Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/10729 K.2023/13618

Taraflar arasındaki hizmet tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda Mahkemece davanın kabulüne dair verilen karar davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmiş, Yargıtay (kapatılan) 21. Hukuk Dairesince yapılan inceleme sonunda bozulmuş ve Mahkemece bozma doğrultusunda yapılan yargılama sonucunda davanın kabulüne karar verilmiş, karar davalılar vekillerince temyiz edilmiş, (kapatılan) 21. Hukuk Dairesince yapılan inceleme sonucunda karar bozulmuştur.

Mahkemece bozma doğrultusunda yeniden yapılan yargılama sonucunda davanın kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının davalı işyerinde 01.12.1995-2003 tarihleri arasında geçen ve Kuruma bildirilmeyen çalışmalarının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı işveren vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının çalışmalarının eksiksiz bildirildiğini, şirket ilk açıldığında çalışanların kısmi süreli olarak çalıştıklarını, bir kısım çalışmalarının Halk Eğitim Merkezlerinde geçtiğini, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

2.Davalı SGK vekili cevap dilekçesinde özetle; 5 yıllık hak düşürücü sürenin geçtiğini, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. MAHKEME KARARI

Mahkemenin 28.01.2014 tarihli ve 2011/511-2014/34 Esas ve Karar sayılı kararıyla; davanın kabulü ile davacının davalı şirkete ait iş yerinde 01.12.1995-31.08.2003 tarihleri arasında Kuruma bildirilenler dışında toplam 2710 gün süre ile hizmet akdi ve asgari ücret karşılığı çalıştığının ve bu çalışmalarının diğer davalı SGK'ya bildirilmediğinin tespitine dair karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. İlk Bozma Kararı

1.Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

2.Yargıtay (kapatılan) 21. Hukuk Dairesince 12.05.2015 tarih ve 2014/7193- 2015/10700 Esas ve Karar sayılı ilamı ile "Dosyadaki kayıt ve belgelerden, 30/12/1995 varide tarihli işe giriş bildirgesi ile davacının 01.12.1995 tarihinde 102554 sicil numaralı ... Halı Kilim İmalatı ünvanlı işyerinde çalışmaya başladığının Kuruma bildirildiği, işe giriş bildirgesinin üstünde ...

Halı Kilim İmalatı işyerinin kaşesinin bulunduğu, 01.12.1995 - 05.01.2000 tarihleri arasında davacı adına kısmi hizmet bildirildiği, davacının 01.09.2003 tarihinden itibaren 14780 s.s. numaralı Halk Eğitim Merkezinden hizmet bildiriminin yapıldığı, ... sicil numaralı işyerinin 07.12.1994 tarihi itibariyle ...

Halı Kilim İmalatı ünvanı ile tescil edildiği, 01.01.1997 tarihi itibariyle davalı şirkete devredildiği ve ...'nun şirketin ortağı olduğu, 2010/5. ay itibariyle işyerinin gayri faal olduğu, davacının bildirimi yapılan döneme ait dönem bordrolarının olduğu, ancak bir kısım bordolarda işçi bildirimi yapılmadığı, tanık beyanlarının alındığı anlaşılmaktadır.

Dava konusu somut olayda, 01.05.1972 doğumlu olan davacının talebi yönünden dinlenilen tanıklar tam süreli bordro tanığı özelliği taşımamakla birlikte, işyerine ait 1995-2003 yılları arasında bir dönem bordrolarda işçi bildirimi yapılmadığı için işyerine ait başka sicil numarasının bulunup bulunmadığı araştırılmadan eksik inceleme ve araştırma ile sonuca gidilmesi doğru olmamıştır.

Yapılacak iş, dinlenilen bordro tanığı Ayşe Kotan'ın 1994-1995 tarihleri arasında dönemi doğrulaması nedeniyle, kalan diğer dönemler yönünden davacının çalışıp çalışmadığını araştırmak, davalı işverinin başka sicil numarasında kayıtlı olup olmadığını araştırmak, aralıksız bordro tanıklarını dinleyerek davacının bu dönemde davalı işyerinde yaptığı işin niteliğini tespit etmek, komşu işyeri çalışanları zabıta marifetiyle veya Kurumdan sorulup belirlenerek komşu işyeri tanıklarının da beyanları alınarak tüm deliller birlikte değerlendirilmek suretiyle çıkacak sonuca göre bir karar vermekten ibarettir."denilerek kurulan hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

B. İlk Bozma İlamı Sonrası Mahkeme Kararı

Mahkemenin 08.06.2017 tarih ve 2015/493 -2017/323 Esas ve Karar sayılı kararı ile davanın kabulü ile davacının 1002554 kodlu davalı işyerinde belirsiz süreli hizmet sözleşmesiyle asgari ücretli olarak 01.12.1995-31.08.2003 tarihleri arasında çalıştığının ve bu çalışmalarından toplam 2710 gününün Kuruma bildirilmediğinin tespitine karar verilmiştir.

