinin 2 nci fıkrasında ise 506 sayılı Kanun'un Ek 5 inci maddesindeki itibari hizmet süresinden faydalanma şartlarından farklı şartlara (iş – işyeri kapsamdaki sigortalılık) tabii olması nedeniyle, davacının davalı işyerinde sadece 01.10.2008 tarihine kadar geçen hizmetleri için 506 sayılı Kanun'un Ek 5 inci maddesindeki itibari hizmet süresinden faydalanabileceği,

bu tarihe kadar olan çalışması yönünden davalı iş yerindeki çalışmasının 506 sayılı Kanun'un Ek 5 inci maddesi kapsamında olduğunun tespitine karar verilmesi gerektiği, davacının 01.10.2008 tarihinden sonraki çalışmaları yönünden talebinin ise reddine karar verilmesi gerektiği, davacının hizmet cetvelinde görünen sigortalılık toplam gün sayısı x 0,25 formülü gereği itibari hizmet süresinin 5835 x 0,25 = 1458,75 gün olduğu anlaşıldığından 1458,75 gün itibari hizmet süresinin davacının hizmet süresine eklenmesi gerektiği gerekçesiyle davacının davasının kısmen kabulü ile,

davacının davalı iş yerindeki çalışmasının 506 sayılı Kanun'un Ek 5 inci maddesi kapsamında olduğunun tespitine, 1458,75 gün itibari hizmet süresinin davacının hizmet süresine eklenmesi gerektiğinin tespitine, davacının 01.10.2008 tarihinden sonraki çalışmaları yönünden talebinin ise reddine karar verilmiştir.

IV.İSTİNAF

A.İstinaf Sebepleri Davalı Kurum vekili istinaf dilekçesinde cevap dilekçesini tekrarla iddiasıyla İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

B.Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile İlk Derece Mahkemesince yapılan yargılama ve tüm dosya kapsamından, anılan yasal düzenlemeler ve yapılan açıklamalar çerçevesinde, dosyadaki bilgi ve belgelere göre somut olayda, davacının hizmet cetvelinde görünen sigortalılık toplam gün sayısı x 0,25 formülü gereği itibari hizmet süresinin 5835 x 0,25 = 1458,75 gün olduğu anlaşıldığından 1458,75 gün itibari hizmet süresinin davacının hizmet süresine eklenmesi gerektiğinin tespitine dair verilen kararın vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V.TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davalı Kurum vekili istinaf sebepleri doğrultusunda temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, Basın İş Kanunu kapsamında çalışmasının tespitine ilişkindir.

1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, dosyada yer alan tüm bilgi ve belgelerin incelenmesinde verilen hükmün yerinde olduğu anlaşılmakla davalı Kurum vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR