Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/10702 K.2023/12180

Taraflar arasındaki hizmet tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabul kısmen reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı, davalı ve fer'i müdahil Kurum vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvrunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı, davalı ve fer'i müdahil Kurum vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının davalıya bağlı okullar bünyesinde çalıştığı 2006-2007 eğitim öğretim yılı başından (18 Eylül 2006), 02.10.2015 tarihine dek (belirtilen tarihler dahil) sürdürmüş olduğu ancak SGK'ya bildirilmeyen/eksik bildirilen hizmetlerinin tespitine ve sigortalılık başlangıç tarihinin de 18 Eylül 2006 olduğunun tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili ve Fer'i Müdahil Kurum cevap dilekçesinde özetle; davanın reddine dair karar verilmesini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulü kısmen reddine, karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde, davacı, davalı ve fer'i müdahil Kurum vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1.Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; hükme esas alınan bilirkişi raporunda aleyhine beyan veren tanıkların beyanlarının dikkate alındığı, lehe beyanların göz önünde bulundurulmadığı, aleyhe beyan verenlerin ifadelerinin çelişkili olduğu, iki saatlik bir çalışmayla, stokerli olmayan kalorifer kazanıyla ilgilenilmesi ve aynı zamanda temizlik, çay servisi, taşımalı öğrencilere yemek dağıtımı yapılmasının mümkün olmadığı, bilirkişi raporunda hayatın olağan akışına aykırı tanık beyanları baz alınarak hesaplama yapıldığı,

müvekkilinin iş akdinin son bulmasının akabinde yaptığı işlerin yapılabilmesi adına okulda 2-3 kişinin çalıştığı bilgisine haricen ulaşıldığı, 2018-2019 eğitim öğretim döneminde okulda müvekkilinin yaptığı işlerin yapılabilmesi amacıyla ... ve ... birlikte istihdam edildiği, bu durumun yerel mahkeme tarafından araştırılmasını talep etmelerine rağmen talebin reddedildiğini belirterek, istinaf yoluna başvurmuştur.

2.Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davanın hak düşürücü süre geçtikten sonra açıldığı, davacının iddia ettiği gibi 2006 yılından itibaren Bakanlığa bağlı ... Köyü İlkokulu ve ortaokulunda çalışmasının bulunmadığı, 2015 yılında çalışmasının bulunduğu bu çalışmanın da SGK'ya bildirildiği, yerel mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunda hesaplamanın bu yönde yapıldığı, sömestr tatilinde okulun kapalı olduğu, okulu ısıtmaya da ihtiyaç duyulmayacağı, bilirkişinin bu yöndeki kanaatinin hatalı olduğu, sömestr tatiline denk gelen kısım için hizmet tespiti yapılmasının ve mahkemenin bu yönde hüküm kurmasının usul ve esaslara aykırı olduğu gerekçeleriyle, istinaf yoluna başvurmuştur.

3.Fer'i Müdahil Kurum vekili istinaf dilekçesinde özetle; davanın hak düşürücü süre geçtikten sonra açıldığı, davacının okulda tam zamanlı çalışmasının söz konusu olmadığı, davacının diğer veliler gibi okulun işlerine yardım amaçlı gidenlerden olduğu, bir kimsenin sigortalı sayılabilmesi için sigortalı işe giriş bildirgesinin varlığının yeterli olmadığı, aynı zamanda o kimsenin Yasa'nın belirlediği biçimde eylemli olarak çalışmasının da koşul olduğu, davacının işyerinde eylemli olarak çalışıp çalışmadığının yöntemince araştırılması gerektiği, Kuruma verilen işe giriş bildirgesinin kişinin işe alınmış olduğunu gösterse de fiili çalışmanın varlığının ortaya konulması açısından tek başına yeterli kabul edilemeyeceği gerekçeleriyle, istinaf yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile ".. toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre; davacının 06.02.2015-12.06.2015 tarihleri arasındaki hizmetlerinin Kurum'a aylık 6 gün üzerinden bildirildiği, Karakaya Ortaokulu Müdürlüğünce gönderilen puantaj kayıtlarına göre davacının hafta içi günlük 2 saat çalıştığı, ücretinin asgari ücret üzerinden hesaplandığı; alınan tanık beyanları, toplanan deliller ve bilirkişi raporu dikkate alındığı. ... " gerekçesiyle İlk Derece Mahkemesi hükmü yerinde görülerek istinaf isteminin reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı, davalı ve fer'i müdahil Kurum vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı, davalı ve fer'i müdahil Kurum vekilleri özetle; isinaf dilekçesinde ileri sürdüğü hususları tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, hizmet tespitine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 506 sayılı Kanun'un 79 uncu maddesi, 5510 sayılı Kanun'un 86 ncı maddesi .

3. Değerlendirme 1.Dosya kapsamı incelendiğinde, İlk Derece Mahkemesince eksik araştırmaya dayalı hüküm kurulduğu anlaşılmıştır.

2.Davacının çalışma şeklinin eşi Halil'in işe yetişemediği günlerde onun yerine çalışmak şeklinde gerçekleştiğinin anlaşılması karşısında , iş yerinin kapsam ve kapasitesine göre eş Halil'in çalışmalarının ne şekilde bildirildiğinin irdelenebilmesi ve de bu kapsamda davacının çalışma döneminin ortaya konulabilmesi için dosya kapsamına bordroların celp edilmesi gerekmektedir. Öte yandan tanık beyanlarına göre davacının aralıklı olarak çalıştığı, hamilelik döneminin olduğu belirtilmekle iş bu husus saptanarak hak düşürücü sürenin değerlendirilmesi gerektiği nazara alınarak, araştırılıp elde edilecek sonuca göre karar verilmelidir.

3. Kabule göre de talep 18.09.2006 olmasına rağmen 16.09.2006 tarihinden itibaren karar verilerek talebin aşılması hatalıdır.

Bu maddi ve hukuki olgular göz önünde bulundurulmaksızın, yazılı şekilde karar tesisi, usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; 1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz harcının ilgiliye iadesine,

Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,