C. İkinci Bozma Kararı

1. Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

2.Yargıtay (kapatılan) 21. Hukuk Dairesince 26.12.2019 tarih ve 2019/12 -2019/8170 Esas ve Karar sayılı ilamı ile "Somut olayda; davacının 01/12/1995 tarihli işe giriş bildirgesinin ...- Halı kilim imalatı ünvanlı 1002554 sicil numaralı şahıs işyerinden verildiği, 16.12.2013 havale tarihli bilirkişi raporunda 07.12.1994 tarihi itibariyle ... adına tescil kaydının yapıldığı, 30.01.1997 tarihinde işyeri bildirgesi ile devir işleminin yapıldığı ve ... Halı San. ve Tic. Ltd.

Şti. halı imalatı ünvanı ile 31.05.2010 tarihine kadar faaliyetine devam ettiğinin bildirildiği, davalı Kurum tarafından gönderilen işyeri bilgilerinde davalı şirketin ünvanının ... Halı San. ve Tic. Ltd. Şti. olarak bildirildiği, yine ...

Ticaret Odasının 15.11.2018 tarihli yazısında davalı şirketin 27.01.1997 tarihinde tescil edildiğinin bildirildiği anlaşıldığı halde ihtilaflı dönemde gerçek işverenin şahıs işyeri mi yoksa şirket mi olduğu araştırılmaksızın eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi hatalıdır.

Mahkemece yapılacak iş; ... Halı San. ve Tic. Ltd.

Şti.’nin hangi tarihte kurulduğunu ilgili Ticaret Sicil Müdürlüğünden sormak ve ticaret sicil belgelerini istemek, davalı işyerine ait işyeri tescil belgelerini davalı Kurumdan istemek, işyeri devri var mı tespit etmek, davacı adına verilen 01.12.1995 tarihli işe giriş bildirgesi ... ünvanlı şahıs işyerinden verildiğinden davacının hizmet tespiti talep ettiği dönemde çalıştığı işyerinin işvereninin kim olduğu araştırılıp açıkça ortaya konulduktan sonra işverenin ihtilaflı tüm dönemde ya da ihtilaflı dönemin bir kısmında ... olduğunun tespiti halinde bu kişiyi usulüne uygun şekilde davaya dahil etmesi için davacıya süre vermek,

gerçek işveren tespit edilip taraf teşkili sağlandıktan sonra göstereceği tüm deliller toplanıp sonucuna göre fiili çalışmanın tespiti halinde davalı şirketin tescil tarihinden öncesi için şirket hakkında hüküm kurulamayacağı da gözetilerek hangi tarihte hangi işveren nezdinde çalıştığı belirtilerek karar vermekten ibarettir." denilmek suretiyle Mahkemece verilen kararın bozulmasına karar verilmiştir.

D. Mahkemece Bozma İlâmına Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile somut olayda tanık ...'nın davalı firmada 01.11.1995-31.05.2010 tarihleri arasında çalıştığının anlaşıldığı, davalı firma aleyhine açtığı hizmet davasının lehine sonuçlandığı ve kesinleştiği, bu sebeple beyanlarına itibar edildiği, tanığın beyanında davacının kendisinden evvel davalı firmada çalışmaya başladığını ve iş yeri kapanıncaya kadar çalıştığını belirttiği gerekçesiyle davanın kabulüne davacının ... isimli işyerinde 01.12.1995-26.01.1997 tarihleri arasında.

Aralık ayı 1995 yılında 15 gün, 1996 yılında 300 gün, 1997 yılında 26 gün olmak üzere toplamda 341 gün, .... firmasında ise 27.01.1997-31.08.2003 tarihleri arasında. 1997 yılında 334 gün, 1998 yılında 360 gün, 1999 yılında 360 gün, 2000 yılında 355 gün, 2001 yılında 360 gün, 2002 yılında 360 gün, 2003 yılında 240 gün olmak üzere toplamda 2369 gün, asgari ücret ile çalıştığının tespitine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1.Davalı ... vekili temyiz başvuru dilekçesinde; bozma gereklerinin yerine getirilmediğini, talep edilen dönemler açısından hak düşürücü sürenin geçtiğini belirtilerek kararın bozulmasını istemiştir.

2.Davalılar ... Halı San. Tic. Ltd. Şti., ... ve ... vekilleri temyiz başvuru dilekçesinde; bozma gereklerinin yerine getirilmediğini, talep edilen dönemler açısından hak düşürücü sürenin geçtiğini belirtilerek kararın bozulmasını istemiştir.

3.Davalı Kurum vekili temyiz başvuru dilekçesinde; kararın eksik inceleme ve araştırmaya dayalı olduğu, davacı iddialarının gerçeği yansıtmadığını belirtilerek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, hizmet tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 428 inci maddesinin yedi, sekiz ve dokuzuncu fıkraları ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrası ile 5510 sayılı Kanun'un 01.10.2008 tarihinde yürürlüğe giren 86 ncı maddesinin dokuzuncu fıkrası hükümleridir.

3. Değerlendirme 1.Mahkemelerin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Kanun'un 428 inci maddesi ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen Mahkeme kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; davalılar vekillerinin temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeple; Davalılar vekillerinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,