Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/10715 K.2024/7036

Taraflar arasında görülen Kurum işleminin iptali davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; 10.04.2014 tarih ve 53 sayılı inceleme raporuna göre işyerinde çalıştığı iddia edilen ...., ..., ......, ..., ... ..... ve ...isimli kişilerin davacıya ait market işyerinde çalışmadığının tespiti ile Kurumca bunun aksine yapılan işlemlerin iptalini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davanın reddini istemiştir.

III. MAHKEME KARARI

Mahkemenin 19.04.2016 tarihli ve 2014/276 Esas 2016/149 Karar sayılı kararıyla davanın kabulüne ve davaya konu 10.04.2014 tarih 53 sayılı inceleme raporu hukuka aykırı bulunduğundan raporun iptaline, Kurum sataşmasının bu şekilde giderilmesine karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Birinci Bozma Kararı

1. Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. 21. Hukuk Dairesinin 26.09.2016 tarihli 2016/12118 Esas 2016/11637 Karar sayılı ilamı ile davacı işyerinde yapılan denetim sonucunda, işyeri belge /fatura/yazarkasa Z raporlarında ismi bulunan dava dışı , ...,...., ..., ... ..... ve... isimli kişilerin sigortasız çalıştırıldığının kabul edildiği, yine iptaline karar verilen inceleme raporunda davacının işyerinde çalışmadığının tespitine karar verilmesini talep ettiği bu kişiler dışında da bazı sigortalıların fiilen çalıştığına ilişkin tespitlere yer verildiği ve bu tespitlere dayanarak işverene idari para cezası uygulandığı,

Mahkemece 10.04.2014 tarihli inceleme raporunun tümüyle iptaline karar verildiği, Mahkemece dava sonucunda verilecek karar, Kuruma hizmetinin bildirilmediği iddia edilen kişilerin de hak alanını ilgilendirdiğinden, davacı tarafa yöntemince söz konusu kişileri davaya dahil edilmesi için süre verilmesi, anılan kişilerin gösterdiği deliller de toplanarak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, belirtilen eksiklikler giderilmeden sadece davalı Kurum hakkında yargılamanın sürdürülmesinin usul ve yasaya aykırı olduğu,

söz konusu kişiler davaya dahil edildikten sonra bordro tanıklarını dinlemek, Kurumdan, Belediyeden sorulmak suretiyle veya zabıta araştırması ile tespit edilecek komşu işyerlerinde benzer işi yapan işlerle uğraşan işverenler veya bu işverenlerin resmi kayıtlarına geçmiş çalışanların beyanlarına başvurmak, söz konusu işyerinin kapasitesini,büyüklüğünü,bu kadar işçi çalıştırmaya uygun olup olmadığını emniyet, Belediye veya Kurum vasıtasıyla araştırarak tüm delilleri birlikte değerlendirerek karar vermek gerektiği belirtilmek suretiyle karar bozulmuştur.

B. İkinci Bozma Kararı

1.Mahkemenin 16.07.2020 tarihli 2016/511 Esas 2020/452 Karar sayılı kararı ile davanın kabulüne; davalı Kurum tarafından tanzim edilen davaya konu 10.04.2014 tarih ve 53 sayılı inceleme raporunun iptaline, Kurum sataşmasının bu şekilde giderilmesine şeklinde karar verilmiştir. Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2.Dairece; "davacının Kurum işlemlerinin iptali istemine yönelik itirazları, Kurumun işlemleri ve ilgili işlemlerin davacıya tebliğine dair kayıt ve belgeler getirtilerek, Kurumdan inceleme raporunda sigortalı olarak çalıştığı belirlenen kişilerden hangileri hakkında ne işlem yapıldığı,

hangileri için resen işe giriş bildirgesi ve aylık prim hizmet belgesi düzenlendiği sorulmalı, 10.04.2014 tarihli raporun ve buna dayalı olarak Kurumca yapılan işlemlerin iptali, bu kişilerin de hak alanını ilgilendireceğinden kimliği belirlenebilenler davaya dahil ederek beyanları alınmalı, aynı çevrede iş yapan başka işverenler veya bu işverenlerin çalıştırdığı kişiler, komşu işyeri tanıkları da saptanarak bilgi ve görgülerine başvurulmalı, her tür kanıttan yararlanmak suretiyle yeterli ve gerekli tüm soruşturma yapılarak uyuşmazlık konusu husus,

hiçbir kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak biçimde çözümlenip varılacak sonuca göre hüküm kurulmalıdır" gerekçesiyle karar bozulmuştur.

C.Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, daha önce dava dilekçesinde talep olmamasına rağmen 10.04.2014 tarihli ve 53 sayılı inceleme raporunun hukuka aykırı olduğundan bahisle iptaline karar verildiği, 2021/649 E. sayılı dosya üzerinden yapılan yargılamada , ..., ... , ..., Hamdullah Aslan, ...'nın davacıya ait işyerinde çalışma yapıp yapmadıklarına ilişkin değerlendirme yapıldığı, bordro tanıklarının, komşu işyeri tanıklarının ve davacı tanıklarının beyanlarından ve dosyaya sunulun belgelerin incelenmesi sonucunda ... ve ...'ın davacı işyerinin yazarkasa tedariki sağlayan/cihazlara bakım yapan ...

Bilişim San. ve Tic. A.Ş. unvanlı işyeri çalışanları oldukları, ...'nın ise SGK denetmeninin inceleme yaptığı tarihte davacı işyerinde fiili olarak çalışmadığı, denetim tarihinden önce 11.06.2013 tarihinden davacı isyerinden ayrıldığı ve başka bir işyerinde çalışmaya başladığı,

....,....,..., isimli şahısların denetim tarihi itibari ile davacı işyerinde fiili çalışmaları bulunmadığı gerekçesiyle, davanın kabulüne, davacı ...'a ait Market işletmesinde ...,...,...,n ve ...'nın fiili çalışmalarının olmadığının tespitine, Çorum SGK denetmeni tarafından hazırlanan 10.04.2014 tarih ve 53 sayılı Rapor gereği ....,..,..... ve ... ile ilgili yapılması talep edilen ve yapılan idari işlemlerin iptaline karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı Kurum vekili, salt tanık anlatımlarına dayalı karar verildiğini, Mahkemece yapılan araştırmanın yeterli olmadığını beyanla davanın reddini talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, 10.04.2014 tarih ve 53 sayılı inceleme raporuna göre işyerinde çalıştığı iddia edilen ...,...,... ve ...isimli kişilerin davacıya ait market işyerinde çalışmadığının tespiti ile kurumca bunun aksine yapılan işlemlerin iptali istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun geçici 3 üncü maddesinin 2 nci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 428 inci maddesi, 438 inci maddesinin 7, 8, 9 uncu fıkraları ile 439 uncu maddesinin 2 nci fıkrası, 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanununun 79/10 uncu maddesi.

3. Değerlendirme 1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 1086 sayılı Kanun'un 428 inci maddesi ile 439 uncu maddesinin 2 nci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen Mahkeme kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davalı Kurum vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,