Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/10705 K.2023/11893

Taraflar arasındaki Kurum işleminin iptali davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun feragattan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili, müvekkilinin yurt dışı borçlanması yaparak emekliliğe hak kazanmak için 27.06.2014- 30.06.2014 tarihleri arasında Irlıganlı Mahallesinde bulunan ...'ya ait iş yerinde 4 gün süre ile sigortalı olarak fiili ve eylemli olarak çalıştığını, yapılan çalışmanın hizmet akdine bağlı belirli süre devam eden Kanun'lara ve hukuka uygun bir çalışma olduğunu, müvekkilinin SSK kapsamında çalışma yaptıktan sonra yurt dışı hizmetlerini 3201 sayılı Kanun'a göre Kuruma borçlandığını, borçlanma bedelini davalı Kuruma ödediğini, müvekkiline 01.10.2015 tarihinden itibaren yaşlılık aylığı bağlandığını,

müvekkilinin 5 yılı aşkın bir süre yaşlılık aylığı ödendikten sonra Kurum müfettişlerince başka bir konu ile ilgili inceleme neticesi düzenlemiş oldukları 12.02.2020 tarih ve 2020/MB-14 sayılı raporu istinaden müvekkilinin çalışmalarının iptal edildiğini, maaş kesme ve borç tahakkuk yazısının 27.07.2020 tarihinde müvekkiline ulaştığını, müvekkile 5.577,70 TL bayram ikramiyesi yersiz ödeme borcu ile 111.052,01 TL yersiz ödenen aylıklara ilişkin borç tahakkuk ettirildiğini, maaşının da kesildiğini, yapılan işlemin yeterli araştırma yapılmadan gerçekleştiğini, müvekkilinin çalışmalarının fiili olduğunu,

müvekkilinin iptal edilen 27.06.2014-30.06.2014 tarihleri arasındaki çalışmalarının ve sigortalılığının tespitini, davalı Kuruma borçlu olmadığının tespitini, müvekkilinin kesilen yaşlılık aylığının kesildiği tarihten itibaren tekrar bağlanmasını, işleyen maaşların faizi ile birlikte ödenmesini, aksine Kurum işleminin iptalini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı Kurum vekili, davanın zamanaşımı/hakdüşürücü süre yönünden reddine karar verilmesini talep ettiklerini, dava açmadan önce Kuruma başvuruda bulunmak dava şartı olup davacının Kurum başvurusu bulunmaması sebebiyle de davanın dava şartı yokluğundan reddi gerektiğini, davacının 30.09.2015 tarihli talebine istinaden 01.1.02015 tarihinden itibaren bağlanan yaşlılık aylığı müvekkil Kurum sosyal güvenlik denetmenlerinin 12.02.2020 tarih 2020/MB-14 sayılı raporuna istinaden 2014 yılındaki Türkiye çalışmalarının fiili olmadığı tespit edildiğinden iptal edildiğini,

Türkiye çalışması ve yurt dışı borçlanmasına istinaden bağlanan yaşlılık aylığı başlangıçtan itibaren iptal edildiğini, ... 20.07.2020 tarih ve 8558916 sayılı ile tebligatları gönderilen 20202015003327-20202015003454 belge nolu borçlara itiraz ettiğini, yasal süresi içerisinde ödeme yapmadığını, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ..., kendisine ait Irlıganlı kasabasında hırdavat nalburiye dükkanı olduğunu, 2012/2017 yılları arasında kısa dönemli orta yaşlı çalışan kadınların olduğunu, isimlerini unutsa da çoğunu hatırladığını, eşi İbrahim Topcu'nun çalışanların çoğunu bildiğini, iş yerinde çalıştığı için dava açan kişilerin tamamının iş yerine gelerek çalıştıklarını, açılan davanın reddine talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesi yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararında; davacının Türkiye'de geçen hizmet akdine tabi çalışmalarının ve bu çalışmaları sebebiyle dahili davalıya ait iş yerinden bildirilen sigortalılık hizmetlerinin iptali işleminde hukuka aykırılık bulunmadığı, aynı dahili davalıdan bildirilen sigortalılık hizmetlerinin iptali hakkında yürütülen davalarda Denizli 4. İş Mahkemesi 2020/395, 2020/539, 2020/393, 2020/541, 2020/389, 2020/387, 2020/391 Esas sayılı dosyalarda benzer şekilde davaların reddine karar verildiği, verilen hükümlere karşı istinaf başvurularının esastan reddedildiği,

Yargıtay 10. Hukuk Dairesi'nin 2022/11336 Esas 2022/15424 Karar, 2022/12520 Esas 2022/15810 Karar, 2022/11328 Esas 2022/15423 Karar, 2022/10839 Esas 2022/14906 Karar sayılı ilamları ile benzer nitelikte kararların onandığı göz önüne alınarak davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı vekili, davacının iş yerinde fiilen çalıştığını, Kurum işleminin yerinde olmadığını, mahkemece sanki menfi tespit davası gibi düşünülerek davalı Kurum yararına nispi vekalet ücreti takdir edilmesinin hukuka aykırı olduğunu belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesi 10.05.2023 tarihli,2023/1299 Esas, 202371286 Karar sayılı kararıyla mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden Kanun'a aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla HMK'nın 353/1-b-1 maddesi gereğince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi 12.07.2023 tarihli, 2023/1299 Esas, 2023/1286 Karar sayılı kararında; Davacının 23.06.2023 tarihli dilekçe ile davasından ve istinaf talebinden 7440 sayılı Kanun'dan faydalanmak amacıyla feragat ettiğini belirttiği, davalı Kurumun 07.07.2023 tarihli yazısı ile davacının yapılandırma başvuru dilekçesi vermiş olduğu, dilekçe ekinde feragat dilekçesi ibraz ettiğinin bildirildiği, bu nedenle davacının feragat talebinin kabulü ile Dairemizin 10.05.2023 gün ve 2023/1299 esas, 2023/1286 karar sayılı kararının kaldırılmasına, HMK 307 nci maddesi gereğince davanın feragat nedeniyle reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B.Temyiz Sebepleri Davalı Kurum vekili, Kurum lehine vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiğini belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, davacının hizmetinin ve aylığının iptaline ilişkin Kurum işleminin iptali, Kuruma borçlu olmadığının tespiti, aylığının bağlanması istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 5510 sayılı Kanun'un 86 ncı maddeleridir.

3. Değerlendirme 1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve Kanun'a uygun olup, dosyada yer alan tüm bilgi ve belgelerin incelenmesinde davalı Kurum vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi ek kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,