Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/10779 K.2023/11194

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen prime esas kazancın tespiti davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının kesinleşen mahkeme ilamı ile hüküm altına alınan işçilik alacaklarının prime esas kazancın tespitinde dikkate alınması ve bu miktarların prime esas kazanç miktarına dahil edilmesi suretiyle tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı İl Özel İdaresi vekili cevap dilekçesinde; davacının fark alacağının brüt üzerinden takip dosyasına ödendiği ve dosyanın infaz edildiği, davada hukuki yarar bulunmadığını davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı SGK Başkanlığı vekili cevap dilekçesinde işverenin bildirimine göre tescil işleminin yapıldığını, Kurumun taraf sıfatının bulunmadığını, bu nedenle yargılama giderlerine hükmedilmemesini, davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 12.04.2019 tarihli 2019/11 Esas 2019/120 Karar sayılı kararıyla; davanın kabulü ile "davacının 11235.05.01 sicil numaralı davalı işveren ... Özel İdaresi'nce Sosyal Güvenlik Kurumuna bildirilen 2012/Aralık dönemine ait prime esas kazancına 3.052,00 TL ilave edilmesi gerektiğinin tespitine" karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin 10.07.2019 tarihli 2019/1614-2019/1558 Karar sayılı kararıyla; davalı İl Özel İdaresi vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile ... İş Mahkemesinin kararının kaldırılmasına, davanın kabulü ile davacının 11235.05.01 sicil numaralı davalı işveren ... Özel İdaresi'nce Sosyal Güvenlik Kurumuna bildirilen 2012/Aralık dönemine ait prime esas kazancına 3.052,00 TL ilave edilmesi gerektiğinin tespitine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. İlk Bozma Kararı

1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

2. (Kapatılan) 21. Hukuk Dairesince; davanın, 10.09.2014 tarihli ve 6552 sayılı Kanun'un 64 üncü maddesi ile eklenen 5521 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu'nun 7/3 üncü maddesi ile getirilen düzenlemenin yürürlüğünden sonra açıldığı anlaşıldığından, Mahkemece davacıya verilecek mehille Kuruma başvuru sağlanarak varılacak sonuca göre değerlendirme yapılması gereğine işaret edilerek karar bozulmuştur.

B. Bölge Adliye Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Bölge Adliye Mahkemesinin 15.10.2021 tarihli 2021/1043 Esas 2021/2823 Karar sayılı kararı ile davanın kabulüne, davacının 11235.05.01 sicil numaralı davalı işveren ... Özel İdaresi'nce Sosyal Güvenlik Kurumuna bildirilen 2012/Aralık dönemine ait prime esas kazancına 3.052,00 TL ilave edilmesi gerektiğinin tespitine karar verilmiştir.

B. 2'nci Bozma Kararı

1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

2.Dairece; "davacı ... TC Nolu ...’ın hizmet cetvelinden, 15.07.1990-14.11.2012 tarihleri arası hizmetinin ... nolu ... İl Özel İdaresi Genel Sekreterliği işyerinden, 15.11.2012-14.01.2013 tarihleri arasındaki çalışmasının ... nolu ... İl Özel İdaresi Genel Sekreterliği işyerinden bildirildiği, dosya arasında bulunan işçilik alacaklarına ilişkin ... İş Mahkemesi 2014/562 Esas sayılı dosyasının ...

TC Nolu ...’a ait olduğu, yine işyeri sicil dosyasının da dava ile ilgisi bulunmayan [TCKN] TC Nolu ...’ın dosyası olduğu, Mahkemece davacının çalışmalarının geçtiği ... İl Özel İdaresi davaya dahil edilmeden ve dava dışı bir başka kişi hakkında görülen davaya ait işçilik alacakları dosyası dikkate alınmak suretiyle bilirkişi tarafından yapılan hesaplamaya göre hüküm kurulduğu, davacının çalıştığı işyerinin ...

İl Özel İdaresi olması karşısında, Mahkemece, davacı tarafa söz konusu işverene HMK 124 üncü madde uyarınca husumet yöneltilmesi için süre verilmesi, işverenin gösterdiği deliller de toplanarak ve davacıya ait işçilik alacakları dosyası varsa celbedilip, araştırma buna uygun yapılarak, sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, belirtilen eksiklik giderilmeden ve pasif ehliyet yönü halledilmeden yargılamanın sürdürülmesinin usul ve yasaya aykırı olduğu gerekçesiyle karar bozulmuştur.

C. Bölge Adliye Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Bölge Adliye Mahkemesinin 16/06/2022 tarihli 2022/839-2022/1297 sayılı kararı ile, bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonrasında,davanın kabulü ile, davacının 11235.05.01 sicil numaralı davalı işveren ... Özel İdaresi'nce sosyal güvenlik kurumuna bildirilen 2012/Aralık dönemine ait prime esas kazancına 3.052,00 TL ilave edilmesi gerektiğinin tespitine karar verilmiştir.

D.3'üncü Bozma Kararı 1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairece, bozmadan sonra davacının sicil dosyasının dosyaya celbedildiği, ancak, bilirkişi tarafından hesaplamanın yanlış ...’ın hizmet cetveli ve sigorta primine esas kazançları dikkate alınarak yapıldığı, davacının en son 2008/12 ayında 2.156,79 TL bildirimi olup hesaplamanın bu husus dikkate alınarak yapılması gerektiği gözetilmeden daha önceki rapora göre hüküm kurulduğu gerekçesiyle karar bozulmuştur.

E. Bölge Adliye Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulü ile davacının 11235.05.01 sicil numaralı davalı işveren ... Özel İdaresi'nce Sosyal Güvenlik Kurumuna bildirilen 2008/Aralık dönemine ait prime esas kazancına 1.994,76 TL ilave edilmesi gerektiğinin tespitine karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1.Davalı İl Özel İdaresi vekili; davacının dava dilekçesi ile Mahkeme kararı ile tespit edilen ücret farkı, yıpranma prim farkı, yasal ilave tediye farkı, akdi ilave tediye farkının sigorta primine esas kazanç olarak değerlendirilmesini talep ettiğini, davacının işçilik alacaklarına dair davayı iş akdi kesinleştikten sonra açtığını, davacı yararına hükmedilen alacağın brüt olarak belirlenmiş olması sebebiyle davalı idarenin, zorunlu yasal kesintilerle (vergi ve sigorta primi) birlikte davacıya ödeme yaptığını, bu ödemenin idare açısından mükerrer ödeme niteliğinde olacağını belirterek kararı temyiz etmiştir.

2.Davalı Kurum vekili; işverenin kamu kurumu olup bildirime göre işlem yapıldığını, yazılı delil ile ispat gerektiğini beyanla kararın bozulmasına karar verilmesini istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, prime esas kazancın tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 5510 sayılı Kanun'un 80 inci maddesidir.

3. Değerlendirme 1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeple; Davalılar vekillerinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,